ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် အီရန်မှာအသတ်ခံရ

ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် ‌အစ္စမေးလ် ဟာနီယာဟာ အီရန်နိုင်ငံ၊ တီဟီရန်မြို့မှာ အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကိုခံရပြီး သေဆုံးသွားတယ်လို့ ဟားမတ်စ်က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီသတင်းနောက်ဆုံးရအခြေအနေကို ဘီဘီစီကတိုက်ရိုက်တင်ဆက်ပေးနေပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်

  • တရုတ်၊ ဂျော်ဒန်နဲ့ လက်ဘနွန်တို့ကက ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို ရှုတ်ချပါတယ်။
  • ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် တိုက်ခိုက်ခံရမှုနဲ့ မပတ်သက်ဘူးလို့ အမေရိကန်က ပြောပါတယ်။
  • အဘူ အဲလ် အက်ဘ် လို့ လည်း ခေါ်ကြတဲ့ အစ္စမေးလ် အဗ္ဗဒဲလ် ဆာလမ် ဟာနီယာဟာ အီရန်မှာရောက်နေချိန် အစ္စရေးရဲ့ စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားပါတယ်။
  • အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ က ဟားမတ်စ် လှုပ်ရှားမှုရဲ့ နိုင်ငံရေး ဗျူရိုအကြီးအကဲ ဖြစ်သလို ဒဿမမြောက် ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့ အစိုးရမှာဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၆ ကတည်းကတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တာပါ။
  • ပြီးခဲ့တဲ့ဇန်နဝါရီလကလည်း လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၊ မြို့တော်ဘေရွတ်မှာ ဟားမတ်စ်အဖွဲ့ ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဟာ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်းသေဆုံးခဲ့ပါတယ်။
  • ၂၀၂၄ ၆ လအတွင်းဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် ၂ ဦးသေဆုံးမှုဖြစ်လာပါတယ်။
  • အစ္စမေးလ်ဟာနီယာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှုကို လက်တုံ့ပြန်သွားမယ်လို့ ဟားမတ်စ်ပြော
  • အီရန် သမ္မတသစ် မာဆုပဇာရှကီယန်းကတော့ ဒီစီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုဟာ “သူရဲဘောကြောင်တဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခု” လို့ ပြောထား
  • အစ္စရေးဘက်က တုံ့ပြန်ကြေညာတာမလုပ်သေးပေမဲ့ အစ္စရေးဝန်ကြီးတချို့ကတော့ ကမ္ဘာကြီးငြိမ်းချမ်းပြီလို့ လူမှုကွန်ရက်မှာရေးသားနေကြပါတယ်။

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

  1. ဟာနီယာ သေဆုံးမှုက အီရန်လုံခြုံရေး အခြေအနေကို ဘယ်လို ထင်ဟပ်နေသလဲ, ကာစရာ နာဂျိ၊ အထူးသတင်းထောက်၊ ဘီဘီစီ ပါရှန်း

    ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် အစ္စမေး ဟာနီယာနဲ့ သူ့ သက်တော်စောင့်တို့ သူတို့ တည်းနေတဲ့ အီရန်နိုင်ငံ တီဟီရန်မြို့မြောက်ပိုင်းက အဆောက်အအုံမှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဒေသစံတော်ချိန် မနက် ၂ နာရီလောက်မှာ အီရန် နယ်နိမိတ်အပြင်ဘက်ကနေ ဒုံးကျည်နဲ့ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ အီရန်က ပြောပါတယ်။

    ဒီတိုက်ခိုက်မှုက အီရန် လုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့တွေအတွက် အီရန် နိုင်ငံထဲမှာ ဒီလို အစ္စရေးရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို သူတို့ ဘယ်လို ထိန်းချုပ်သလဲဆိုတာ မေးခွန်း ထုတ်စရာတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။

    အီရန် နျူကလီးယား သိပ္ပံပညာရှင်တွေကို အစ္စရေးက ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်မှာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်နဲ့ ထင်ရှားတဲ့ အီရန် နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေကိုတော့ ပစ်မှတ်မထားခဲ့ပါဘူး။

    အစ္စရေးရဲ့ စိမ့်ဝင်ထိုးဖောက်မှုက အတော်နက်နဲတဲ့အတွက် အာဏာပိုင်တွေအားလုံး သူတို့အသက်အန္တရာယ်အတွက် စိုးရိမ်သင့်တယ်လို့အီရန် သတင်းနဲ့စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေး ဝန်ကြီးဟောင်း အလီယွန်နက်စီက ပြီးခဲ့တဲ့ သုံးနှစ်တုန်းက ပြောပါတယ်။

