داکتران ایرانی از فشار شدید بر شفاخانه‌ها همزمان با اعتراض‌ها خبر می‌دهند

اعتراضات سراسری ایران با تظاهرات وسیعی که معترضان شب گذشته در شهرهای مختلف برگزار کردند وارد چهاردهمین روز خود شد. در تجمعات دیشب نیز معترضان شعارهای ضد حکومتی و نیز در حمایت از نظام پادشاهی سر دادند.

گزارش‌ها از ایران حاکی است که شب گذشته جمعیت کثیری از معترضان بار دیگر با وجود قطع گسترده‌ اینترنت و نگرانی از سرکوب شدید، به خیابان‌ها آمده بودند.

دولت ایران تائید کرده است که مسئول قطع اینترنت است که نزدیک به ۴۸ ساعت از آن می‌گذرد.

با ادامه اعتراض‌ها در ایران و صدور هشدارهای هماهنگ از سوی مقامات ایرانی به معترضان، یک داکتر و یک پرستار در دو شفاخانه به بی‌بی‌سی گفته‌اند که امکانات درمانی آن‌ها تحت فشار شدید قرار گرفته و با حجم بالای مصدومان روبرو هستند.

یکی از این داکتران گفت که یک بیمارستان چشم در تهران در وضعیت بحرانی قرار دارد و همچنین بی‌بی‌سی پیامی از یک پرستار در بیمارستان دیگری دریافت کرد که در آن آمده بود که در این شفاخانه تعداد کافی جراح برای رسیدگی به حجم انبوه بیماران وجود ندارد.

همزمان نهادهای حقوق بشری نسبت به احتمال کشتار معترضان هشدار داده‌اند. به گفته دو گروه حقوق بشری تاکنون ۴۸ معترض در تظاهرات ضد حکومتی دو هفته گذشته کشته شده‌اند.

سازمان «عفو بین‌الملل» در یک بیانیه گفته که در حال بررسی گزارش‌هایی است که نشان می‌دهد نیروهای امنیتی در ایران پس از قطع اینترنت، استفاده غیرقانونی از نیروی مرگبار علیه معترضان را تشدید کرده است و باعث کشته و مجروح شدن تعداد بیشتری از معترضان شده است.

کمیسر عالی حقوق بشر ملل متحد نیز در بیانیه‌ای خواستار انجام تحقیقات «مستقل و شفاف» در مورد کشته‌شدگان اعتراضات ایران شد. فولکر تورک در این بیانیه همچنین در مورد قطع شدن اینترنت در ایران ابراز نگرانی کرد. او تاکید کرد که مسئولین هرگونه تخلف، باید «در چارچوب موازین و استانداردهای بین‌المللی پاسخگو باشند.»

واکنش‌ها به اعتراضات ایران

دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، بار دیگر هشدار داد که ایالات متحده اوضاع ایران را «با دقت» زیر نظر دارد و اگر حکومت ایران «شروع به کشتن مردم کند» آماده است تا «به شدت» به تهران ضربه بزند.

با ادامه اعتراضات گسترده در ایران، مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، نیز بر حمایت کشورش از مردم ایران تاکید کرده است.

شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، از دونالد ترامپ خواسته که «آماده مداخله» برای کمک به مردم ایران باشد. او با اشاره به قطع شدن اینترنت و تهدیدهای مقام‌های ایران هشدار داد که حکومت جمهوری اسلامی می‌خواهد از سکوت خبری برای کشتن «قهرمانان جوان» استفاده کند.

او خواستار تداوم اعتراضات شده و گفته که که «در تدارک» برای بازگشت به ایران است تا در زمان «پیروزی انقلاب ملی‌مان، کنار شما ملت بزرگ‌ ایران باشم. باور دارم که آن روز بسیار نزدیک است.»

در همین حال آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، معترضان را «خرابکارانی» خواند که فقط سعی در «راضی کردن رئیس جمهور امریکا» دارند، و در ادامه قول داد که حکومتش «عقب‌نشینی نخواهد کرد.»

ارتش ایران امروز شنبه با انتشار بیانیه‌ای متعهد شد که از «منافع ملی، زیرساخت‌های راهبردی و اموال عمومی» کشور محافظت کند.

امیرسعید ایروانی، نماینده دایم جمهوری اسلامی در ملل متحد، نیز در نامه‌ای به شورای امنیت، امریکا را «مسئول اغتشاش و اقدامات خشونت آمیز» در ایران خواند.

رهبران فرانسه، بریتانیا و آلمان نیز در یک بیانیه مشترک کشتار معترضان در ایران را محکوم کردند و از مقامات ایرانی خواستند از خشونت با معترضان خودداری کنند.

در این بیانیه که روز جمعه ۱۹ ماه جدی منتشر شد، آمده است: «مقامات ایران مسئولیت حفاظت از جان مردم خود را دارند و باید به آزادی بیان و حق برگزاری تجمع مسالمت‌آمیز بدون ترس از اقدام تلافی‌جویانه، را فراهم کنند.»

اتحادیه اروپا، هم استفاده حکومت ایران از خشونت و بازداشت‌های خودسرانه و ارعاب معترضان را محکوم کرده و نماینده عالی اتحادیه اروپا به نمایندگی از این نهاد، همبستگی خود را با اعتراضات مردم ایران اعلام کرده است.

مارک کارنی،‌ نخست‌وزیر کانادا، نیز در شبکه اجتماعی ایکس، «کشتار معترضان، استفاده از خشونت، دستگیری‌های خودسرانه و تاکتیک‌های ارعاب توسط رژیم ایران علیه مردم خود» را به شدت محکوم کرده است.

اعتراضات ایران از کجا شروع شد؟

موج جدید اعتراض‌ها از ۷ جدی در تهران و در پی نارضایتی گسترده از سقوط ارزش پول ملی در برابر دالر و دیگر ارزهای خارجی آغاز شد و به سرعت به سایر نقاط کشور گسترش یافت.

این اعتراض‌ها در ابتدا با محوریت نارضایتی از وضعیت اقتصادی و سوء‌مدیریت دولت شکل گرفت، اما در روزهای اخیر لحن آن‌ها آشکارا ضدحکومتی شده است.

ویدیوهای تأییدشده حاکی از سردادن شعارهایی علیه رهبر جمهوری اسلامی و نظام حاکم و همچنین شعارهایی در حمایت از رضا پهلوی و خاندان پهلوی است.

بر اساس تحقیق مشترک بی‌بی‌سی فارسی و بی‌بی‌سی وریفای، اعتراض‌ها به بیشتر نقاط ایران گسترش یافته و به بزرگ‌ترین چالش حاکمیت از زمان اعتراض‌های سراسری سال ۱۴۰۱ تبدیل شده است.

اگرچه واکنش اولیه نیروهای امنیتی محتاطانه توصیف می‌شد اما ویدیوهای تأییدشده نشان می‌دهد از روز شنبه ۱۳ جدی، میزان برخورد خشونت‌آمیز با معترضان افزایش یافته است؛ تغییری که هم‌زمان با نخستین واکنش علنی علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، رخ داد.

او در واکنش به این اعتراضات گفت: «اغتشاشگر را باید به جای خودش نشاند.»

اقتصاد ایران در وضعیتی بسیار بحرانی‌ است و چشم‌انداز روشنی هم برای رشد و خروج از تنگناها دیده نمی‌شود.

نرخ رسمی تورم سالانه حدود ۴۲ درصد است، تورم مواد غذایی از ۷۰ درصد فراتر رفته و بنابر گزارش‌ها، قیمت برخی کالاهای اساسی بیش از ۱۱۰ درصد افزایش یافته است.