Itangazo ry'ubudahangarwa ryateje guhwihwisa ko Putin azasura Afurika y'Epfo

Perezida Ramaphosa (ibumoso) na Perezida Putin basuhuzanya bahana ikiganza

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Ubwo budahangarwa bwatangajwe hagendewe ku itegeko ry'Afurika y'Epfo ributeganya ku ba diplomate (ifoto yo mu bubiko)

Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'Afurika y'Epfo yahaye ubudahangarwa aba diplomate baturutse mu mahanga bazitabira inama y'itsinda rya BRICS mu kwezi kwa Kanama (8) uyu mwaka, n'inama ya ba minisitiri b'ububanyi n'amahanga bo muri BRICS yo muri iki cyumweru.

Itsinda BRICS rigizwe na bimwe mu bihugu bifite ubukungu burimo gutera imbere cyane ku isi, ari byo Brazil, Uburusiya, Ubuhinde, Ubushinwa n'Afurika y'Epfo.

Ibitangazamakuru byo muri Afurika y'Epfo byatangaje ko ibi byatangajwe na minisitiri w'ububanyi n'amahanga bishobora gufungurira umuryango Perezida w'Uburusiya Vladimir Putin akitabira inama yo muri Kanama izabera muri Afurika y'Epfo.

Mu kwezi kwa Werurwe (3) uyu mwaka, urukiko mpuzamahanga mpanabyaha (ICC/CPI) rwasohoye urupapuro rwo guta muri yombi Perezida w'Uburusiya ku byaha byo mu ntambara aregwa gukorera muri Ukraine.

Afurika y'Epfo, nk'igihugu cyashyize umukono ku masezerano ya Roma ashyiraho urukiko rwa ICC, yitezwe gushyira mu bikorwa urwo rupapuro rwo guta muri yombi, igata muri yombi Putin.

Ariko Clayson Monyela, umuvugizi wa minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Afurika y'Epfo, yatangaje kuri Twitter ko ubudahangarwa nk'ubwo busanzwe butangwa iyo igihugu cyakiriye inama mpuzamahanga.

Yagize ati: "Ubudahangarwa NTIBUKURAHO urupapuro rwo guta muri yombi urwo ari rwo rwose rwasohowe n'urukiko (nka ICC) ku muntu uwo ari we wese witabiriye inama".

Mbere, Afurika y'Epfo yigeze kunanirwa gushyira mu bikorwa inshingano yo mu rwego rw'amategeko ifite kuri ICC, ubwo mu 2015 uwari Perezida wa Sudan Omar al-Bashir yasuraga icyo gihugu ku butegetsi bwa Perezida Jacob Zuma, ariko ntimute muri yombi.

Ku wa mbere, igisirikare cy'Afurika y'Epfo cyavuze ko kitazata muri yombi Putin naramuka yitabiriye inama ya BRICS, kuko nta bubasha gifite bwo gushyira mu bikorwa urupapuro rwo kumuta muri yombi.

Umugaba mukuru w'ingabo z'Afurika y'Epfo Jenerali Rudzani Maphwanya yavuze ko nubwo azi iby'urwo rupapuro rwa ICC rwo guta muri yombi Putin, igisirikare gikorera mu murongo w'amategeko mpuzamahanga kandi ko cyubaha ubudahangarwa bwahawe aba diplomate.

Gahunda yo guhindura itegeko ngo Putin ntafatwe

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Hagati aho, minisitiri wungirije wo muri Afurika y'Epfo yabwiye BBC ko iki gihugu kigiye guhindura itegeko ryacyo kugira ngo kigire ububasha bwo gufata icyemezo niba cyata muri yombi cyangwa ntigite muri yombi umutegetsi ushakishwa na ICC.

Obed Bapela, Minisitiri wungirije mu biro bya Perezida w'Afurika y'Epfo, yabwiye ikiganiro Newshour cya BBC ati: "Muri Kamena [mu kwezi kwa 6] tuzageza itegeko mu nteko ishingamategeko".

Binyuze muri iryo tegeko, Bapela yavuze ko Afurika y'Epfo "iziha ubudahangarwa [gusonerwa] ku muntu wo guta muri yombi n'uwo kudata muri yombi".

Mu kiganiro n'abanyamakuru, ubwo Dmitry Peskov, umuvugizi w'ibiro bya Perezida w'Uburusiya, yari abajijwe niba Putin azitabira inama ya BRICS yo muri Afurika y'Epfo izaba muri Kanama, yavuze ko Uburusiya buzayitabira "ku rwego rukwiye".

Ibiro ntaramakuru TASS bya leta y'Uburusiya byasubiyemo amagambo ya Peskov asezeranya ko azatanga "amakuru arambuye yose" nyuma.

Afurika y'Epfo yanze kwamagana igitero gisesuye cy'Uburusiya kuri Ukraine cyo guhera mu kwezi kwa Gashyantare (2) mu 2022, ishimangira ko ishaka kuguma nta ruhande ibogamiyeho muri iyo ntambara.