Russia - Ukraine: Impamvu abategetsi ba Africa bacecetse mu gihe abaturage bisanzuye

Sochi summit 2019: Inama y'Uburusiya na Africa yitabiriwe n'abakuru b'bihugu hafi byose bya Africa

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Sochi summit 2019: Inama y'Uburusiya na Africa yitabiriwe n'abakuru b'bihugu hafi byose bya Africa

Nyuma y'uko icyorezo cya Covid-19 gisa n'ikirimo guhashywa, nubwo kitararangira, intambara muri Ukraine nicyo kintu ubu isi ihanzeho amaso, ahanini kubera ingaruka zayo.

Urebeye kure, iyi ni intambara ahanini ishyamiranyije Uburusiya n'ibihugu bya Amerika n'inshuti zayo byibumbiye muri OTAN - nubwo byo bitari mu mirwano.

Umugabane wa Africa wo ufitanye umubano n'izo mpande zombi, ushingiye ku mateka, inyungu, inkunga, ubutegetsi, ubucuruzi, ijambo, n'ibindi.

Mu buryo bugaragara, abategetsi b'ibihugu byinshi bya Africa birinze kwamagana ibitero by'Uburusiya kuri Ukraine, cyangwa kwerura ko babishyigikiye.

Abaturage ba Africa ariko bo iyi ni ingingo barimo kuvugaho nta mususu. Kuri page ya Facebook yacu tumaze kubona ibisubizo (comments) ibihumbi ku nkuru zivuga kuri iyi ntambara, bugaragaza uruhande abo mu Burundi n'u Rwanda bashyigikiye.

Ingaruka z'iyi ntambara zatangiye kugaragara muri Africa

Mu bihugu bimwe hamaze kuba izamuka ry'ibiciro by'ibitoro kubera ihungabana ry'ubucuruzi bwabyo (kubivana ku 'isooko' bigera ku isoko) kubera iyi ntambara.

Ibi bimaze kuboneka muri Africa y'Epfo, Zambia, na Sierra Leone. Byitezwe kandi muri Ghana, mu gihe Tanzania yo yakuyeho imisoro imwe ku bitoro kugira ngo umuguzi atazahazwa n'izamuka ry'igiciro cyabyo.

Kuzamuka kw'igiciro cy'ibitoro kubera iyi ntambara gushobora gutera izamuka ry'ibiciro by'ibindi bicuruzwa nkenerwa mu buzima ku masoko.

"Ibyo rero bivuze ko umuntu wese aho ari ku isi ibiciro bizazamuka", nk'uko impuguke mu bukungu Teddy Kaberuka yabibwiye BBC mu cyumweru gishize.

Abarundi n'abanyarwanda baravuga iki kuri iyi ntambara

Nubwo mu cyumweru gishize umuryango w'Ubumwe bwa Africa wamaganye intambara Uburusiya bwari butangije kuri Ukraine, ubutegetsi bw'ibihugu bya Africa bukomeje kwirinda kwerekana aho buhagaze.

Kenya na Africa y'epfo nibyo bimaze kuvuga kumugaragaro ko byamaganye intambara Uburusiya bwashoje kuri Ukraine.

Gen Muhoozi Kainerugaba, umuhungu wa perezida wa Uganda akaba n'umugaba w'ingabo zirwanira ku butaka, kuwa mbere yanditse kuri Twitter ubutumwa bwerekana ko ashyigikiye Uburusiya muri iyi ntambara.

Tambuka X ubutumwa
Uremeye ibiri kuri X?

Iyi nkuru irimwo ivyatanzwe na X. Dukeneye uruhusha rwawe imbere yuko bigushikira, kuko birashobora kuba bikoresha cookies hamwe n'ubundi buhinga. Wobanza ugasoma aha X amategeko agenga cookien'ayagenga ubuzima bwite imbere yuko wemera. Kugira ubibone hitamwo 'emera hanyuma ubandanye'.

Uragaba: Ibitangwa n'izindi mbuga bishobora kubamwo gutangaza

Impera ya X ubutumwa

Kuwa kabiri, Perezida Museveni nawe yanditse kuri Twitter ubutumwa buvuga kuri iyi ntambara, ariko ahita abukuraho nyuma y'umwanya muto. Ibyo bamwe bavuze ko yatinye ko uruhande ariho impande zihanganye zirubona.