    ဟာနီယာ သေဆုံးမှု

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

  2. ဟဇ်ဘိုလာ ထိပ်တန်း တပ်မှူး သေဆုံးပြီလို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေပြော, နာဖိရှစ် ခိုနာဗာတ်၊ ဘေရွတ်

    ဟဇ်ဘိုလာ ထိပ်တန်း တပ်မှူး ဖော့ဒ် ရွှတ်ကာ အသတ်ခံရတယ်လို့ မိသားစုက သိရှိထားကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

    သူသေဆုံးမှုကို ဟဇ်ဘိုလာတွေက အတည်ပြုချက် ထုတ်ပြန်မယ်လို့လည်း သိထားရပါတယ်။

    မနေ့ညနေပိုင်းက လက်ဘနွန်နိုင်ငံ ဘေရွတ်မြို့မှာ အစ္စရေးက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အဆောက်အအုံထဲမှာ သူရှိနေခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ သူ့အလောင်းကို အပျက်အစီးတွေကြားမှာ ဟဇ်ဘိုလာတွေက မရှာနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် သူ့ကံကြမ္မာကို မကြာသေးခင်ကအထိ မသိခဲ့ရပါဘူး။

    အခု အခြေအနေအရ အလောင်းကို သူတို့ ရှာတွေ့သွားပုံ ရပါတယ်။

    အစ္စရေးဘက်ကတော့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီး မကြာခင်မှာပဲ ရွှတ်ကာကို မနေ့က သူတို့ သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။

    ရွှတ်ကာကို ဖမ်းဆီးနိုင်ရေးအတွက် သတင်းပေးဖို့ အမေရိကန်ကလည်း ဒေါ်လာ ၅ သန်း သီးခြား ဆုကြေး ထုတ်ထားပါတယ်။

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, US government

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ရွှတ်ကာကို ဖမ်းဆီးနိုင်ရေးအတွက် သတင်းပေးဖို့ အမေရိကန်ကလည်း ဒေါ်လာ ၅ သန်း သီးခြား ဆုကြေး ထုတ်ထားပါတယ်။
  3. အရင်က မိတ်ဆွေ အခု ရန်သူ - အစ္စရေးနဲ့ အီရန်ကြားက ရှုပ်ထွေးတဲ့ ဆက်ဆံရေး

    အစ္စရေးနဲ့အီရန် အလံများ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

    အစ္စရေးနဲ့ အီရန်တို့ဟာတိုက်ရိုက်မဟုတ်တဲ့ စစ်ပွဲဆင်နွှဲနေတာ နှစ်တွေ ကြာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အချင်းချင်း ထိပါးတိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိပေမဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွက် ထုတ်ဖော် တာဝန်မခံပါဘူး။

    အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ အခု လက်ရှိ အစ္စရေးနဲ့ ဟားမတ်စ် ဂါဇာအရေး စစ်ပွဲမှာ သိသိသာသာ တိုးလာပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာမှာ ဟားမတ်စ်က အစ္စရေးတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့အပြီး အခုလို တိုးလာတာပါ။

    ဒီနှစ် ဧပြီမှာ အစ္စရေးဘက်ကို အီရန်က ဒုံးကျည်တွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ဆီးရီးယားနိုင်ငံမြို့တော် ဒမတ်စကတ်စ်က အီရန် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးကို အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုမှာ သေဆုံးသွားတဲ့ အကြီးတန်း တပ်မှူးတွေအတွက်လက်တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်မှုလို့ ဆိုပါတယ်။

    တကယ်တော့ ဒီနှစ်နိုင်ငံက ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီရန်က အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးမတိုင်ခင်အထိ မဟာမိတ်တွေ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဒီတော်လှန်ရေးကနေ အစ္စရေးကို ဆန့်ကျင်ရေးဟာ သူတို့ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အယူဝါဒတစ်ခုအဖြစ် ခံယူထားတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

    အခုဆိုရင် အီရန်ဟာ အစ္စရေးနိုင်ငံ တည်ရှိပိုင်ခွင့်ကို အသိအမှတ်မပြုသလို အစ္စရေး ပျက်သုဥ်းရေးကို လှုပ်ရှားနေပါတယ်။

    အစ္စရေးကလည်း အီရန်ရဲ့ ရပ်တည်မှုလုပ်ဆောင်မှုတွေဖြစ်တဲ့ ဒေသတွင်းမှာ လက်ဝေခံတပ်ဖွဲ့တွေ တည်ထောင်နေမှုတွေကြောင့် အီရန်ဟာ အစ္စရေးနိုင်ငံ တည်ရှိရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှု အဖြစ် ရှုမြင်ထားပါတယ်။

