شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
ونزویلا چه مقدار نفت دارد و آیا به امریکا بدهکار است؟
چند ساعت پس از توقیف نیکلولاس مادورو، رئیس جمهور ونزویلا توسط ارتش امریکا، دونالد ترامپ قول داد که از ذخایر نفتی این کشور امریکایی جنوبی بهرهبرداری کند.
ترامپ روز شنبه در یک نشست خبری گفت: «ما شرکتهای بسیار بزرگ نفتی امریکا را که بزرگترین (شرکتها) در جهان هستند وارد میکنیم تا میلیاردها دالر سرمایهگذاری کنند، زیرساختهای بهشدت آسیبدیده – زیرساختهای نفتی – را ترمیم کنند و به درآمد زایی برای کشور شروع خواهیم کرد.»
این اظهارات ترامپ در زمانی مطرح میشود که بازار جهانی نفت با مازاد عرضه روبهروست. قیمتهای نفت نسبتا پایین است و پیشبینیهای بلندمدت برای تقاضای نفت با توجه به حرکت جهان بهسمت موترهای برقی، بهصورت فزایندهای نامطمئن شدهاست.
ذخایر نفتی ونزویلا چقدر است؟
به گفته گیدئون لانگ، گزارشگر بخش مالی و کار بیبیسی، ونزویلا بر اساس برآوردها، با داشتن حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه نفت (حدود ۱۷ درصد از کل ذخایر نفت جهان) بزرگترین ذخایر اثبات شدهای نفت جهان را در اختیار دارد.
بر اساس گزارش سازمان اوپک (کشورهای صادر کننده نفت)، عربستان سعودی با ۲۶۷/۲ میلیارد بشکه در رتبه دوم قرار دارد و پس از آن ایران، با ۲۰۸/۶ میلیارد بشکه و عراق با ۱۴۵ میلیارد بشکه در ردههای بعدی هستند.
این چهار کشور، بیش از نیمی از ذخایر نفت جهان را در اختیار دارند.
اما در حال حاضر تولید نفت ونزویلا در مقایسه با این ارقام ناچیز است.
بازار نفت آژانس بینالمللی انرژی در تازهترین گزارش خود گفته است که ونزویلا در ماه نوامبر، حدود ۸۶۰ هزار بشکه در روز تولید کرده است.
این رقم، تنها حدود یکسوم تولید ده سال پیش این کشور است و کمتر از یک درصد مصرف جهانی نفت را تشکیل میدهد.
در مقابل، اداره اطلاعات انرژی امریکا میگوید که واشنگتن روزانه حدود ۱۳ میلیون بشکه نفت تولید میکند.
ذخایر ونزویلا عمدتا از نوع نفت خام «سنگین و ترش» است – که تصفیه آن دشوارتر از نفت سبک است، اما معمولا برای تولید دیزل و اسفالت استفاده میشود.
لانگ گفت: «نکته اساسی در مورد نفت ونزویلا این است که بخش زیادی از آن در شرق کشور قرار دارد و نسبتا غیرقابل دسترس هستند. بسیاری این مناطق جنگلی اند و استخراج نفت از آنها آسان نیست.»
او افزود: «این نفت خام بسیار سنگین است. مقدار آن زیاد است، اما کیفیت بالایی ندارد و به فرآوری گسترده نیاز دارد (…) و تنها شمار محدودی از پالایشگاهها در جهان توانایی فرآوری آن را دارند» که برخی از آنها به گفته او در ایالت تگزاس امریکا واقع شدهاند.
کارشناسان میگویند سوزاندن هر نوع نفت منجر به تغییرات اقلیمی میشود، اما نفت ونزویلا بهعلت میزان بالای انتشار گازهای گلخانهای در مراحل استخراج و فرآوری، «در میان کثیفترین» انواع نفت از نظر گرمایش جهانی بهشمار میرود.
چرا تولید نفت ونزویلا کاهش یافت؟
تولید نفت از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی از زمانی که هوگو چاوز، رئیسجمهور پیشین، سلف و مربی مادورو و سپس دولت مادورو، کنترول بر شرکت دولتی نفت، PDVSA را افزایش دادند و باعث خروج گسترده نیروی با تجربه شدند، بهشدت کاهش یافته است.
