«حتی وقت سی‌پی‌آر هم نبود»‍؛ شفاخانه‌های ایران زیر فشار کشته‌ها و مجروحان اعتراضات

این گزارش حاوی جزئیات آزاردهنده از کشته و زخمی شدن معترضان در ایران است.

در حالی که اینترنت برای سومین روز در ایران قطع است و دسترسی به اخبار اعتراضات سراسری ایران با مشکل روبرو است، بررسی‌های بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که در شهرهای تهران و رشت شماری از معترضان کشته شدند.

بر اساس یک گزارش‌ تایید شده، شامگاه جمعه اجساد ۷۰ نفر به شفاخانه پورسینای رشت منتقل شده است. بر این اساس، سردخانه این شفاخانه ظرفیت کافی نداشته و ماموران در قبال تحویل اجساد قربانیان، ٧٠٠ ميليون تومان (حدود ۱۵۰۰ دالر) را تحت عنوان «پول تیر» از خانواده قربانیان مطالبه کرده‌اند.

همچنین در تهران یک کادر درمان به بی‌بی‌سی گفته‌است پنجشنبه شب حدود ۴۰ کشته به یکی از شفاخانه‌های تهران آورده شده است و خانواده‌ها از بردن جسد نزدیکانشان توسط آمبولانس‌های دولتی جلوگیری کرده و درگیری‌هایی در این بین رخ داده است. برای حفظ امنیت این منبع به نام این شفاخانه اشاره نشده است.

به گفته او کشته‌ها و مجروحانی که به این شفاخانه آورده شده‌اند با شلیک گلوله جنگی و گلوله ساچمه‌‌ای هدف قرار گرفته‌اند. او گفته است تعداد کشته‌ها از ظرفیت سردخانه شفاخانه بیشتر بوده و جنازه‌ها تا صبح روی هم در سردخانه و نمازخانه قرار داده شده است.

شنیده‌های این کادر درمان از آسیب‌دیدگان حاکی از این است که پنجشنبه شب، «پس از اینکه چند موتور (موترسایکل) ماموران امنیتی به آتش کشیده می‌شود، ماموران محل را ترک می‌کنند و سپس افراد نیروهای ویژه با تفنگ‌های جنگی باز می‌گردند و به معترضان شلیک مستقیم می‌کنند.»

او گفته در ساعاتی «تعداد مجروحان اینقدر زیاد است که فرصت سی‌پی‌آر و احیا برای آن‌ها نیست و به محض از دست رفتن نبض، آن‌ها را می‌برند.»

خانواده‌ها جنازه‌ها را از آمبولانس دولتی بیرون کشیدند

منبع بی‌بی‌سی می‌گویند: «چند خانواده از بیم اینکه جسد عزیزانشان توسط حکومت نگهداشته شود و یا بی‌خبر دفن شود، درب سردخانه را شکستند و جنازه‌ها را از آمبولانس‌ بهشت زهرا بیرون کشیدند و تا پیدا کردن آمبولانس خصوصی، پیکر عزیزانشان را تا ظهر در حیاط بیمارستان و روی زمین قرار داده‌اند تا جلو بردن جنازه‌ها را بگیرند.»

او می‌گوید: «دیدن این که خانواده‌ها جنازه عزیزشان را از ترس ربوده‌شدن روی دست می‌گرفتند و می‌بردند را هرگز فراموش نمی‌کنم... پنجشنبه افراد یگان ویژه با وجود فاجعه‌ای که به وجود آورده بودند، پیروزمندانه رفتار می‌کردند و در بیمارستان هرکاری دلشان می‌خواست می‌کردند؛ گویا انگار همه چیز ملک خصوصی آن‌هاست.»

به گفته او جمعه شب نیز به دلیل تعداد بالای کشته‌ها، جنازه‌ها در نمازخانه نگهداری شده است: «روی زمین نمازخانه به قدری خون ریخته شده است که هربار تمیز می‌کنند پر از خون می‌شود.»

او گفته است تعداد زخمی‌ها بسیار بیشتر از کشته شده‌ها است و بیشتر آن‌ها زیر سی سال داشته و «دیده شدن یک کودک در میان کشته‌های روز جمعه، جو بیمارستان را متشنج تر کرد.»

به دلیل قطعی اینترنت و خطوط تلفون، بی‌بی‌سی نمی‌تواند جزئیات این گفته‌ها را تایید کند. با این حال مدارک پزشکی که بی‌بی‌سی از تعدادی از این کشته‌‌شده‌ها دیده است، نشان می‌دهد که به سر و بدن تعدادی از این افراد شلیک شده است.

