Hemejwe urutonde rw'abashinja Micomyiza Jean Paul ku byaha bya jenoside mu Rwanda

Jean Paul Micomyiza imbere y'urukiko mu kwa mbere mu 2023
Insiguro y'isanamu, Jean Paul Micomyiza (ibumoso) yageze ubwa mbere imbere y'urukiko mu kwezi kwa mbere uwu mwaka, kuva yakoherezwa na Sweden mu kwezi kwa kane mu mwaka ushize
    • Umwanditsi, Yves Bucyana
    • Igikorwa, BBC Gahuzamiryango i Nyanza

Urugereko rwihariye rw’urukiko rukuru rushinzwe kuburanisha ibyaha mpuzamahanga rukorera i Nyanza mu majyepfo y’u Rwanda, rwemeje urutonde rw’abatangabuhamya bashinja Micomyiza Jean Paul, woherejwe mu Rwanda n’igihugu cya Suède (Sweden) mu mwaka wa 2022 ngo akurikiranwe ku byaha bya jenoside yabaye mu Rwanda mu 1994.

Micomyiza aregwa ibyaha bya jenoside, ubufatanyacyaha muri jenoside no gusambanya abagore nk’icyaha cyibasiye inyokomuntu. Ibyaha we aburana ahakana.

Iburanisha ryo ku wa kabiri ryibanze ku rutonde rw’abatangabuhamya bashinja Micomyiza.

Ubushinjacyaha bwatanze abagera kuri 40, barimo abifuje gushinja barindiwe umutekano (ni ukuvuga batagaragara mu rukiko ndetse n’amazina yabo akagirwa ibanga), n’abandi bifuje gutanga ubuhamya bwabo mu ruhame. Muri abo batangabuhamya harimo abari mu gihugu ndetse n’abari hanze.

Ku ruhande rwa Micomyiza, abamwunganira babwiwe n’urukiko ko bazagezwaho igihe cyo gutanga urutonde rw’abatangabuhamya bashinjura ariko bavuga ko bishoboka ko batakoresha abatangabuhamya bakaba bakoresha ibindi bimenyetso bishinjura.

Gusa bo bagaragaje impungenge z’uko abatangabuhamya bashinjura, abo bagerageje kubona bose baba hanze y’u Rwanda kandi ko banze kuvugana n’abanyamategeko b’Abanyarwanda, basaba urukiko ko bishobotse bazabazwa n’umukozi w’urukiko. Umucamanza yavuze ko bizahabwa umurongo.

Abunganira Micomyiza kandi bagaragaje ingorane yo kubona ibimenyetso byafasha uregwa. Bavuze ko mu iburanisha ry’ubushize mu kwezi kwa cyenda bagaragaje uburyo Micomyiza mbere ya jenoside ari mu bantu bagiye ku Mulindi ahari hari icyicaro cya FPR - Inkotanyi – aha ngo bashakaga kugaragariza urukiko ko Micomyiza atari intagondwa yanga ‘Abatutsi’ nk’uko ubuhamya bubivuga.

Bavuga ko ikimenyetso kuri ibyo kiri ku cyicaro cya FPR, basaba urukiko kubibafashamo. Ibindi bimenyetso bifuza ko byazafasha uwo bunganira ngo biherereye muri minisiteri y’ubumwe bw’Abanyarwanda. Na byo ngo ntibyaboroheye kubibona hatarimo ukuboko kw’urukiko.

Micomyiza, w’imyaka 51, yarezwe ubwicanyi bwibasiye Abatutsi bwabereye mu bice bitandukanye byo mu mujyi wa Huye mu majyepfo y'u Rwanda.

Nk’uko ubushinjacyaha bubivuga, imvugo z'abatangabuhamya zivuga ko Micomyiza yayoboye ubwicanyi bukabije bwabereye kuri bariyeri zari zashyizweho n’uregwa afatanyije n’Interahamwe, na we akagira bariyeri yari ayoboye.

Ngo yabaga no mu cyiswe 'comité de crise' yashyiraga ku rutonde Abatutsi bagombaga kwicwa - uregwa we arabihakana.

Umucamanza yavuze ko urubanza ruzatangira kumva abo batangabuhamya tariki 21 z’ukwezi kwa 11.