ONU irasaba Ubwongereza kongera gusuzuma itegeko rijyanye n'u Rwanda

Ifoto y'ubwato butwaye abimukira, bwaje kugonga ku butaka ahantu hagufi mu mazi y'inyanja bikaviramo abantu batanu gupfa kuri uyu wa kabiri

Abategetsi babiri bo ku rwego rwo hejuru mu Muryango w'Abibumbye (ONU) barimo gusaba Ubwongereza kuburizamo gahunda yabwo yo kujyana mu Rwanda abasaba ubuhungiro.

Mu itangazo basohoye bombi, umukuru w'ishami rya ONU ryita ku mpunzi (UNHCR), Filippo Grandi, na komiseri ushinzwe uburenganzira bwa muntu muri ONU, Volker Turk, bavuga ko iyi gahunda izagira ingaruka mbi ku kurinda impunzi n'uburenganzira bwa muntu ku isi.

Grandi avuga ko kurinda abasaba ubuhungiro bisaba ko ibihugu byose bikurikiza inshingano byiyemeje.

Umukuru wa UNHCR Filippo Grandi

Ahavuye isanamu, UNHCR

Insiguro y'isanamu, Grandi avuga ko Ubwongereza burimo "kwihunza inshingano" (ifoto yo mu bubiko)

Ariko muri iryo tangazo, Grandi avuga ko iyi gahunda y'Ubwongereza "ishaka kwihunza inshingano yo kurinda impunzi, ikabangamira ubufatanye mpuzamahanga ndetse itanga urugero ruteye impungenge ku isi".

Mugenzi we Turk agira ati: "Ni ingenzi cyane ku kurinda uburenganzira bwa muntu n'icyubahiro [agaciro] cy'impunzi n'abimukira bashaka kurengerwa, ko abantu bose bakurwa mu Bwongereza bahavanwa nyuma yo gusuzuma ibijyanye na buri muntu ku giti cye mu buryo bwubahiriza byimazeyo uburenganzira bwa muntu n'amategeko agenga impunzi."

Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza Rishi Sunak avuga ko kwemezwa kw'iryo tegeko ryanditse amateka "si intambwe gusa itewe ahubwo ni impinduka ikomeye ku ihurizo ririho ku isi ry'abimukira".

Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza Rishi Sunak

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza Sunak avuga ko iryo tegeko risobanura neza ko "niba uje hano mu buryo bunyuranyije n'amategeko, ntuzashobora kuhaguma"

Mu itangazo yasohoye mu gitondo cyo kuri uyu wa kabiri, Sunak yavuze ko uwo mushinga w'itegeko washyizweho "mu guca intege abimukira batishoboye ntibambuke mu buryo buteje ibyago no gusenya ubucuruzi bw'ibico by'abagizi ba nabi babanyunyuza imitsi".

Yongeyeho ko iryo tegeko rizasobanura neza ko "niba uje hano mu buryo bunyuranyije n'amategeko, ntuzashobora kuhaguma".

Ati: "Aho twibanze ubu ni ugutuma indege [zitwaye abajyanwe mu Rwanda] zihaguruka, kandi ndabisobanura neza ko nta kintu na kimwe kizatwitambika mu gukora ibyo no [mu] kurokora ubuzima."

Umuvugizi wa leta y'u Rwanda Yolande Makolo yavuze ko u Rwanda rwishimiye ko iryo tegeko ryemejwe, yongeraho ko iki gihugu kimaze imyaka 30 cyiyubaka ngo kibe ahantu "hatekanye ku Banyarwanda n'abatari Abanyarwanda".

Batanu barimo umwana bapfuye bambukira mu Bwongereza

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Hagati aho, abarinda inkombe b'Ubufaransa bavuze ko mu gitondo cyo kuri uyu wa kabiri abantu batanu barimo n'umwana bapfuye ubwo bari barimo kugerageza kwambuka umuhora wa Channel (La Manche) berekeza mu Bwongereza mu bwato buto.

Abo barinzi b'inkombe bavuze ko abo bantu ari abagabo batatu, umugore, n'umwana, bari bahagurukiye ku mwaro wa Wimereux mu Bufaransa, bari mu bwato buto butwaye abantu barenga 110.

Abo barinzi b'inkombe bo mu Bufaransa babitangaje nyuma y'amakuru yari yatangajwe n'ikinyamakuru La Voix du Nord cyo muri ako gace n'ibiro ntaramakuru AFP. Uwo mwana yari umukobwa w'imyaka irindwi.

Kugeza ubu muri uyu mwaka, abimukira barenga 6,000 bamaze kwambukira mu Bwongereza mu mato matoya – iyo ni inyongera igera kuri kimwe cya kane ugereranyije n'igihe nk'iki mu mwaka ushize.

Ubwo yari abajijwe niba iyi gahunda mu by'ukuri izaca intege abambuka mu mato matoya, mu gihe hari amatsinda mashya y'abagerageje kwambuka mu gitondo banyuze i Calais mu Bufaransa, umunyamabanga wa leta y'Ubwongereza ushinzwe abimukira banyuranyije n'amategeko, Michael Tomlinson, yavuze ko iri tegeko "ntiriratangira kubahirizwa".

Ati: "Ducyeneye ko indege zihaguruka, ubwo ni bwo tuzabona uko guca intege gutangira gutanga umusaruro."

Tomlinson yatanze urugero rw'amasezerano Ubwongereza bwagiranye na Albania mu Kuboza (12) mu 2022, agamije gusubiza muri Albania mu ndege mu buryo buhoraho abasaba ubuhungiro mu Bwongereza bavuye muri icyo gihugu cy'i Burayi.

Yavuze ko kuva izo ndege zatangira kubasubizayo, "imibare y'Abanya-Albania bambuka umuhora mu mato matoya iri hasi".

Mu gihe gishize, ishyaka Labour, rya mbere rikomeye mu mashyaka atavuga rumwe n'ubutegetsi mu Bwongereza, ryavuze ko iyi gahunda yo kohereza mu Rwanda abasaba ubuhungiro irimo inenge, ihenze cyane, kandi ko iri shyaka riteganya kuyikuraho niriramuka ritsinze amatora rusange, yitezwe kuba muri uyu mwaka.