این منبع به بی‌بی‌سی گفته است که وضعیت شفاخانه «بحرانی» است.

یک دکتر و یکی از کارکنان صحی در دو شفاخانه دیگر نیز به بی‌بی‌سی گفتند که مراکز آنها پر از مجروحان است.

یکی از این دکتران گفته است که بیمارستان چشم فارابی در تهران وارد حالت بحران شده است. بی‌بی‌سی همچنین پیامی از یک دکتر در شفاخانه دیگری دریافت کرد که می‌گفت جراحان کافی برای مقابله با تعداد زیاد مراجعه‌کنندگان را ندارد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، روز جمعه، خطاب به مقامات ایران گفت که ایران با «مشکل بزرگی» روبروست و هشدار داد که «بهتر است تیراندازی نکنید زیرا ما هم شروع به تیراندازی خواهیم کرد».

بی‌بی‌سی و اکثر سازمان‌های خبری بین‌المللی دیگر از دادن گزارش‌ از داخل ایران منع شده‌اند و اینترنت در این کشور از عصر پنجشنبه تقریبا به‌طور کامل قطع شده که دریافت و تایید اطلاعات را دشوار می‌کند.

یک پزشک ایرانی که جمعه شب از طریق اینترنت ماهواره‌ای استارلینک با بی‌بی‌سی تماس گرفت، گفت که شفاخانه فارابی، مرکز اصلی تخصصی چشم تهران، با حالت بحران مواجه شده است و خدمات اضطراری هم با مشکل مواجه شده‌اند. گفته می‌شود پذیرش‌ها و جراحی‌های غیر فوری به حالت تعلیق درآمده و کارکنان برای رسیدگی به موارد اضطراری فراخوانده شده‌اند.

بی‌بی‌سی همچنین روز پنجشنبه یک پیام ویدیویی و صوتی از یک دکتر در شفاخانه‌ای در شهر شیراز دریافت کرد.

این دکتر گفت که تعداد زیادی از مجروح به شفاخانه آورده می‌شوند و شفاخانه جراح کافی برای رسیدگی به این حجم از مجروحان ندارد. او گفته است بسیاری از مجروحان از «ناحیه سر و چشم» دچار جراحات ناشی از گلوله شده‌اند.

سازمان «عفو بین‌الملل» روز جمعه با انتشار بیانیه‌ای گفت که در حال بررسی گزارش‌هایی است که نشان می‌دهد نیروهای امنیتی در ایران پس از قطع اینترنت، استفاده غیرقانونی از نیروی مرگبار علیه معترضان را تشدید کرده است و باعث کشته شدن و مجروح شدن تعداد بیشتری از معترضان شده است.

ربکا وایت، محقق سازمان عفو بین‌الملل می‌گوید: «مقامات ایرانی بار دیگر عمدی دسترسی به اینترنت را در داخل ایران مسدود کردند تا میزان واقعی نقض شدید حقوق بشر و جنایاتشان را که برای سرکوب بزرگترین اعتراضات سراسری از زمان قیام زن زندگی آزادی در سال ۲۰۲۲ را پنهان کنند.»

در ادامه اعتراضات سراسری که پس از سقوط ارزش ریال شکل گرفت، پس از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی هزاران نفر در سراسر ایران در شهرهای مختلف در اعتراضاتی بی‌سابقه به خیابان‌ها رفتند و شعارهایی در مخالفت با حکومت سر دادند.

تصاویر منتشر شده و گزارش‌های رسمی حاکی از به آتش کشیده شدن چندین ساختمان‌ دولتی، موتر و بس‌ها در شهرهای مختلف است.

مقامات امنیتی و قضایی ایران روز جمعه مجموعه‌ای از هشدارهای هماهنگ خطاب به معترضان صادر کردند که نشان‌دهنده تشدید لحن مقام‌ها بود و در عین حال پیام پیشین شورای عالی امنیت ملی، بالاترین نهاد امنیتی ایران، را تکرار می‌کرد.

شورای امنیت ملی ایران اعلام کرد که «اقدامات قانونی قاطع و لازم» علیه معترضانی که آنها را «اشرار مسلح» و «مخلان آرامش و امنیت» توصیف کرد، انجام خواهد شد.

شاخه اطلاعاتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم اعلام کرد: «اعمال تروریستی» را تحمل نخواهد کرد و تأکید کرد که عملیات خود را «تا شکست کامل نقشه دشمن» ادامه خواهد داد.

شاهزاده رضا پهلوی در پیامی از حضور دوباره مردم در خیابان‌های سراسر ایران در شامگاه جمعه قدردانی کرده و خواستار تداوم اعتراضات شده است.