Nyuma y'imyaka ibiri Hamas iteye Israel, ONU isaba Hamas kurekura 'aka kanya' abashimuswe basigaye

António Guterres ahagaze imbere y'indangururamajwi ebyiri, ziri ku meza maremare yo kuvugiraho ijambo, ariho ikirango cy'Umuryango w'Abibumbye.

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, António Guterres avuga ko uburyo bwo guha icyubahiro abiciwe mu gitero cya Hamas cyo ku itariki nk'iyi mu 2023 ari uguharanira "amahoro atabera kandi arambye"

Umunyamabanga mukuru w'Umuryango w'Abibumbye (ONU) yasabye ko abashimuswe na Hamas basigaye bakiri muri Gaza barekurwa "aka kanya" kandi "nta mananiza", nyuma y'imyaka ibiri ishize uwo mutwe w'Abanye-Palestine ugabye igitero mu majyepfo ya Israel cyiciwemo abantu.

Mu itangazo ku rubuga nkoranyambaga rwa X, António Guterres yavuze ko uburyo bwo guha icyubahiro abiciwe mu gitero cya Hamas cyo ku itariki ya 7 Ukwakira (10) mu mwaka wa 2023, ari uguharanira ko habaho "amahoro atabera kandi arambye".

Guterres yongeyeho ko ayo mahoro yatuma Abanya-Israel, Abanye-Palestine n'abandi bo mu karere k'uburasirazuba bwo hagati "babana mu mutekano, mu cyubahiro no kubahana".

Mu gukomoza kuri gahunda y'amahoro muri Gaza ya Perezida w'Amerika Donald Trump, Guterres avuga ko iyo gahunda "itanga umwanya tugomba kubyaza umusaruro mu kurangiza iyi ntambara yiciwemo abantu".

Yagize ati: "Agahenge gahoraho n'inzira yo kwizerwa ya politike ni ingenzi cyane mu gukumira irindi meneka ry'amaraso ndetse no guharura [guca] inzira iganisha ku mahoro."

Hari ibikorwa birimo kuba uyu munsi byo kuzirikana iyi myaka ibiri ishize Hamas igabye igitero kuri Israel, cyiciwemo abantu hafi 1,200 naho abandi 251 barashimutwa.

Mu gusubiza kuri icyo gitero, igisirikare cya Israel cyatangiye igikorwa cya gisirikare muri Gaza, minisiteri y'ubuzima ya Gaza igenzurwa na Hamas ivuga ko kuva icyo gihe icyo gikorwa kimaze kwica abantu nibura 67,160 muri Gaza.

Israel ntiyemerera ibitangazamakuru mpuzamahanga, birimo na BBC, kujya gutara amakuru muri Gaza mu buryo bwisanzuye.

Hagati aho, Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza Keir Starmer yashishikarije abanyeshuri kutitabira imyigaragambyo yo gushyigikira Abanye-Palestine iteganyijwe kuba mu Bwongereza, kuri iyi sabukuru y'imyaka ibiri ishize Hamas igabye igitero kuri Israel.

Starmer yavuze ko byaba binyuranyije n'indangagaciro z'Ubwongereza igihe iyo myigaragambyo iteganyijwe yaba ibaye. Yongeyeho ko iyo myigaragambyo yakoreshejwe na bamwe nk'"urwitwazo ruteye ishozi rwo gutera [gusagarira] Abongereza b'Abayahudi".

Ibiganiro biziguye hagati ya Hamas na Israel bigamije kugera ku masezerano yo kurangiza intambara, byitezwe ko bikomeza mu Misirikuri uyu wa kabiri.

Intumwa z'impande zombi, ziri mu mujyi wa Sharm el-Sheikh mu Misiri, zirimo gusuzuma gahunda ya Trump y'amahoro – Hamas yemeye bimwe mu biyigize.

Ku wa mbere, Trump yabwiye abanyamakuru ati: "Dufite amahirwe menshi cyane yo kugera ku masezerano, kandi azaba ari amasezerano arambye."