تحریمهای امریکا که اولینبار در سال ۲۰۱۵ در دوره باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین امریکا که بهدلیل ادعاهای نقض حقوق بشر اعمال شد، نیز موجب شد ونزویلا تا حد زیادی از سرمایهگذاری خارجی و دسترسی به قطعات جایگزین محروم شود.
کالوم مکفرسون، رئیس بخش کالاها در گروه سرمایهگذاری اینوستک، میگوید: «چالش واقعی آنها زیرساختهای شان است.»
بیل فرن پرایس، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات انرژی آکسفورد، به بیبیسی گفت صنعت نفت ونزویلا «دههها پیش دوران اوج خود را داشت» و در بیست سال گذشته بهشدت رو به افول بوده است.
او افزود: «بخش بزرگی از زنجیره پیچیده تامین و زیرساختها، غارت شده، از هم پاشیده و فروخته شدهاند.»
امریکا زمانی خریدار اصلی نفت ونزویلا بود، اما از زمان به قدرت رسیدن مادورو، چین طی دهه گذشته به مقصد اصلی تبدیل شده است.
لانگ، خبرنگار بیبیسی گفت: «امریکا حدود ۴۰ درصد از نفت ونزویلا را خریداری میکرد، و دقیقا بهاین خاطر بود که ظرفیت تصفیه آن را در خلیج مکسیکو برای فرآوری آن داشت.»
او افزود: «این یک همکاری ایدهآل بود. امریکا به نفت سنگین نزدیک دسترسی داشت، نیازی نبود برای دریافت آن به خاورمیانه یا روسیه برود و هر دو کشور از آن سود میبردند.»
کدام شرکتهای نفتی در ونزویلا فعالیت دارند؟
برخی از شرکتهای نفتی غربی همچنان در ونزویلا فعالیت میکنند، از جمله شورون - تنها شرکت تولید کننده نفت امریکایی فعال در این کشور.
با این حال، فعالیت این شرکتها بهطور قابل توجهی کاهش یافته است، زیرا امریکا با هدف قرار دادن صادرات نفت در جهت قطع یکی از مهمترین منابع اقتصادی مادورو، تحریمها را بر ونزویلا گسترش دادهبود.
شورون در سال ۲۰۲۱ با وجود تحریمهای امریکا، در زمان ریاستجمهوری جوبایدن، مجوز فعالیت دریافت کرد.
این شرکت که در حال حاضر حدود یکپنجم استخراج نفت ونزویلا را بر عهده دارد، اعلام کرده است که بر ایمنی کارکنان خود تمرکز دارد و «از تمام قوانین و مقررات مربوط» پیروی میکند.
آیا ونزویلا به امریکا بدهکار است؟
رئیسجمهور ترامپ در کنفرانس خبری خود گفت امریکا صنعت نفت ونزویلا را ساخت اما رژیم سوسیالیست «آن را از ما دزدید.»
او گفت: «ما صنعت نفت ونزویلا را با استعداد، انگیزه و مهارت امریکایی ساختیم، اما رژیم سوسیالیستی در طول دولتهای قبلی آن را از ما دزدید.»
ترامپ افزود: «آنها با زور دزدیدند و این یکی از بزرگترین سرقتهای داراییهای امریکایی در تاریخ کشور ما بود.»
این ادعای ترامپ به تصمیم دولتهای پیشین ونزویلا برای ملیسازی صنعت نفت اشاره دارد.
بر اساس قوانین بینالملل، ونزویلا حاکمیت کامل بر ذخایر نفتی خود دارد و امریکا هیچ ادعای حقوقی نسبت به مالکیت آنها ندارد.
طبق اصل «حاکمیت دائمی بر منابع طبیعی» که از سوی ملل متحد تایید شده است، کشورهای مستقل حق دارند منابع طبیعی موجود در قلمرو خود را کنترول و بهرهبرداری کنند.
با این حال، شرکتهای خارجی میتوانند در صورت مصادره داراییهایشان، درخواست غرامت کنند.
پس از ملیسازی بخشی از صنعت نفت از سوی دولت چاوز در سال ۲۰۰۷، شرکتهای امریکایی اکسونموبیل و کونوکوفیلیپس موفق به دریافت احکام داوری چند میلیارد دالری شدند. ونزویلا این احکام را مورد اعتراض قرار داد و بهصورت داوطلبانه از این تصمیمها پیروی نکرد.