Mu gihe abategetsi ba Africa ubu birinze kwerekana aho bahagaze, abaturage bo iyi ntambara ni ingingo barimo kuvugaho cyane.

Mu myaka ya vuba ishize Uburusiya bwubatse umubano ukomeye n'ibihugu bya Africa, birimo n'u Rwanda n'u Burundi, umubano urimo n'amasezerano anyuranye agamije inyungu.

Ku rundi ruhande, Amerika n'Ubumwe bw'Uburayi ni abaterankunga bakomeye ku Burundi n'u Rwanda mu mishinga itandukanye y'iterambere.

Uburusiya n'u Rwanda bafitanye amasezerano yo gukoresha ingufu kirimbuzi mu mishinga y'iterambere

Ahavuye isanamu, Rwanda Presidency

Insiguro y'isanamu, Uburusiya n'u Rwanda bafitanye amasezerano yo gukoresha ingufu kirimbuzi mu mishinga y'iterambere

Abasesenguzi bavuga ko ibi bituma abategetsi b'ibihugu byinshi bya Africa bakomeje kwirinda kugira aho berekana bahagaze.

Mu bwisanzure, abakurikira Facebook page yacu bo abenshi barerekana ko bashyigikiye intambara y'Uburusiya kuri Ukraine, nubwo hari n'abavuga ko batayishyigikiye.

Bamwe banenga ibinyamakuru mpuzamahanga, birimo na BBC - uko bitangaza iyi ntambara.

Ibi ni bimwe mu bitekerezo by'abanditse kuri Facebook yacu:

Merci Grâce De Kahwezi

Vladimir poutine komeza urugamba, naho bomanika amaboko wewe urongire igihugu ca Ukraine nk'ukwezi kwose kugira amerika ibone kwo ataco ishoboye

Hagabimana Hagab

Jewe icombona naho ubu russia berekana ko aribwo bufite amakosha hariho ikintu kinyegeje abo bazungu bapfa kandi kigiye gukwegera isi yose. Burya amerika nuburayi bariyorobeka muguteranya ibindi bihugu mukwiyerekana karibo bafata iryanyuma ikindi uburayi na amerika nibamwe inkomoko nimwe

Eric Ingabire

Uko bizagenda kose ubu bumwe bwibihugu by iburayi American bizatsinda hamwe na Ukraine. Union c'est la force. Peace forever. No war

Reagan Murigande

Jye nshyigikiye Putin rwose ndi umwe mu bantu badakunda politiki y aba démocrates ba Obama na ba Biden rwose iyo Trump yarakiri perezida wa USA Bari gu kora négociation zatuma Ukraine yibere mu mahoro gusaa OTAN yibagiwe ko Ubu Rusiya ni bwo bwahagaritse Hitler mu intambara yisi ya 2

Kelly Ninziza

None amakungu kuki adatabara?? Ibi bintu sivyiza binasize ubwenge aha iyaba ari muri Africa bari kuza bariruka kubera bazi ivyo baca batwiba. Nibatare Ukraine abanyagihugu bareke kwicwa bazira ubusa

Faustin Ndikubwimana

Europe na Amerika byatsinzwe.Natwe u Rwanda ubu dushaka twakwigaruriza uduce twa DRC na Uganda abakoloni badutwaye dufashijwe na Russia kuko na UN ntacyo imaze

Shema Jean Misago Damascene

Ibi bintu biri kubera muri Ukraine ni agasuzuguro kweli , Kandi byongeye isi yose iri kurebera ? Kutagira igihugu nyobora nange ubu mba mpise noherereza Ukraine ubufasha tugahashya Adui

Pierre Nkunzi

Mwebwe BBC,VOA,RFI..... mutanga amakuru ahengamiye ku ruhande ba shobuja bashyigikiye ariko mwibuke ko no mu ntambara ya Ethiopie mwari muhengamiye kuri Tigrey mwirirwa muratangaza ko hasigaye 20Km Addis Abeba igafatwa ariko muribuka ko vyarangiye mumaramaye

Eric Da Kim

Ndamushigikiy wallah ivy abarusiya bigize ngo nibihangange ahubwo nibazane indege itujane muri Ukraine kubafasha

Rugwe Gikona

Aho impfizi zibiri zigwaniye hapfa ibyatsi.