Ubudage bushinja kompanyi y'ibitoro y'Uburusiya gutuma ibiciro byabyo bizamuka

Ubudage bwashinje kompanyi ya gaz (gas) y'Uburusiya Gazprom kugerageza gutuma ibiciro by'ibitoro bizamuka mu kugabanya cyane ingano y'ibyo yoherezayo.

Gazprom yavuze ko irimo gutuma gaz yohereza mu Budage itagera kuri metero kibe (cube) miliyoni 70 ku munsi - ikigero kiri munsi cyane ya kimwe cya kabiri cy'iyo isanzwe ihohereza.

Impamvu iyi kompanyi yatanze ni uko ishaka gusana no gusukura ibikoresho byayo byo mu muyoboro unyuramo ibitoro wa Nord Stream.

Ariko Minisitiri w'ubukungu w'Ubudage Robert Habeck yavuze ko ari "icyemezo cya politiki" atari icyemezo kijyanye na tekinike.

Yagize ati: "Birumvikana ko ari amayeri yo kutubuza amahwemo no gutuma ibiciro bizamuka".

Mbere yaho ku wa kabiri, Gazprom yavuze ko igiye kugabanya gaz yo mu muyoboro wa Nord Stream 1 ikava kuri metero kibe miliyoni 167 ku munsi ikagera kuri metero kibe miliyoni 100.

Ariko ku wa gatatu, yatangaje ko igiye kongera kuyigabanya ikagera kuri metero kibe miliyoni 67 ku munsi.

Ku wa gatatu Gazprom yanagabanyije gaz yohereza mu Butaliyani ho irenga 15%, nkuko kompanyi y'ibitoro y'Ubutaliyani ENI yabivuze.

Ubutaliyani, cyo kimwe n'Ubudage, bucungira cyane kuri gaz y'Uburusiya, yihariye 40% bya gaz Ubutaliyani butumiza mu mahanga.

Iki cyemezo cya kompanyi y'Uburusiya kije nyuma y'ibyumweru bibiri abategetsi bo mu muryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU/UE) bemeranyijwe guhagarika nyinshi muri gaz y'Uburusiya ibihugu byabo bitumiza, bitarenze mu mpera y'uyu mwaka wa 2022.

Ibyo babikoze mu rwego rwo guhana Uburusiya kubera igitero bwagabye kuri Ukraine kuva ku itariki ya 24 y'ukwezi kwa kabiri uyu mwaka.

Pologne (Poland), Bulgaria, Finland, Denmark n'Ubuholandi byamaze guhagarikirwa gaz karemano byohererezwaga n'Uburusiya, nyuma yuko byanze ubusabe bwuko "ibihugu bitari inshuti" z'Uburusiya biriha ibitoro by'Uburusiya mu mafaranga yabwo azwi nk'ama-roubles.

Ubwo busabe bw'Uburusiya bwo kuriha ibitoro mu ma-roubles bwabonywe nko kugerageza guteza imbere agaciro k'iri faranga, nyuma yuko rishegeshwe n'ibihano bwafatiwe n'ibihugu byo mu burengerazuba (Uburayi n'Amerika).

Kwiyongera cyane kw'ikigero cy'ikoreshwa n'amahanga ry'ama-roubles kwashoboraga gutuma gucyenerwa kwaryo kwiyongera, kugatuma agaciro karyo kazamuka.

Habeck yavuze ko ibikorwa by'Uburusiya bigaragaza ko ibihugu by'Uburayi bikwiye gusoza mu buryo bwihuse gucungira ku bitoro by'Uburusiya.

Mu kwezi kwa kabiri uyu mwaka, Ubudage bwahagaritse gufungura umuyoboro wa Nord Stream 2, mbere gato yuko Uburusiya bushoza intambara kuri Ukraine.

Uyu Minisitiri yavuze ko abaye ategereje ngo arebe ingaruka icyemezo cya kompanyi y'Uburusiya kigira ku masoko ya gaz y'Uburayi n'Ubudage.

Ariko yavuze ko abagemura (abatanga) ibitoro buri gihe bagiye bashobora kubona ahandi hantu ho gukura gaz.

Yagize ati: "No mu Budage natwe nta kibazo dufite cy'utugemurira ibitoro.

"Birashoboka ko gaz izakomeza kubikwa. Twateye intambwe nziza cyane muri uru rwego mu minsi micyeya no mu byumweru bicyeya bishize.

"Ariko rwose tugomba gutegereza iminsi ibiri cyangwa itatu kugira ngo tubone ishusho yuzuye y'ukuntu ibintu birimo kumera ubu".

Mu yandi makuru yo ku wa gatatu, EU, Israel na Misiri byashyize umukono ku masezerano agamije kongera ingano ya gaz karemano ya Israel yoherezwa mu bihugu by'Uburayi.