Urukingo rw'umugera wa SIDA rutanga icizere ku bantu

Ahavuye isanamu, Getty Images
Urucanco ruturuka mu kuvanga imiti myinshi, rutuma umubiri uvyara uburyo bwo kwikingira umugera utera indwara ya SIDA uzwi nka VIH, rwageragejwe ku bantu 393.
Urwo rucanco rushobora gukoreshwa kw'isi mu myaka iri mbere mu kwirinda umugera VIH, ngo ruratanga icizere.
Uwo muti utuma umuntu adashobora kwibasigwa n'ubwoko butandukanye bw'uwo mugera, utuma umubiri uronka ingene wikingira umugera wa VIH, ivyo bikaba vyibonekeje ku bantu 393 bawugeragejweko, nkuko icigwa casohowe na The Lancet kivuga.
Uwo muti warakingiye n'inkende zifise umugera usa n'uwa VIH.
Harakenewe ko umuntu apima ko ubwo bukomezi umubiri uronka hakoreshejwe uwo muti, ko bushobora gukingira umuntu kwandura umugera VIH.
Abantu bagera ku miliyoni 37 kw'isi bagendana umugera VIH canke banduye Sida, mu gihe hari bashasha 1 800 000 bandura ku mwaka.
Naho kuvura umugera VIH bigeze kure, kuronka umuti ukiza canke urucanco biracasiga abahinga.
Umuti Prep (pre-exposure prophylaxis) ukora mu gufasha kwirinda kwandura VIH, kubiri n'urucanco, bisabwa ko umuntu awufata kenshi canke ku munsi mu kugwanya kwandura uwo mugera.
Kurondera urucanco ni igikorwa kimaze igihe kirekire, incanco zagiye zirageragezwa zikaba zari iz'ubwoko bumwe bumwe buri mu duce dutandukanye two kw'isi.
Ku bijanye na runo rucanco, abahinga bakoze umuti ushobora kugwanya ubwoko bwinshi bw'umugera VIH.
Icizere ni uko ushobora gukingira kurusha ku bwoko bwinshi kandi butandukanye bw'umugera VIH.

Ahavuye isanamu, Getty Images
Abahinga bakoresheje urwo rucanco ku bantu bafise imyaka iri hagati ya 18 na 50 batari bafise umugera wa VIH, kandi bafise amagara meza.
Abarugeragejweko baturuka mu bihugu vya Amerika, u Rwanda, Uganda, Afrika yepfo na Thailand, baronse incanco zine mu ndwi 48.
Izo ncanco zatumye imibiri yabo ishika ku rugero yigwaniriza yonyene umugera wa VIH, munyuma abo bantu basanga bakomeye.
Ubwo buryo bwarageragejwe no ku nkende, aho ibice 67% ku nkende 72 basanze zikingiwe vyukuri.
"Ivyashitsweko ni intambwe ikomeye," niko Dan Barouch, umwigisha w'ivy'ubuvuzi kuri kaminuza Harvard Medical School yari ahagarariye ico cigwa yavuze.
'Ibimenyetso vyizeza'
Ivyatowe biboneka ko vyizeza muri kino cigwa bigiye gutuma abashakashatsi bagerageza uwo muti ku bagore 2600 bo muri Afrika yepfo, bashobora kwandura umugera.
Urucanco rumwe nirwo rumaze kwerekana ko rushobora gukingira umuntu kwandura umugera VIH.
Urucanco rwageragejwe mu gihugu ca Thailande, rwatumye ukwandura bigabanuka ku bice 31%.
Dr Michael Brady, umuganga muyobozi ahitwa Terrence Higgins Trust, avuga ko hakiri kare ngo umuntu avuge ivy'urucanco ariko ngo hari ibimenyetso bitanga icizere.
"Ariko ngo birakwiye ko umuntu yitonda, ngo hari akazi kenshi gakenewe gukogwa imbere yuko haboneka urucanco nyakuri."










