Umunya-Tanzania wari umaze amezi atatu atorewe kuyobora WHO/OMS muri Africa yapfuye

Dr Faustine Ndugulile

Ahavuye isanamu, WHO-Africa

Perezida Samia Suluhu Hassan wa Tanzania yatangaje ko ababajwe no kumenya urupfu rwa Dr Faustine Englebert Ndugulile, umudepite w’Inteko Ishingamategeko wari uherutse gutorerwa kuyobora ishami rya ONU ryita ku buzima ku isi, OMS/WHO, muri Afurika.

Perezida Samia yavuze ko Ndugulile yapfuye mu ijoro rishyira uyu munsi tariki 27 Ugushyingo, yihanganishije umuryango we n’inshuti ze kandi asaba Imana ngo “iruhutse roho ye aheza”.

Itangazo ry’umukuru w’inteko ishingamategeko ya Tanzania rivuga ko Ndugulile yapfiriye mu Buhinde aho yari amaze iminsi avurirwa, ntiyatangaje indwara yazize.

Dr Ndugulile w’imyaka 55 yari umwe mu bantu bashimwa umuhate mu kurengera amagara y’abantu mu gihugu cye, no mu karere ka Kigamboni ko mu murwa mukuru Dar es Salaam yari ahagarariye mu nteko ya Tanzania.

Muri Kanama (8) uyu mwaka, ni bwo mu nama y’abahagarariye ibihugu bya Afurika muri OMS yabereye i Brazaville muri Congo batoye Dr Ndugulike ngo abe ukuriye iri shami muri Afurika.

Yahigitse kuri uwo mwanya abandi bakandida Dr Boureima Hama Sambo (watanzwe na Niger,) Dr Ibrahima Socé Fall (watanzwe na Senegal) na Dr Richard Mihigo (watanzwe n’u Rwanda).

Ubwo bagenzi be b’ibihugu bya Afurika bari bamaze kumutora, Dr Ndugulile yagize ati: “Ndashima ibihugu binyamuryango kungirira icyizere. Ndabizeza gukorana na mwe kandi nizeye ko dufatanyije twakubaka Afurika y’amagara meza kurushaho”.

Dr Ndugulile yari ategereje kwemezwa n’inama nkuru y’ubuyobozi bwa OMS izaba muri Gashyantare (2) 2025 i Geneva mu Busuwisi, akabona gutangira manda y’imyaka itanu – ishobora gutorerwa indi nshuro imwe - nk’umukuru wa OMS muri Afurika.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Dr Tedros Ghebreyesus ukuriye OMS ku isi yanditse ku rubuga X ati: “Ntunguwe kandi mbabajwe cyane no kumenya urupfu rutunguranye rwa Dr Faustine Ndugulile”, yihanganishije umuryango we, inshuti ze, inteko ishingamategeko, n’abaturage ba Tanzania.

Ishami rya OMS rya Afurika naryo ryatangaje ko abarigize bose babajwe n’urupfu rw’uyu wari umaze amezi atatu gusa atowe ngo arikurire.

Dr Ndugulile yabaye minisitiri w’ubuzima wungirije hagati ya 2017 na 2020, yabaye kandi minisitiri w’itumanaho n’ikonabuhanga hagati ya 2020 na 2021.

Umwirondoro we ugaragazwa na OMS uvuga ko Dr Ndugulile yize icyiciro cya gatatu cya kaminuza (Masters) mu buvuzi muri Kaminuza ya Dar es Salaam, n’ikiciro cya gatatu cya kaminuza mu kwita ku magara y’abantu (Public Health) muri Kaminuza ya Western Cape muri Afurika y’Epfo. Yari afite kandi impamyabumenyi y’ikiciro cya kabiri cya kaminuza mu bijyanye n’amategeko yavanye muri University of Tanzania.

Umukuru w’inteko ishingamategeko ya Tanzania yavuze ko hakurikiyeho ibikorwa byo gucyura umurambo we mu gihugu cye.

Umugabo wanyuranyije na Magufuli kuri Covid

Mu gihe cya Covid, bitandukanye n'abandi benshi muri Tanzania, Ndugulile yabonekaga yambaye agapfukamunwa

Ahavuye isanamu, Faustine Ndugulile/Facebook

Insiguro y'isanamu, Mu gihe cya Covid, bitandukanye n'abandi benshi muri Tanzania, Ndugulile yabonekaga yambaye agapfukamunwa

Mu 2017, Perezida John Pombe Magufuli yagize Ndugulile minisitiri w’ubuzima ariko muri Gicurasi (5) 2020 aramwirukana ubwo icyorezo cya Covid cyacaga ibintu.

Icyo gihe nta mpamvu yatanzwe ku kwirukanwa kwe, ariko ibinyamakuru byaho byavuze ko ari ukubera aho ahagaze mu kurwanya coronavirus muri Tanzania, kwari gutandukanye n’uko perezida abibona.

Magufuli yari umuntu ukemanga byeruye Covid-19 kandi unenga ingamba zo kuyirinda zakoreshwaga ahandi ku isi, harimo nko kwambara agapfukamunwa.

Mu nteko ishingamategeko n’ahandi, Ndugulile yafotowe kenshi yambaye agapfukamunwa mu gihe abandi benshi ntako babaga bambaye.

Ukwezi kumwe mbere y’uko yirukanwa, yari yaburiye ku gukoresha uburyo gakondo mu kuvura Covid, nko gukoresha ibyatsi, no kwiyuka, ko bishobora gutera indwara z’ubuhumekero.

Magufuli we kenshi yumvikanye ashyigikira ubu buvuzi bwa gakondo mu kuvura Covid.

Gusa ubwo yari atangiye manda ye ya kabiri mu Ukuboza (12) 2020, Perezida Magufuli yagaruye Ndugulile muri guverinoma, amugira minisitiri w’itumanaho n’ikoranabuhanga mu itumanaho.