فرانسیسکو مونالدی، مدیر برنامه انرژی امریکایی لاتین در اندیشکده بیکر، مستقر در امریکا میگوید: «مصادرهها در دوران چاوز به طرز بدی انجام شد و ونزویلا اکنون بهای آن را میپردازد. اما این به آن معنا نیست که نفت ونزویلا متعلق به شرکتهای امریکایی است. هرگز چنین نبوده، آنها تنها امتیاز بهرهبرداری داشتند.»
چه تاثیری بر قیمت نفت خواهد گذاشت؟
همایون فلکشاهی، تحلیلگر ارشد بازار کالا در پلتفرم دادهای کپلر، میگوید موانع اصلی برای شرکتهای که امیدوار به بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزویلا هستند، ماهیت حقوقی و سیاسی این موضوع است.
او به بیبیسی گفت که شرکتها برای آغاز فعالیت به توافق با دولت نیاز دارند که تا زمان روی کار آمدن جانشین مادورو امکان پذیر نخواهد بود.
به گفته وی، شرکتها در آن صورت باید میلیاردها دالر را برای ثبات دولت آینده ونزویلا قمار بزنند.
او افزود: «حتی اگر وضعیت سیاسی باثبات باشد، این فرآیندی است که ماهها طول میکشد.»
شرکتهایی که امیدوارند از طرح دونالد ترامپ بهرهمند شوند، در آغاز نیاز دارند قراردادهای را با دولت جدید امضاء کنند و سپس سرمایهگذاری در زیرساختهای ونزویلا را افزایش دهند.
تحلیلگران هشدار میدهند که بازگردان سطح تولید سابق ونزویلا، دهها میلیارد دالر و احتمالا یک دهه زمان نیاز دارد.
نیل شیرینگ، اقتصاددان ارشد در نهاد کپیتل اکونومیکس، میگوید برنامههای ترامپ تاثیر محدودی بر عرضه و قیمت جهانی نفت خواهد داشت.
او گفت: «موانع زیادی برای غلبه بر آنها وجود دارد و چارچوب زمانی این تحولات آنقدر طولانی است» که قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ به گفته او احتمالاً تغییر قابل توجهی نخواهد کرد.
شیرینگ افزود که شرکتها تا زمانی که یک دولت باثبات شکل نگیرد، سرمایهگذاری نخواهند کرد و حتی در آن صورت نیز پروژهها تا «سالهای بسیار طولانی» به نتیجه نخواهند رسید.
به گفته او «مشکل اصلی همیشه دههها کمبود سرمایهگذاری، سوءمدیریت و هزینه بالای استخراج بوده است.»
شیرینگ اضافه کرد حتی اگر ونزویلا به سطح تولید قبلی خود، یعنی حدود سه میلیون بشکه در روز بازگردد، باز هم در میان ده تولیدکننده بزرگ نفت جهان قرار نخواهد گرفت.
وی همچنین با اشاره به سطح بالای تولید از سوی کشورهای عضو اوپک پلس، گفت جهان در حال حاضر «با کمبود نفت مواجه نیست.»
جان براون، مدیرعامل پیشین شرکت بریتیش پترولیم، نیز به بیبیسی گفت احیای صنعت نفت ونزویلا یک «پروژه بسیار بلندمدت» است.
« مردم معمولاً زمانی را که انجام چنین کارهایی نیاز دارد دستکم میگیرند. سازماندهی همه منابع، تجهیزات و بهویژه افراد، زمان بسیار زیادی میطلبد.»
او افزود که هرچند ممکن است در برخی تولیدات «افزایش سریع» مشاهده شود، اما در مراحل ابتدایی، با بازسازماندهی صنعت، تولید حتی میتواند کاهش یابد.
براون گفت شرکتها علاقهمند به مشارکت خواهند بود، زیرا «داشتن گزینههای تجاری در نقاط مختلف جهان، مزیت مهمی محسوب میشود».
«از دید تجاری، اگر شما یک شرکت را اداره میکنید... میخواهید که هرچه سریعتر در آن دخیل شوید.»
