Netanyahu yasezeranyije ko nta gisibya azatera Rafah

Umwana muto ufashe ku isafuriya irimo ubusa agerageza guhisha mu maso, ubwo yari ahagaze mu mbaga y’abantu itegereje imfashanyo y’ibiribwa muri Rafah

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, Umwana utegereje imfashanyo y'ibiribwa i Rafah muri iki cyumweru
    • Umwanditsi, Jacqueline Howard
    • Igikorwa, BBC News

Minisitiri w'intebe wa Israel Benjamin Netanyahu yashimangiye ko abasirikare b'igihugu cye bazatera umujyi wa Rafah muri Gaza, yirengagiza ubusabe bwo mu muhanga bwuko yakongera kubitekerezaho.

Perezida w'Ubufaransa Emmanuel Macron ni umwe mu baburiye Netanyahu kutagaba icyo gitero, amubwira ko abantu bagwa mu gitero cya Israel muri Gaza ari ikintu "kidashobora kwihanganirwa".

Ariko Netanyahu yategetse ingabo ze kwitegura kugaba igitero cyo ku butaka.

Abanya-Palestine bagera kuri miliyoni 1.4 bikinze muri Rafah, isanzwe yaramaze kumishwaho ibisasu.

Netanyahu yasezeranyije ko azakomeza gahunda y'igitero "gikomeye", atangaza ko Hamas, umutwe ugenzura Gaza, igomba kurandurwa muri uwo mujyi wo mu majyepfo.

Yagize ati: "Tuzarwana kugeza tugeze ku ntsinzi yuzuye kandi ibi birimo n'igikorwa gikomeye muri Rafah nyuma yuko tureka abaturage b'abasivile bakava mu turere tw'imirwano."

Ku wa gatatu, Perezida Macron yahamagaye Netanyahu kuri telefone amubwira ko ibikorwa bya Israel muri Gaza "bigomba guhagarara".

Yamubwiye ko "Ubufaransa bwamagana bikomeye igitero cya Israel muri Rafah, gishobora gusa kugeza ku makuba ajyanye n'imibereho yo ku rundi rwego".

Ba minisitiri w'intebe wa Australia, Canada na New Zealand (Nouvelle-Zélande) basohoye itangazo bahuriyeho bavuga ku "mpungenge zikomeye" batewe no kuba igikorwa cya gisirikare muri Rafah cyateza "amakuba".

Ikarita ya Gaza igaragaza n'umujyi wa Rafah
Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Muri iryo tangazo, bagize ati: " Turashishikariza leta ya Israel kuterekeza muri iyi nzira", bongeraho ko "ingaruka ku Banye-Palestine b'abasivile zivuye ku gikorwa cya gisirikare cyagutse zaba mbi cyane".

Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'Ubudage Annalena Baerbock, uri mu ruzinduko muri Israel, yaburiye ko abantu bo muri Rafah badafite ahandi hantu ho kujya, bashobora "gusa kuzimirira mu mwuka".

Espagne na Repubulika ya Ireland byasabye umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU), bibereye abanyamuryango, gusuzuma "byihutirwa" niba Israel irimo gukurikiza inshingano zayo z'uburenganzira bwa muntu muri Gaza zikubiye mu masezerano ajyanye n'isano y'uburenganzira n'ubucuruzi.

Minisiteri y'ubuzima ya Gaza igenzurwa na Hamas itangaza ko abantu nibura 28,576, biganjemo abagore n'abana, bamaze kwicirwa mu gitero cya Israel muri Gaza.

Israel yagabye icyo gitero muri Gaza nyuma yuko abagabo bitwaje imbunda bo muri Hamas bishe abantu nibura 1,200 bakanashimuta abandi 253, mu gitero gitunguranye bagabye ku butaka bwayo ku itariki ya 7 Ukwakira (10) mu 2023.

Mu minsi ya mbere y'iyi ntambara, Israel yari yategetse Abanye-Palestine guhungira muri Rafah, ubwo igisirikare cya Israel cyateraga imijyi yo mu majyaruguru ya Gaza.

Rafah ni yo iri mu majyepfo cyane ya Gaza, ndetse irimo inzira yo kwambukiramo yerekeza mu Misiri, aho imfashanyo yemerewe kwinjirira ijyanwe muri Gaza.

Ubu abategetsi ba Israel barashaka ko abasivile bimukira aho yise "akarere k'ubutabazi" - agace gato kagizwe ahanini n'ubutaka bwo guhingamo kari ku nkengero y'inkombe y'inyanja ya Mediterane, kazwi nka al-Mawasi.

Mu bahungiye muri Rafah harimo na Ahlam Abu Assi, wabwiye ibiro ntaramakuru AFP ko "nahitamo gupfira" i Rafah, aho gusubira mu kubaho nko mu nzara kumeze nkuko abo mu muryango we bagumye mu mujyi wa Gaza, babayemo.

Uwo mugore yagize ati: "Umuhungu wanjye n'abana be nta kintu na kimwe bafite cyo kurya. Bateka umuceri mucye bakawurindiriza ku munsi ukurikiyeho."

Undi mujyi, Khan Younis, kugeza ubu wabaye izingiro ry'ibikorwa bya gisirikare bya Israel mu majyepfo ya Gaza.

Abanye-Palestine babarirwa mu bihumbi bataye ingo zabo bahungiye mu bitaro bya Nasser byo muri uwo mujyi, ariko ubu na bo barimo gutegekwa kuhava.

Kuba Netanyahu yasezeranyije ko nta gisibya azagaba icyo gitero, bibaye nyuma yuko ibiganiro by'amahoro birimo abategetsi bo muri Amerika, Israel, Misiri na Qatar, birangiye i Cairo mu murwa mukuru wa Misiri nta kintu bigezeho.

Ibiro bya minisitiri w'intebe wa Israel byavuze ko Hamas nta kintu gishya yagaragaje kijyanye n'amasezerano ku kurekura abo yashimuse, kandi ko Israel itakwemera "ibyifuzo bigayitse" by'uwo mutwe w'intagondwa.

Ibyo biro byongeyeho biti: "Impinduka ku ho Hamas ihagaze izatuma habaho gutera intambwe mu biganiro."