نصب لوحههای جدید در کابل؛ جدال بر سر ترجمه نامها
نصب تابلوهای جدید و خوشرنگ در سطح پایتخت افغانستان، هرچند باعث خوشحالی شماری از مردم شده ولی نگرانی و واکنشهای گستردهای را هم برانگیخته است. آنچه مشخصا مورد انتقاد قرار گرفته است، ترجمهٔ شماری از نامهای خاصِ فارسیدری به پشتو در این تابلوهاست. برخی کاربران شبکههای اجتماعی نوشتهاند که این اقدام شهرداری کابلِ تحت اداره حکومت طالبان «بیشتر از آنکه بوی همزیستی بدهد، رنگ و بوی تحمیل و جا زدن اجباری را گرفته.»
اما سخنگوی شهرداری کابل ترجمه تابلوهای راهنما در شهر کابل را رد کرده و گفته است که تنها به سه زبان پشتو، فارسیدری و انگلیسی نوشته شدهاند.
اظهارات نعمتالله بارکزی پس از آن است که از چند روز به این سو، این موضوع به بحثی داغ در میان کاربران شبکههای اجتماعی در افغانستان تبدیل شده و شماری از رسانهها هم آن را گزارش دادهاند.
تعدادی از کاربران، ترجمهٔ نام این محلهها و جادهها را از فارسیدری به پشتو، به معنای «پاک کردن این اماکن از حافظه تاریخی مردم» خواندهاند.
همزمان این اقدام شهرداری کابل، باعث شده که برخی تصاویری با محتوای طنزآمیز جعل کنند.
تصاویری که بیبیسی از شماری از لوحهها در شهر کابل بهدست آورده است، نشان میدهد که کوچهٔ معروف «مرغ فروشی» درشهرنو در مرکز کابل به «د چرګ پلورني سړک» ترجمه شده در حالیکه در زبان انگلیسی، به دلیل شهرت این کوچه، نام آن «خیابان مرغ فروشی (Murgh Froshi Street)» مانده است، یا «شاه بوبو جان» به «بیبی حلیمه» بین کمانک تغییر داده شده، در حالیکه نام اصلی آن به انگلیسی همچنان شاه بوبو نوشته شده است.
نامهای تاریخی «شهرنو» به «نوي ښار» و «قلعهٔ فتحالله» به «د فتح الله کلا» ترجمه شدهاند؛ نامهایی که از گذشتههای دور بین گویندهگان زبانهای مختلف افغانستان شهرت داشتهاند.
قصر دارالامان، چهارراهی شهید، کارته چهار و کارته مامورین، از دیگر نامهایی هستند که به پشتو ترجمه شدهاند.
کاظم همایون از مدیران پیشین شاروالی کابل در دوران حکومت جمهوری افغانستان واکنشی تند نشان داده و در صفحه فیسبوک خود نوشته است، «نصب لوایح و دوزبانهسازی... بیشتر از آنکه بوی همزیستی بدهد، رنگ و بوی تحمیل و جا زدن اجباری را گرفته.» است.
او در ادامه نوشته است که این «ماجرا تازه نیست، فقط لباسش عوض شده است.» به گفته آقای همایون، در سالهای ۲۰۰۷و ۲۰۰۸ هم وقتی موضوع، نامگذاری جادهها و اماکن در سطح افغانستان مطرح بود، «یک گره کور همیشه سر راه بود [که] اصرار عجیب و بیمنطق بر برگردان اسمهای خاص به زبان پشتو داشتند.»
به گفته او، نماینده شهرداری با آرامش اما قاطع توضیح میداد که: «اسم خاص ترجمه نمیشود. تغییر آن نه خدمت است و نه اصلاح؛ بلکه نشاندهندهی ناآگاهی و بیاعتنایی به حافظهی تاریخی مردم است.»
«بحث تعصب نیست، نامهای رسمی باید تطبیق شوند»
شماری از کاربران از دید دیگری به موضوع نگریسته و خواستار آن شدهاند که نه تنها این تغییرات «باید اعمال شوند» بلکه نام شماری از مناطق هم باید به نامهای که «خاستگاه پشتو» دارند، تغییر داده شوند.
به طور مثال آنان نوشتهاند که نام رسمی منطقه «کارتهنو» در ناحیه هشتم شهر کابل، «سید نورمحمد شاه مینه است. نام رسمی مکروریانها، نادرشاه مینه است. نام رسمی منطقه ارزانقیمت، احمدشاه بابا مینه است. نام رسمی کوتهسنگی، مېرویس میدان است. نام رسمی منطقه کارتهسخی، جمال مینه است. نام منطقه پنجصد فامیلی، سره مینه است.»
این دسته از کاربران استدلال کردهاند که «موضوع بحث، زبان یا تعصب نیست؛ بحث بر سر رسمیات و نامهای رسمی است که باید تطبیق و اجرا شوند.»
شهرداری کابل: ترجمه نکردهایم
نعمتالله بارکزی، سخنگوی شهرداری کابل، در شبکه اجتماعی فیسبوک با گذاشتن یک پیام ویدیویی گفت که اقدام شهرداری کابل برای راهنمایی مردم و افرادی که از خارج به افغانستان میآیند، صورت گرفته است و دلیل دیگر، دادن این نامها به نقشهٔ گوگل است.
آقای بارکزی ادعای تعصب زبانی را بیاساس خوانده است.
سخنگوی شاروالی کابل گفته است که تصاویر منتشرشده در شبکه اجتماعی جعلی هستند و واقعیت ندارند. با اینحال، در یکی از تصاویری که خود شهرداری منتشر کرده، دیده میشود که نام منطقهٔ «پنجصد فامیلی» که از گذشته شناخته شده است، به «پنځه سوه فامیلی» ترجمه شده است.
منبع تصویر، kabulmunicipality
ذبیح الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، هم با نشر عکسهای شماری از تابلوهای شهر کابل در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است «با افواهات و پروپاگند محتاط باشید!»
در سال ۲۰۰۵ وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان و شاروالی کابل، نامگذاری جادهها و کوچههای اين شهر را آغاز کردند ولی این کار هرگز تکمیل نشد.
در آن زمان گفته شده بود که نزديک به ۳۰۰ خيابان و محله در شهر کابل نامگذاری شده و قرار است در مراحل بعدی، تا هزار جاده و محله نامگذاری شوند، که تمام شهر کابل را در برخواهد گرفت.
پیدا کردن آدرس و یا انتقال اسناد رسمی دولت و بستههای پستی یکی از مشکلات عمده در این شهر است. شهروندان کابل با مشکلات زيادی در يافتن نشانیها مواجه هستند.
