Israel yatabaye abashimuswe babiri i Rafah mu gihe havugwa ibitero by'indege byiciwemo abantu

Israel ivuga ko Abanya-Israel babiri b'abagabo bari bashimuswe batabawe mu gitero yagabye i Rafah, mu gihe hari amakuru ko hari ibitero bikaze by'indege bya Israel birimo kubera muri uwo mujyi wo mu majyepfo ya Gaza.
Igisirikare cya Israel kivuga ko ubuzima bw'aba bagabo babiri "bumeze neza".
Mbere yaho, umuryango utabara imbabare wa Croissant-Rouge muri Palestine wavuze ko Rafah yagabweho igitero. Abantu bagera kuri miliyoni 1.5 bikinze muri uwo mujyi.
Bibaye nyuma yo kuburira kw'amahanga ku gitero Israel iteganya kugaba muri uwo mujyi.
Israel yavuze ko yagabye ibitero mu majyepfo ya Gaza. Minisiteri y'ubuzima ya Gaza igenzurwa na Hamas yatangaje ko abantu babarirwa muri za mirongo bapfuye.
Ababibonye bo muri uwo mujyi bavuze ko mu ijoro habaye ibitero by'indege mu gice cya Rafah cy'amajyaruguru n'icyo hagati. Abahatuye babwiye BBC ko indege za kajugujugu n'amato na byo byakoreshejwe muri icyo gitero.
Hari amakuru avuguruzanya ku bapfuye n'abakomeretse: ibiro ntaramakuru AFP, bisubiramo amagambo ya minisiteri y'ubuzima ya Gaza igenzurwa na Hamas, byatangaje ko "abantu bagera ku 100" bishwe. Hagati aho, ibiro ntaramakuru Associated Press, bisubiramo amagambo y'abakuru b'ibitaro byaho, byatangaje ko Abanya-Palestine nibura 50 bishwe.
Mu itangazo ku mbuga nkoranyambaga, ingabo za Israel (IDF) zavuze ko mu ijoro ryacyeye, muri "operation ihuriweho na IDF, ISA [urwego rw'ubutasi bw'imbere mu gihugu rwa Israel], na polisi ya Israel, abashimuswe babiri b'Abanya-Israel bo mu mudugudu wa Nir Yitzhak batabawe: Fernando Simon Marman (w'imyaka 60) na Louis Har (w'imyaka 70)."
Abo bashimuswe batabawe bajyanwe ku bitaro bya Sheba, biri rwagati muri Israel, kugira ngo basuzumwe. Israel ivuga ko abo bagabo bombi bafite n'ubwenegihugu bwa Argentine.
Rear Admiral Daniel Hagari, umuvugizi wa IDF, yavuze ko abo bari bashimuswe basanzwe mu igorofa rya kabiri ry'inyubako y'i Rafah.
Yavuze ko ingabo za Israel "zarasanye bikomeye ahantu henshi icyarimwe n'abaterabwoba benshi".
Armon Aek, umuyobozi w'agateganyo w'ibitaro bya Sheba, nyuma yagize ati: "Nshimishijwe cyane no gutangaza ko iri joro, abashimuswe babiri barekuwe bageze hano mu ndege.
"Bakiriwe muri ER [icyumba cyo gusuzumiramo] yacu kandi ibizamini by'ibanze byakozwe n'abakozi bacu bo muri ER, ndetse bameze neza."
Igisirikare cya Israel cyatangiye ibitero byacyo muri Gaza nyuma yuko abantu barenga 1,200 bishwe n'abagabo bitwaje imbunda bo muri Hamas mu majyepfo ya Israel, ku itariki ya 7 Ukwakira (10) mu 2023, bakanashimuta abandi bantu 253. Nyuma bamwe muri abo bashimuswe baje kurekurwa.
Ku cyumweru, minisiteri y'ubuzima ya Gaza igenzurwa na Hamas yavuze ko abandi Banya-Palestine 112 bishwe n'igisirikare cya Israel ku wa gatandatu, bituma umubare wose hamwe w'abamaze gupfa bagera ku bantu barenga 28,300, n'abarenga 67,900 bamaze gukomereka.
Ibihugu bimwe n'imiryango mpuzamahanga byaburiye Israel ngo ntigabe igitero iteganya muri uwo mujyi, aho abantu bagereranywa ko bagera kuri miliyoni 1.5 bikinze. Benshi muri bo bahahungiye bavuye mu bindi bice byo muri Gaza.
Umutegetsi wo ku rwego rwo hejuru mu bijyanye n'ubutabazi wo mu Muryango w'Abibumbye, yabwiye BBC ko nta hantu na hamwe hatekanye hahari bashobora kujya ubu.
Rafah - iri ku mupaka na Misiri - ni yo nzira ifunguye yo kwinjirizamo imfashanyo yo gutabara imbabare muri Gaza.

Ku cyumweru, Perezida w'Amerika Joe Biden yabwiye Minisitiri w'intebe wa Israel Benjamin Netanyahu ko igitero i Rafah kidakwiye kubaho mu gihe nta ngamba zaba zabanje gufatwa zo gutuma habaho umutekano w'abasivile.
Ibiro bya perezida w'Amerika, White House, byavuze ko Biden yavuze ko Israel icyeneye kugira "gahunda yizewe kandi ishoboka mu ngiro" yo kurinda abantu barenga miliyoni imwe bari muri uwo mujyi.
Mbere, Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'Ubwongereza David Cameron yavuze ko "abarenga kimwe cya kabiri cy'abaturage ba Gaza bikinze muri ako gace", mu gihe Arabie Saoudite (Saudi Arabia) yaburiye ko habaho "ingaruka mbi cyane" mu gihe Rafah yaba itewe.
Netanyahu yashimangiye ko icyo gitero kizabaho nta gisibya kandi ko gahunda yo kukigaba irimo gutegurwa.
Hagati aho, abategetsi ba Hamas muri Gaza bavuze ko abantu "ibihumbi za mirongo" bashobora gupfa naho abandi bagakomereka. Abo bategetsi baburiye ko igitero icyo ari cyo cyose cyanabangamira ibiganiro byuko hashobora kubaho irekurwa ry'abashimuswe b'Abanya-Israel bari muri Gaza.










