CAN 2023: Ni ibihe bihugu vyaronse itike mw'ihiganwa ryimirije muri Côte d'Ivoire?

Ahavuye isanamu, CAMFOOT
Inyuma y’inkino zo kurondera itike yo kwinjira mw’ihiganwa ry’igikombe ca Afrika (CAN 2023) ryitezwe kubera muri Côte d’Ivoire/Ivory Coast, urutonde rw’imirwi 24 izorwanira iki gikombe muri iri higanwa rizotangura ku wa 13 Nzero (1) gushika ku wa 11 Ruhuhuma (2), 2024 rwagiye rumenyekana.
Izi nkino zarangijwe n’urukino hagati y’Intare Zidatsindwa (Lions Indomptables) za Kameruni n’Intamba mu Rugamba z’Uburundi, hari ku wa kabiri w’iyi ndwi, Uburundi bugaca busezera butsinzwe 3-0, maze Kameruni iba yiciriye inzira yo muri iri higanwa ku ncuro ya 19 yikurikiranya, ikaba yafashe ikibanza ca mbere igakurikirwa na Namibia.
Abatari bake babona ko vyari kuba ari ibitangaza iyo Uburundi busezerera Kameruni imaze gutahukana iri higanwa incuro zitanu, 1984, 1988, 2000, 2002 na 2017, ikaba irondera igikombe kigira gatandatu.
Muri iri higanwa ryo muri Côte d’Ivoire, hazoba harimwo ibihugu 12 bimaze gutsindira iki gikombe, ihiganwa rizoba rigize 34.
Muri ibi bihugu harimwo Senegal isanzwe ari yo ifise iki gikombe, irongowe n’umumenyereza Aliou Cissé.
N’aho ititabiriye ihiganwa ry’igikombe c’isi yose riherutse kubera muri Qatar, Côte d'Ivoire, ni kimwe mu bihugu bikomeye mu mupira w’amaguru ku mugabane wa Afrika, ikaba imaze gutsindira iri higanwa incuro zibiri, mu 1992 na 2015. Ibona ko ifise amahirwe menshi yo gutahukana ihiganwa rya 2023 na rirya ari co izoba iryakiriye.
Hagati aho, kuva mu 2006 igihe Misiri itsindira iri higanwa ari yo yariteguye, nta kindi gihugu kirashobora gutahukana iri higanwa ari co cariteguye. Misiri izoba yitabiriye iri higanwa ku ncuro ya 26, ikaba ari yo imaze gutahukana iki gikombe incuro nyinshi, ku bikombe indwi (1957,1959, 1986, 1998, 2006, 2008 na 2010).
Nigeria yoyo izoba irondera igikombe kigira kane muri iri higanwa rizobera muri Côte d’Ivoire, inyuma y’ibikombe bitatu imaze gutahukana, mu 1980, 1994 na 2013.
Ikindi gihugu citezwe gukurikiranwa cane ni Maroc, igihugu ca mbere muri kahise k’umugabane wa Afrika cashoboye gutera intambwe itari bwigere ibaho, mu gushika mu gice ca kabiri gishira ica nyuma mw’ihiganwa ry’igikombe c’isi yose giherutse kubera muri Qatar mu 2022.
Eka na Algeria yaheruka gutsindira iki gikombe mu 2019 iritezwe cane muri Côte d’Ivoire. Barongowe n’umumenyereza Jamel Belmadi, abakinyi b’umurwi nserukiragihugu w’iki gihugu, bazoba barondera kwisubiza agateka inyuma y’aho bakuriwemwo mu za mbere muri CAN iheruka, mbere bakaba batashoboye no gushika mw’ihiganwa ry’igikombe c’isi yose riheruka muri Qatar.
Ethiopia, Sudani, na Congo Brazzaville bimaze gutsindira iri higanwa incuro imwe imwe, ntivyashoboye kuronka itike yo kwitaba ihiganwa ry’uno mwaka wa 2023, mu gihe Tanzania, igihugu kimwe rudende kizoserukira Afrika y’Ubuseruko, iri mu bihugu bizoryitabira bitarigera bitahukana na rimwe iki gikombe.
Ng’uru urutonde rw’ibihugu vyose bizokwitabira iri higanwa:
- Algeria
- Angola
- Afrika y'Epfo
- Burkina Faso
- Cameroun
- Cape Vert
- RD Congo
- Misiri
- Guinée équatoriale
- Gambia
- Ghana
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Côte d'Ivoire
- Mali
- Mauritania
- Mozambique
- Maroc
- Namibia
- Nigeria
- Senegal
- Tanzania
- Tunisia
- Zambia
Iri higanwa ryategerezwa kuba ryabaye hagati y’ukwa gatandatu n’ukw’indwi uno mwaka wa 2023, ariko vyabaye ngombwa ko ryungururizwa mu 2024, kuva ku wa 13 Nzero (1) gushika ku wa 11 Ruhuhuma (2), aho inkino 52 zitegekanijwe zizokinirwa mu bisagara bitanu: Abidjan, Bouaké, Korhogo, San-Pédro na Yamoussoukro










