'Ukuri' kwa Arabie Saoudite ku iyicwa ry'umunyamakuru Jamal Khashoggi

Umunyamakuru Jamal Khashoggi aheruka kubonwa ari muzima ku itariki ya kabiri y'uku kwezi kwa cumi

Ahavuye isanamu, AFP/Getty Images

Insiguro y'isanamu, Umunyamakuru Jamal Khashoggi aheruka kubonwa ari muzima ku itariki ya kabiri y'uku kwezi kwa cumi

Arabie Saoudite ivuga ko umunyamakuru Jamal Khashoggi yishwe, ikabyegeka ku "gikorwa cy'ubugizi bwa nabi budafite gahunda".

Ni ubwicanyi bwamaganwe ku rwego mpuzamahanga.

Adel al-Jubeir, minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Arabie Saoudite, yabwiye televiziyo Fox News yo muri Leta Zunze Ubumwe z'Amerika, ko iyicwa rya Bwana Khashoggi ryabaye "ikosa rikomeye" ndetse ahakana ko igikomangoma cya Arabie Saoudie ari cyo cyategetse ko yicwa.

Uyu munyamakuru aheruka kubonwa yinjira mu nyubako y'ibiro by'uhagarariye Arabie Saoudite muri Turukiya iri i Istanbul, hari ku itariki ya kabiri y'uku kwezi kwa cumi.

Nyuma yo kotswa igitutu ngo itangaze aho uyu munyamakuru aherereye, Arabie Saoudite yagiye itanga amakuru avuguruzanya.

Ku ikubitiro, Arabie Saoudite yavuze ko Bwana Khashoggi yasohotse muri iyo nyubako nta kibazo afite ku itariki ya kabiri y'uku kwezi kwa cumi.

Ariko ku wa gatanu w'icyumweru gishize, ku nshuro ya mbere, Arabie Saoudite yemeye ko yapfuye, ivuga ko yiciwe mu mirwano. Ayo magambo yakiranywe ugushidikanya kwinshi.

Abategetsi ba Turukiya bemeza ko Bwana Khashoggi wanengaga bikomeye leta ya Arabie Saoudite, yishwe n'itsinda ry'abakozi ba Arabie Saoudite, bakavuga ko yiciwe imbere mu nyubako y'ambasade y'iki gihugu muri Turukiya. Aba bategetsi bongeraho ko babifitiye gihamya.

Ni gute imvugo ya Arabie Saoudite yagiye ihinduka?

Amagambo ya Adel al-Jubeir, minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Arabie Saoudite, avuga ko ibyabaye ari ubwicanyi, ni amwe mu yadaca ku ruhande akomeye avuzwe n'umutegetsi wo muri Arabie Saoudite.

Yagize ati:

"Dushishikajwe no kumenya ibimenyetso byose kandi dushishikajwe no guhana abo bose bagize uruhare muri ubu bwicanyi."

Minisitiri Adel al-Jubeir (iburyo) na Mike Pompeo, umunyamabanga wa leta y'Amerika, mu biganiro kuri Bwana Khashoggi ku itariki ya 16 y'uku kwezi kwa cumi i Riyad muri Arabie Saoudite

Ahavuye isanamu, AFP/Getty Images

Insiguro y'isanamu, Minisitiri Adel al-Jubeir (iburyo) na Mike Pompeo, umunyamabanga wa leta y'Amerika, mu biganiro kuri Bwana Khashoggi ku itariki ya 16 y'uku kwezi kwa cumi i Riyad muri Arabie Saoudite

Yongeyeho ati:

"Abantu bakoze ibi babikoze barenze ku byo bemerewe mu nshingano zabo. Birumvikana ko hakozwe ikosa rikomeye, kandi icyongereye iri kosa ni ukugerageza kurihishira."

Yanavuze ko atazi aho umurambo wa Bwana Khashoggi uherereye ndetse ashimangira ko igikomangoma Mohammed bin Salman atari we watanze itegeko ryo gukora ubwo bwicanyi.

Yagize ati:

"Maze n'abategetsi bo hejuru b'urwego rwacu rw'ubutasi ntabwo ibi bari babizi." Yavuze ko cyari "igikorwa cy'ubugizi bwa nabi budafite gahunda".

Aya magambo aje akurikira ayo ku wa gatanu ushize ubwo ubushinjacyaha bwa Arabie Saoudite bwasohoraga itangazo bwemeza ko Bwana Khashoggi yiciwe mu "guterana ingumi" kwabaye hagati ye na bamwe mu bantu yasanze muri ambasade.

Hari hashize iminsi 18 Arabie Saoudite ivuze ko Bwana Khashoggi yasohotse muri ambasade ari muzima.

Amahanga yabyakiriye ate?

Mu kiganiro yagiranye n'ikinyamakuru The Washington Post ku wa gatandatu, Perezida Donald Trump wa Leta Zunze Ubumwe z'Amerika yavuze ko habayeho "ubushukanyi" n'"ibinyoma" mu bisobanuro byatanzwe na Arabie Saoudite.

Perezida Recep Tayyip Erdogan wa Turukiya avuga ko ku wa kabiri w'iki cyumweru azahishura "ukuri kwambaye ubusa" ku rupfu rwa Bwana Khashoggi

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Perezida Recep Tayyip Erdogan wa Turukiya avuga ko ku wa kabiri w'iki cyumweru azahishura "ukuri kwambaye ubusa" ku rupfu rwa Bwana Khashoggi

Mbere yaho yari yigeze kuvuga ko yumva ibitangazwa na Arabie Saoudite ari ibyo kwizerwa.

Bwana Trump yavuze ko "yabikunda" asanze igikomangoma cya Arabie Saoudite nta ruhare cyagize mu iyicwa rya Bwana Khashoggi.

Yavuze ko bishoboka ko Amerika yafatira ibihano Arabie Saoudite ariko avuga ko guhagarika amasezerano ashingiye ku bucuruzi bw'intwaro "byatugiraho ingaruka mbi cyane kurusha uko byazibagiraho."

Ubwongereza, Ubufaransa n'Ubudage bwasohoye itangazo rihuriweho, bivuga ko byumijwe n'urupfu rw'uyu munyamakuru ndetse bisaba ibisobanuro Arabie Saoudite, bivuga ko "nta kintu na kimwe cyakwitwazwa mu gukora ubu bwicanyi kandi turabwamaganye mu magambo akomeye cyane ashoboka."

Ariko ibihugu byinshi byo mu karere Arabie Saoudite iherereyemo byashyigikiye Arabie Saoudite.

Kuwait yashimagije uburyo umwami Salman yitwaye muri iki kibazo mu gihe Misiri, Bahrain na United Arab Emirates nabyo ari bimwe mu byashimagije Arabie Saoudite.

Hagati aho, Perezida Recep Tayyip Erdogan yavuze ko azahishura "ukuri kwambaye ubusa" ku byabaye ubwo azaba ari imbere y'inteko inshingamategekoku wa kabiri w'iki cyumweru.