    အီရန်က တည်ထောင်ပေးမှုတွေမှာ လက်ဘနွန်က ရှီးယားလက်နက်ကိုင် ဟဇ်ဘိုလာတပ်ဖွဲ့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဟားမတ်စ် အဖွဲ့အပါအဝင် ပါလက်စတိုင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့တာနဲ့ လက်နက်တပ်ဆင်ပေးတာတွေ လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    • အစ္စရေးကို အီရန် တိုက်ခိုက်မှု - ဘယ်သူနိုင်ပြီး ဘယ်သူရှုံးလဲ
    • အီရန်နဲ့ အစ္စရေး စစ်မဖြစ်အောင် အမေရိကန်နဲ့ မဟာမိတ်တွေ ဟန့်တားနိုင်မှာလား
  4. ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၊ အစ္စရေးနဲ့ ဂိုလန်ကုန်းမြင့် - ဘာတွေဖြစ်နေလဲ

    အစ္စရေးအပြောအရ လက်ဘနွန်ဘက်က ပစ်လိုက်တယ်ဆိုတဲ့ ဒုံးကျည်တစ်စင်း ဘောလုံးကွင်းထဲ ကျပြီးတဲ့နောက် သေဆုံးခဲ့ကြတဲ့လူငယ် ၁၂ ဦးရဲ့ အောက်မေ့ဖွယ်နေရာ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, အစ္စရေးအပြောအရ လက်ဘနွန်ဘက်က ပစ်လိုက်တယ်ဆိုတဲ့ ဒုံးကျည်တစ်စင်း ဘောလုံးကွင်းထဲ ကျပြီးတဲ့နောက် သေဆုံးခဲ့ကြတဲ့လူငယ် ၁၂ ဦးရဲ့ အောက်မေ့ဖွယ်နေရာ

    အစ္စရေး သိမ်းပိုက်ခံ ဂိုလန်ကုန်းမြင့်က ကစားကွင်းထဲကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး လူသေဆုံးတဲ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒေသတွင်းမှာ စစ်ပွဲအသစ်တစ်ခု ထပ်တိုးလာမှာကို စိုးရိမ်စိတ်တွေ မြင့်နေကြပါတယ်။

    အစ္စရေးကတော့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုနောက်ကွယ်မှာ လက်ဘနွန်အခြေစိုက် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ရှိနေတယ်လို့ ပြောပေမဲ့ အဲဒီအဖွဲ့ကတော့ ဒီဖြစ်ရပ်ကို ငြင်းထားပါတယ်။

    ဟစ်ဇ်ဘိုလာဟာ ဟားမတ်စ်လိုပဲ အီရန်ရဲ့ကျောထောက်နောက်ခံရထားတဲ့အဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။

    ဟားမတ်စ်အဖွဲ့က အောက်တိုဘာ ၇ ရက်မှာ အစ္စရေးတောင်ပိုင်းကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက်နေ့မှာပဲ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ဟာ အစ္စရေးဘက်ကို လက်နက်နဲ့ပစ်ခတ်တာတွေရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကတည်းက ဟစ်ဇ်ဘိုလာနဲ့ အစ္စရေးဟာ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်တာတွေရှိနေပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ ဟစ်ဇ်ဘိုလာက ငြင်းဆိုထားတဲ့ အစ္စရေးသိမ်းပိုက်ခံ ဂိုလန်ကုန်းမြင့်မှာ လက်နက်ကျမှုဖြစ်အပြီးမှာတော့ ဒေသတွင်းမှာ ဂါဇာစစ်ပွဲအပြင် နောက်ထပ် စစ်ပွဲအသစ် ဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်နေပါတယ်။

    အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် ကနေ ဆက်လက်ဖတ်ရှုပါ။

  5. ဟာနီယာ နေရာမှာ ဘယ်သူ အစားထိုးမလဲ, ရိုရှဒီ အဘားလုဖ်၊ ဂါဇာ သတင်းထောက်

    ဟားမတ်စ် နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင် အစ္စမေးလ် ဟာနီယာကို ဆက်ခံမယ့်သူ ရွေးချယ်ရေး လုပ်ငန်းစဥ်က တော်တော် ကသောင်းကနင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး မြန်မြန် ရွေးချယ်မှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

    ဒီဖြစ်ရပ်ကြောင့် အစွန်းပိုရောက်ပြီး အီရန်ဘက်ပိုယိမ်းတဲ့သူတစ်ယောက် ခေါင်းဆောင် ဖြစ်မယ့်လမ်းစကို ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။

