27 Hydref 2010
Gyda mwy o ferched nag erioed yn dewis cael plentyn yn hwyrach mewn bywyd 1, mae'r nifer o rieni hŷn yng Nghymru wedi cynyddu dros y deg mlynedd diwethaf.
Ceir dadleuon o blaid ac yn erbyn beichiogi'n hŷn, ond erbyn hyn mae'n ffaith fod llawer o ddynion a merched yn dewis peidio cael y babi cyntaf tan yn hwyrach, ar ôl sefydlu gyrfa neu berthynas hirdymor.
Yn anffodus, mae'r posibiliad o gymhlethdodau i iechyd y fam a'r babi yn uwch wrth feichiogi'n hwyrach. Wrth i ffrwythlondeb i ddynion a merched newid yn sylweddol ar ôl 35 mlwydd oed, sy'n gallu ei gwneud hi'n anoddach i feichiogi yn y lle cyntaf, daw newidiadau eraill yn nhermau ansawdd y deunydd genetig o fewn y wyau a'r sberm.
Y cyngor erbyn hyn yw i gael ychydig o brofion er mwyn cael gwell syniad o iechyd y babi, rhai sy'n ychwanegol i'r sganiau arferol a geir yn ystod beichiogrwydd.
Un cyffredin sy'n cael ei gynnig i ferched dros 35, sydd rhwng wythnos 16-20 o'r beichiogrwydd, yw'r prawf amnio. Mae hwn yn edrych am broblemau ar lefel y cromosomau e.e. Syndrom Down, neu rhai mwy anghyffredin fel Syndrom Edward: mae'r risg o gael babi gyda Syndrom Down, anabledd dysgu a phroblemau corfforol eraill, yn codi o fod yn 1 mewn 1500 os yn 20 i fod yn 1 mewn 110 pan yn 452.
Nid hwn yw'r unig brawf sydd ar gael - gellir cael y prawf Nuchal rhwng wythnos 11-13 - ond mae'r lefel o sicrwydd i'r prawf amnio yn uwch am ei fod yn brawf sy'n golygu cymryd sampl o'r babi tra yn y groth. Yr anfantais i hyn yw y gall codi'r lefel o risg o golli'r babi.
Yn nhermau iechyd y fam hŷn, mae yna bosibiliad o gael pwysau gwaed uwch neu ddiabetes yn ystod y cyfnod beichiog. Mae hefyd yn fwy tebygol fod angen help neu ymyriad meddygol pan ddaw hi'n amser geni, unai trwy enedigaeth Gesaraidd neu gael help i ddechrau'r broses geni.
Ond rhaid cofio, er bod y posibiliad o'r cymhlethdodau yma'n uwch, mae'r rhan fwyaf o ferched hŷn sy'n feichiog yn mynd ymlaen i gael plant iach, ac i fwynhau bod yn famau gymaint â phobl iau.
Ffeithiau sydyn
- Mae nifer y bobl sy'n dewis cael plant yn hŷn wedi cynyddu.
- Er nad yw'n anochel o bell, mae'n fwy tebygol fod cymhlethdodau gyda'r beichigrwydd a'r geni os ydych yn hŷn.
- Cynigir sawl prawf ychwanegol i famau hŷn, gan gynnwys y prawf amnio a'r prawf Nuchal.
Cysylltiadau
Mothers 35 Plus
Gwefan gefnogol i bobl sy'n beichiogi'n hŷn, gyda gwybodaeth ddefnyddiol am y profion sydd ar gael.
www.mothers35plus.co.uk
ARC
Cyngor a chymorth i ddarpar rieni wrth iddynt benderfynu ar ba brofion i'w cymryd pan yn feichiog.
0207 631 0285
www.arc-uk.org
Infertility Network UK
Help i bobl sy'n cael problemau cael plant.
www.infertilitynetworkuk.com
More to Life
Elusen gefnogol i bobl sydd methu cael plant, am ba bynnag reswm.
www.infertilitynetworkuk.com/moretolife
Babycentre
Gwefan gynhwysfawr a chlir am fod yn feichiog, gan gynnwys problemau beichiogi pan yn hŷn.
www.babycentre.co.uk
Patient.co.uk
Ffynhonnell o wybodaeth feddygol safonol am unrhyw fater i wneud ag iechyd, un sy'n cael ei ddefnyddio a'i ddatblygu gan ddoctoriaid a nyrsys.
www.patient.co.uk
1 Ffynhonnell: http://www.statistics.gov.uk/pdfdir/con0208.pdf
2 Ffynhonnell: http://www.library.nhs.uk/geneticconditions/viewresource.aspx?resID=88948
Mwy
Beichogi hŷn
Dyma wybodaeth am y dadleuon o blaid ac yn erbyn y duedd gynyddol i ferched gael plant yn hwyrach yn eu bywydau a'r profion sydd ar gael i ferched beichiog hŷn. This is a page in Welsh about the pros and cons of being an older mother and the tests available to women who become pregnant later in life. Click on Vocab for help with Welsh.
