Coronavirus: Magufuli yaba avuga ukuri ko muri Tanzania iri kugabanuka?

Ahavuye isanamu, Getty Images
Perezida John Magufuli wa Tanzania yavuze ko imibare y'abarwayi ba coronavirus mu bitaro iri kugabanuka, gusa hashize ibyumweru byinshi leta idatangaza amakuru ku banduye.
Bwana Magufuli kenshi yumvikanye afata nk'icyoroshye iki cyorezo, byateye impingenge ibihugu bituranye nayo n'imiryango mpuzamahanga.
Tanzania ubu yatangaje gusubukura ingendo z'indege, kandi abo zizanye batazajya bashyirwa mu kato, kaminuza n'ibikorwa by'imikino bizatangira mu kwezi gutaha.
Ishami rya Reality Check rya BBC riratubwira icyo rizi kuri iyi virus muri Tanzania
Imibare iri he?
Leta ya Tanzania yahagaritse gutangaza amakuru y'abanduye kuva mu mpera z'ukwezi kwa kane, Bwana Magufuli yavuze ko bica igikuba.
Ikigo gishinzwe kurwanya ibyorezo muri Afurika cyarabinenze cyane, gisaba Tanzania gutangaza amakuru agezweho kuri iki cyorezo.
Imibare iheruka ni iyo ku itariki 29/04/2020 aho hari abanduye 480 n'abapfuye ari 21 (ikirwa cya Zanzibar cyaje kongeraho abantu 21 muri uku kwezi).

Ahavuye isanamu, Getty Images
Bwana Magufuli avuga ko imibare y'abari barwaye bari mu bitaro yagabanutse, ko muri Dar es Salaam ku bantu 228 bari mu bitaro hasigaye 18, gusa ntiyavuze igihe ibi byabayemo. Yavuze n'indi mibare micye mu bindi bitaro.
Ntabwo bishoboka kugenzura ayo makuru cyangwa kubona amakuru ku banduye, abakize n'abapfuye muri iki gihugu, abasaba leta ko iyatanga yabimye amatwi.
Roland Ebole umukozi wa Amnesty International mu karere ati: "Tanzania yakomeje kugira amategeko abuza ubwisanzure mu gutanga ibitekerezo n'itangazamakuru".
Yongeraho ati: "Turi kubona aya mategeko akoreshwa cyane mu kubuza abantu kuvuga, cyane cyane kuri Covid-19".
Mu ntangiriro z'uku kwezi, ambasade ya USA muri Tanzania yasohoye itangazo riburira ko ibitaro byinshi "byuzuriranye" mu byumweru bishize.
Yavuze ko "ibyago byo kwandura Covid-19 i Dar es Salaam biri hejuru cyane. Nubwo nta makuru atangwa ariko ibimenyetso biboneka ko iki cyorezo cyiyongereye cyane i Dar es Salaam n'ahandi mu gihugu".
Impungenge z'abaturanyi
Gukwirakwira kw'iyi virus mu bice byegereye umupaka wa Tanzania byahangayikishije ibihugu bituranyi.
Abashoferi b'amakamyo atwara ibicuruzwa mu karere bari mu bagaragaweho iki cyorezo.
Habayeho gusuzuma aba bashoferi binjira mu bihugu bya Kenya, Zambia, na Uganda (hari bamwe mu banduye basubizwaga muri Tanzania).

Ahavuye isanamu, Getty Images
Akarere ka Nakonde muri Zambia gahana imbibi na Tanzania, kagize abanduye benshi kurusha utundi twose mu gihugu, no kurusha umurwa mukuru Lusaka.
Aka gace kabamo urujya n'uruza cyane niho ibicuruzwa biva muri Tanzania bigera kuri Zambia byinjirira, kuko iki gihugu kidakora ku nyanja.
Muri Kenya naho ni uko, barasuzuma abatwara amakamyo mbere yo kwinjira mu gihugu.
Muri uku kwezi gusa abarenga 100 bavuye muri Tanzania babasanzemo coronavirus, bahita basubizwa iwabo.
Tariki 16 z'uku kwezi Perezida Uhuru Kenyatta wa Kenya yavuze ko abantu 29 baheruka kujya muri Tanzania babasanzemo Covid-19 mu cyumweru cyari cyabanje.
Ku mupaka wa Uganda aho basuzumira, abashoferi 15 b'amakamyo babasanzemo iki cyorezo muri uku kwezi.
Mu Rwanda, leta ivuga ko umubare munini w'abagaragara banduye iki cyorezo muri iyi minsi ari abatwara amakamyo. Amenshi muri iki gihe ni aturuka ku ruhande rwa Tanzania.

Ahavuye isanamu, Getty Images
Igitutu kuri leta
Guverinoma ya Tanzania ivuga ko itewe impungenge n'ingaruka gufunga ibikorwa byose byagira ku bukungu n'ubukerarugendo buyinjiriza imari nini.
Bwana Magufuli yavuze kandi ko ibikoresho bipima bitizewe kuko byasanze ihene n'imbuto bifite coronavirus.
Uko icyorezo kifashe imbere muri Tanzania ntabwo bizwi neza, ariko uko kifashe ku nkiko zayo hari ishusho bitanga.
Abantu benshi bakomeza gutangazwa n'uburyo leta ya Tanzania ihakana inama z'inzobere mpuzamahanga mu by'ubuzima.










