Ukraine: EU yageze ku masezerano yo kudatumiza ibitoro muri Russia
Ahavuye isanamu, EPA
Abategetsi bo mu muryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU/UE) bemeranyijwe kuri gahunda yo kudatumiza ibirenga bibiri bya gatatu (2/3) by'ibitoro by'Uburusiya.
Kugeza ubu, ubu bwumvikane bwo kudakoresha ibitoro by'Uburusiya ntibureba gutumiza ibitoro binyuze mu muyoboro, nyuma yuko Hongrie (Hungary) yanze ko ibitoro byose bikomanyirizwa.
Umukuru w'akanama k'Uburayi Charles Michel yavuze ko aya masezerano yaburijemo "isoko nini cyane ivamo imari" ikoreshwa n'Uburusiya mu ntambara muri Ukraine.
Aya masezerano akubiye mu bihano bya gatandatu ku Burusiya byemerejwe mu nama i Buruseli mu murwa mukuru w'Ububiligi, ibihugu byose 27 by'ibinyamuryango bya EU bikaba byayemeranyijweho.
Michel yavuze ko EU yanemeranyijwe ku ngamba zikaze zo kwibasira banki ya mbere nini y'Uburusiya, Sberbank, hamwe n'ibitangazamakuru bitatu bya leta y'Uburusiya.
Abanyamuryango ba EU bamaze amasaha bananiwe gucyemura ibyo batumvikanaho ku kudatumiza ibitoro mu Burusiya, Hongrie ikaba ari yo yari ikomeye ku kudashyigikira iyo gahunda.
Ubu bwumvikane bukurikiye ibyumweru byari bishize hari impaka zikomeye, kugeza ubwo hemejwe ko hazabaho "gusonera by'igihe gito ibitoro binyura mu miyoboro biza muri EU", nkuko Michel yabibwiye abanyamakuru.
Kubera ibi, ibi bihano bishya, bihita bitangira gushyirwa mu bikorwa, bizagira ingaruka gusa ku bitoro by'Uburusiya bijya muri EU binyuze mu nzira yo mu nyanja - bingana na bibiri bya gatatu by'ibitoro EU itumiza mu Burusiya.
Kuri Twitter, Perezida wa komisiyo y'Uburayi Ursula von der Leyen yavuze ko yishimiye aya masezerano y'ibihano bishya, avuga ko bitarenze mu mpera y'uyu mwaka bizagabanyaho ku kigero kigera kuri 90% ibitoro EU itumiza mu Burusiya.
Iyi nkuru irimwo ivyatanzwe na X. Dukeneye uruhusha rwawe imbere yuko bigushikira, kuko birashobora kuba bikoresha cookies hamwe n'ubundi buhinga. Wobanza ugasoma aha X amategeko agenga cookien'ayagenga ubuzima bwite imbere yuko wemera. Kugira ubibone hitamwo 'emera hanyuma ubandanye'.
Impera ya X ubutumwa
BBC ntibazwa ibivuye ku zindi mbuga.
Ariko mu ngiro (mu bikorwa), Ursula von der Leyen yavuze ko ikigero cy'ibi bihano ari kinini kurushaho, kuko Ubudage na Pologne (Poland) byakoreye ubushake mu guhagarika buhoro buhoro ibitoro bitumiza mu Burusiya binyuze mu muyoboro, bitarenze mu mpera y'uyu mwaka.
Von der Leyen ati: "Ibisigazwa biri hagati ya 10 na 11% binyura muri Druzhba mu majyepfo". Aho yakomozaga ku muyoboro w'Uburusiya ujyana ibitoro muri Hongrie, muri Slovakia no muri République tchèque (Czech Republic).
Yongeyeho ko akanama k'Uburayi kazongera kwiga kuri uko gusonerwa "vuba aha hashoboka".
Kubuza gutumiza ibitoro mu Burusiya byari byatanzweho igitekerezo na komisiyo y'Uburayi - ikora amategeko akurikizwa n'ibihugu binyamuryango bya EU - mu kwezi gushize.
Ariko kudashyigikira icyo gitekerezo, cyane cyane kwagaragajwe na Hongrie, itumiza mu Burusiya 65% by'ibitoro ikoresha binyuze mu miyoboro, kwari kwabaye imbogamizi kuri ibi bihano bishya EU yafatiye Uburusiya.
Ibindi bihugu bidakora ku nyanja - nka Slovakia na Czech Republic, na byo byari byasabye ko byongererwa igihe kubera ko bicungira ku bitoro by'Uburusiya.
Bulgaria, yari isanzwe yarakuwe kuri gas (gaz) y'Uburusiya bikozwe na kompanyi y'ibitoro y'Uburusiya, Gazprom, na yo yari yasabye kuva muri iyo gahunda y'ibihano.
