Niger: Igitero cya mbere cy'intagondwa cyiciwemo benshi kuva haba Coup d'Etat

Abisirikare ba Niger bo mu mutwe wihariye, aha ni ku itariki ya 2 Ukuboza mu 2022, barimo gucunga umutekano mu gace ka Iferouane

Ahavuye isanamu, AFP

Insiguro y'isanamu, Abasirikare ba Niger bamaze igihe barwana ngo bahashye intagondwa ziyitirira Islam zimaze imyaka irindwi zikorera muri icyo gihugu
    • Umwanditsi, Wycliffe Muia
    • Igikorwa, BBC News

Abasirikare nibura 29 ba Niger biciwe mu gitero cya mbere cyiciwemo abantu benshi kuva igisirikare cyahirika ubutegetsi mu kwezi kwa Nyakanga (7) uyu mwaka.

Minisiteri y'ingabo ya Niger yavuze ko abo basirikare bishwe n'intagondwa ziyitirira Islam zibarirwa mu magana, zikoresheje "ibiturika bikozwe mu buryo gakondo [butari ubwo mu nganda] hamwe n'imodoka z'ubwiyahuzi".

Iyo minisiteri yongeyeho ko "abakora iterabwoba babarirwa muri za mirongo" na bo biciwe mu gitero cyo gusubiza inyuma abo bateye, cyabereye hafi y'umupaka na Mali.

Ibitero by'intagondwa ziyitirira Islam byariyongereye kuva igisirikare cyafata ubutegetsi.

Abasirikare bahiritse ubutegetsi bavuze ko bahiritse guverinoma ya Perezida Mohamed Bazoum kubera ko umutekano wari urimo kuzahara.

Ubufaransa burimo gukura muri Niger abasirikare babwo 1,500 mbere yuko uyu mwaka urangira, nyuma yuko agatsiko ka gisirikare kari ku butegetsi kokeje igitutu Ubufaransa ngo buhavane abasirikare babwo.

Abo basirikare b'Ubufaransa bamaze igihe barwanya intagondwa muri Niger, zirimo izahageze ziturutse muri Mali mu 2015.

Mu cyumweru gishize, ambasaderi w'Ubufaransa yavuye muri Niger nyuma yuko yari amaze ibyumweru agotewe muri ambasade yabwo mu murwa mukuru Niamey, ku mategeko y'agatsiko ka gisirikare.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Nyuma y'icyo gitero cyo ku wa mbere nijoro mu karere ka Tahoua mu burengerazuba bw'igihugu, igisirikare cya Niger cyashyizeho igihe cy'iminsi itatu y'icyunamo mu gihugu.

Mu itangazo, minisiteri y'ingabo yavuze ko igisirikare cyari kirimo gukora ibikorwa (opérations) bigamije "gukuraho inkeke" itewe n'umutwe wa al-Qaeda n'umutwe wiyita Leta ya Kisilamu (IS), ubwo abasirikare bagabwagaho igitero.

Iryo tangazo ryongeyeho riti: "Itumanaho ry'abakora iterabwoba, byabaye ngombwa ko basubira inyuma, ryinjiriwe."

Iryo tangazo rya minisiteri y'ingabo ryanavuze ko abateye "babonye imfashanyo y'ubuhanga iturutse hanze", ariko iyi minisiteri nta yandi makuru yatanze.

Uku kwiyongera kwo mu gihe cya vuba aha gishize kw'ibitero muri Niger by'intagondwa ziyitirira Islam, gufitanye isano no kuba hari icyuho mu rwego rw'umutekano, nyuma yuko amakuru avuze ko abasirikare bahamagajwe ngo babe mu murwa mukuru, kugira ngo barinde abahiritse ubutegetsi.

Ku wa kane w'icyumweru gishize, intagondwa zibarirwa mu magana, zagendaga kuri za moto, zishe abasirikare 12 mu majyepfo ashyira uburengerazuba bwa Niger.

Abasirikare nibura 17 bishwe mu kwezi gushize mu kindi gitero hafi y'umupaka na Burkina Faso.

Hakomeje no kubaho ukwiyongera kw'urugomo rw'intagondwa ziyitirira Islam n'urw'inyeshyamba mu gihugu cya Mali, gituranye na Niger, nyuma yuko abasirikare b'Ubufaransa bahavuye, na nyuma yuko ingabo za ONU muri Mali, zo mu butumwa buzwi nka MINUSMA, zigabanyije ibikorwa byazo mu kwitegura kuhava, ku busabe bw'agatsiko ka gisirikare kaho.

Mali ubu irimo gucungira ku itsinda rya Wagner ry'abacanshuro b'Abarusiya mu kuyifasha kurwanya intagondwa ziyitirira Islam.

Mu kwezi gushize, abategetsi ba gisirikare ba Mali, Burkina Faso na Niger bashyize umukono ku masezerano y'umutekano, basezeranya gufashanya mu kurwanya intagondwa cyangwa ubushotoranyi ubwo ari bwo bwose buvuye hanze.