گذرگاه تورخم بر روی بازگشت‌کنندگان افغان باز شد

حکومت طالبان روز شنبه (۱۰ عقرب) اعلام کرد که گذرگاه تورخم به روی مهاجرانی که در آن سوی مرز منتظر عبور بودند باز شده‌است.

سفارت حکومت طالبان در اسلام‌آباد در ایکس نوشت: «پس از تلاش‌ها و تماس‌های پی‌هم، وزارت امور خارجه پاکستان اطمینان داده‌است که گذرگاه تورخم برای آن دسته از مهاجرانی که خواهان بازگشت به افغانستان هستند، باز خواهد شد».

منابع طالبان نیز به بی‌بی‌سی گفته‌اند که در حال حاضر صرفا بازگشت کنندگان افغان می‌توانند از این گذرگاه عبور کنند

و بیماران و سایر مسافران و همچنین لاری‌های تجاری باید منتظر بمانند. مقام‌های دو طرف تاکنون در باره از سرگیری تجارت و ترانزیت چیزی نگفته‌اند.

در پی درگیری‌های مرزی اخیر نیروهای طالبان و پاکستانی گذرگاه‌های مرزی میان دو کشور از حدود ۲۰ روز پیش مسدود شدند. از آن زمان، هزاران مهاجر افغان که قصد بازگشت به کشورشان را دارند در نزدیکی گذرگاه‌های مرزی سرگردان‌اند.

سردار احمد شکیب، سفیر حکومت طالبان در اسلام‌آباد، گفته است که حدود ۴۰۰ لاری حامل کالاهای تجارتی که زنان، کودکان، سالمندان و بیماران را نیز در خود دارد در جاده جمرود تا به پشاور گیر مانده‌اند.

چند روز پس از درگیری مرزی در اسپین بولدک نیز گذرگاه مرزی اسپین بولدک – چمن به‌صورت محدود برای بازگشت مهاجران افغان و عبور لاری‌های پاکستانی که در خاک افغانستان گیرمانده بودند، باز شد.

زیان اقتصادی بسته ماندن مرزها

خان‌جان الکوزی رئیس اتاق تجارت مشترک افغانستان- پاکستان، پیشتر به بی‌بی‌سی گفته‌ بود که در دو هفته نخست مسدود شدن گذرگاه‌‌های مرزی، تاجران دو کشور بیش از ۳۰ میلیون دالر زیان متحمل شده‌اند.

او میزان ضرری که روزانه به تجارت هر دو کشور وارد می‌شود را دو و نیم میلیون دالر برآورد کرد.

حکومت طالبان با آن‌که اعلام کرد راه‌های بدیل برای ایجاد مسیرهای تجارتی ایجاد می‌کند، با آن‌هم بسیاری از تاجران افغانستان گفتند که اموال شان در این‌سوی گذرگاه‌ها فاسد شده‌است.

سفارت افغانستان در پاکستان روز جمعه اعلام کرد که تنها حدود ۴۰۰ لاری در آن سوی مرز منتظر باز شدن دروازه‌ها اند. این لاری‌ها حامل کالاهای تجارتی تاجران دو کشور هستند.

کشاورزان و باغ‌داران افغانستان بیش از همه از مسدود شدن گذرگاه‌های مرزی میان دو کشور متأثر شده‌اند.

هفته پیش شماری از کشاورزان از ولایت قندهار به بی‌بی‌سی گفتند که «انار این ولایت که بیشتر به پاکستان صادر می‌شد حالا در بازارهای افغانستان فروش چندانی ندارد». باغ‌داران گفتند که یک کیلو انار در بازار محلی قندهار به کمتر از ۲۵ افغانی به فروش می‌رسد. گزارش‌هایی هم از ارزانی قیمت کالاها در ولایت‌های مرزی افغانستان با پاکستان نشر شد. در حالی‌که گزارش‌ها از بلند رفتن قیمت برخی کالاها در پاکستان حکایت می‌کردند.

تاجران محلی از قندهار گفتند که ایشان هر سال در زمان برداشت محصول با چنین مشکلاتی روبه‌رومی‌شوند.

بیشتر کالاهای تجارتی افغانستان به پاکستان را میوه‌جات و سبزیجات تشکیل می‌دهند که زود فاسد می‌شوند.

حالا روشن نیست که گذرگاه‌های مرزی چی زمانی به روی رفت‌وآمد لاری‌های حامل کالاهای تجارتی باز می‌شود.

شکایت‌های زیادی از فاسد شدن سبزیجات مانند بادنجان رومی تاجران افغانستان نیز به بی‌بی‌سی رسیده‌است.

تاجران از فاسد شدن ترکاری‌ها و میوه‌جات شکایت کرده و گفتند که متحمل ضربه سنگین شده‌اند.

افزایش قیمت تکت هواپیما

بیش از بیست روز مسدود ماندن گذرگاه‌ها تأثیر جدی بر سیستم حمل و نقل نیز گذاشت.

شمار زیادی از مسافران امکان سفر زمینی به پاکستان را از دست داده و تلاش می‌کنند با هواپیما به این کشور بروند.

موردی که منجر به گران شدن قیمت تکت‌های طیاره شد.

یما بارز خبرنگار اعزامی بی‌بی‌سی گفت:« قیمت تکت‌های هواپیماهای کابل ـ اسلام‌آباد به شدت افزایش یافته و مسافران توان خرید آن را ندارند».

شماری از مسافران گفتند که فروشندگان ، تکت پروازهای کابل ـ اسلام‌آباد را تا ۵۰۰ دالر امریکایی نیز به فروش می‌رسانند.

شرکت هوایی آریانا قیمت تکت پروازهای کابل ـ اسلام‌آباد را ۱۴۰ دالر امریکایی تعیین کرده و از مسافران خواسته بود است از پرداخت مبلغ بیشتر خودداری کنند.

گرانی قیمت تکت‌های هواپیما سبب شد که بسیاری از شهروندانی که بیمار داشتند نتوانستند بیماران شان را به موقع به برای معالجه بفرستند.

سایه اختلافات سیاسی بر تجارت

تجارت میان افغانستان و پاکستان همواره از اختلافات سیاسی دو کشور متضرر شده‌است. تاجران دو کشور خواستار دور نگهداشتن تجارت از مسائل سیاسی هستند. حکومت پاکستان مسائل امنیتی را از دلایل عمده مسدود کردن گذرگاه‌ها با افغانستان عنوان کرده و گفته است که «بنابر ملاحظات امنیتی» گذرگاه‌ها با افغانستان را باز نمی‌کند.

نگرانی که منجر به درگیری نظامی میان این کشور و حکومت طالبان شد که از ۹ اکتوبر تا ۱۹ اکتوبر یعنی ده روز دوام کرد. درگیری‌ها با گفت‌وگو میان مقام‌های دو کشور حل شد اما مرزها همچنان بسته است. آخرین دور مذاکرات این دو کشور در شهر استانبول ترکیه، روز پنجشنبه با توافق در مورد ادامه آتش‌بس پایان یافت. در اعلامیه پایانی این نشست به بازگشایی گذرگاه‌های مرزی اشاره نشده، اما طرفین توافق کردند که مسائل باقی‌مانده را در دور بعدی مذاکرات که روز ۱۷ عقرب در استانبول برگزار می‌شود، بررسی کنند.