    ရွေးချယ်နိုင်သူတွေထဲက တစ်ယောက်ကတော့ ယာယာ ဆင်ဝါ ဖြစ်ပါတယ်။သူက လက်ရှိ ဂါဇာကမ်းမြောင်မှာ ဟားမတ်စ်အုပ်စုကို ဦးဆောင်နေသူပါ။ သူက ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၇ ရက် အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်မှုကို အဓိက ကြိုးကိုင်သူလို့ ယူဆရပါတယ်။

    နောက်ထပ် ဖြစ်နိုင်တဲ့ ထိပ်တန်း ဟားမတ်စ် ခေါင်းဆောင်တွေ အနည်းဆုံး နှစ်ယောက် ရှိပါတယ်။

    တခြားသူတွေထက်စာရင် အစွန်းရောက် အမြင်လျော့နည်းသူလို့ မြင်ကြတဲ့ ခါလစ် မီရှားလ်က ခေါင်းဆောင်မှု တိုက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်နေနိုင်လောက်ပါတယ်။ တကယ်တမ်းမှာ သူက ဟာနီယာ မတိုင်ခင် နှစ်များစွာကတည်းက ဟားမတ်စ်တွေကို ဦးဆောင်နေတာပါ။ ဒါပေမဲ့သူက ဘယ်တုန်းကမှ အီရန်နဲ့ ဆက်ဆံရေး ကောင်းလှသူ မဟုတ်ပါဘူး။

    နောက်ထပ်ဖြစ်နိုင်သူ တစ်ယောက်ကတော့ ဇဟာ ဂျာဘာရင်းပါ။ သူက အစ္စရေး အကျဥ်းထောင်တွေထဲက ပါလက်စတိုင်းတွေ အရေးကို တာဝန်ယူထားသူပါ။ သူက အစ္စရေးနဲ့ အကျဥ်းသားလဲလှယ်ရေး လတ်တလော ဆွေးနွေးမှုတွေမှာ အဓိက နေရာက ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။

    သုံးယောက်စလုံးဟာ ဟာနီယာရဲ့ လက်ထောက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

    ဟားမတ်စ် ခေါင်းဆောင်တွေထဲက နိုင်ငံရေးအရရော သူတို့ရဲ့ အဇ် အဲလ်ဒင် အဲလ် ကာဆမ် တပ်မဟာများမှာပါ ခေါင်းဆောင်မှုပေးနေသူတချို့ အကြောင်းကို ဒီလင်ခ့် မှာဖတ်ရှုနိုင် ပါတယ်။

    အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ
  6. “ဆိုးဆိုးရွားရွား စည်းမစောင့်မှု” – ဒေသတွင်း တုံ့ပြန်မှုများ

    • ဟားမတ်စ်တိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစု- ဟာနီယာ အသတ်ခံရမှုကြောင့် ကြီးမားတဲ့ တန်ပြန်သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာလိမ့်မယ်လို့ ဟားမတ်စ်တိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုဘက်က ပြောပါတယ်။
    • အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် - အီရန်က အစောပိုင်းက ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုထားတဲ့အတိုင်း ပြင်းထန် ကြောက်ရွံစရာကောင်းတဲ့ တုံပြန်မှုတွေ ရှိလာလိမ့်မယ်လို့ ပြောပါတယ်။
    • အီရန် ဒုတိယ သမ္မတ- ဒါပေမဲ့ အီရန် ဒုသမ္မတကတော့ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခတွေ တိုးလာအောင် အီရန်က လုပ်ဖို့ အစီအစဥ်မရှိဘူးလို့ ပြောတာကို အီရန်မီဒီယာ ဖော်ပြပါတယ်။
    • ဟဇ်ဘိုလာ - ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် သေဆုံးတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဟဇ်ဘိုလာ အဖွဲ့က ဝမ်းနည်းကြောင်း ပေးပို့ပြီး ဒီတိုက်ခိုက်မှုက အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်ဖို့ အီရန်နဲ့နီးစပ်တဲ့ အုပ်စုတွေကို ပိုပြီး ခိုင်မာလေးနက်သွားစေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
    • အီဂျစ် - ကာတာနိုင်ငံက ပြောသလိုပဲ ပြောပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုက အစ္စရေးက အပစ်အခတ် လျော့ကျရေးအတွက် နိုင်ငံရေး စိတ်ဆန္ဒမရှိဘူးဆိုတာ ပြနေတယ်လို့ အီဂျစ်နိုင်ငံက ပြောပါတယ်။
    • အီရတ် - ဟာနီယာကို သတ်ဖြတ်မှာဟာ ဒေသတွင်း မငြိမ်းချမ်းအောင်လုပ်တဲ့ ဆိုးရွားတဲ့ စည်းမစောင့်မှု တစ်ရပ် ဖြစ်တယ်လို့ အီရတ်က ပြောပါတယ်။
  7. တရုတ်၊ ဂျော်ဒန်နဲ့ လက်ဘနွန်က ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို ရှုတ်ချ

    ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ခံရတာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ နိုင်ငံတကာရဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ရှိလာပါတယ်။

    ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်ကို "အစ္စရေးရဲ့ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုကို အပြင်းထန်ဆုံး ရှုတ်ချတယ်" လို့ဂျော်ဒန်နိုင်ငံက ပြောပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုက "ဒေသတွင်း ပိုမို တင်းမာပြီး မငြိမ်သက်မှုတွေ" ဖြစ်လာစေမယ်လို့ လည်း ပြောပါတယ်။

    အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုနောက်ကွယ်မှာ ပါဝင်နေသလားဆိုတာကို အစ္စရေးက ပြောဆိုမှတ်ချက်ပေးတာမရှိသေးပါဘူး။

    လက်ဘနွန် ဝန်ကြီးချုပ် နာဂျစ် မစ်ကာတီကလည်း ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချထားပြီး ဒေသတစ်ခုလုံးမှာ အခြေအနေတွေ ပိုဆိုးလာနိုင်တာကိုလည်း သူ့နိုင်ငံရဲ့ အရေးပေါ် အစည်းအဝေးမှာ သတိပေးထားပါတယ်။

    တရုတ်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနကတော့ "ဒီလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုကို လုံးဝ ဆန့်ကျင်ပြီး ရှုတ်ချတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါ့အပြင် "ဒေသတွင်း မငြိမ်သက်မှုတွေ ပိုပြီး ဖြစ်လာနိုင်တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလေးအနက် စိုးရိမ်ပူပန်တယ်"လို့ လည်း ပြောပါတယ်။

    ဂါဇာမှာ "ထာဝရ အလုံးစုံ အပစ်ရပ်ရေး" တည်ဆောက်သင့်တယ်လို့လည်း နိုင်ငံခြားရေးဌာနက ပြောခွင့်ရှိသူ လင်းကျန်က ပြောပါတယ်။

  8. အီရန်ကလူတွေက ပါလက်စတိုင်းနဲ့ အီရန်အလံတွေနဲ့ သေဆုံးသူ ဟားမတ်စ် ခေါင်းဆောင် အစ္စမေးလ် ဟာနီယာရဲ့ ဓာတ်ပုံကို သယ်ဆောင်လာကြ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, EPA

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, အီရန်ကလူတွေက ပါလက်စတိုင်းနဲ့ အီရန်အလံတွေနဲ့ သေဆုံးသူ ဟားမတ်စ် ခေါင်းဆောင် အစ္စမေးလ် ဟာနီယာရဲ့ ဓာတ်ပုံကို အီရန်နိုင်ငံ တီဟီရန်မြို့မှာ သယ်ဆောင်လာကြ
  9. 'ဆွေးနွေးရေးသမားကို သတ်ပြီး ဘယ်လိုလုပ် ဆွေးနွေးနိုင်မှာလဲ' - ကာတာ

    ဟာနီယာကို သတ်ဖြတ်လိုက်တာဟာ အပစ်ရပ်ရေး ဆွေးနွေးမှုတွေကို ထိခိုက်စေတယ်လို့ ဟားမတ်စ်နဲ့ အစ္စရေးကြား ငြိမ်းချမ်းရေး ကြားဝင် စေ့စပ်ပေးနေတဲ့ ကာတာနိုင်ငံက ပြောပါတယ်။

    "အပစ်ရေးဆွေးနွေးမှုတွေ လုပ်နေချိန်မှာ တစ်ဖက်မှာက နိုင်ငံရေး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုတွေနဲ့ ဂါဇာက အရပ်သားတွေကို ဆက်ပြီး ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေတာတွေ ဆက်လုပ်နေတာက ကျွန်တော်တို့ မေးစရာတွေ ရှိလာပါတယ်။ စေ့စပ်ဆွေးနွေးနေသူကို တစ်ဖက်က လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ပြီး ဆွေးနွေးမှုကို ဘယ်လို အောင်မြင်အောင် လုပ်မှာလဲ"လို့ ကာတာ ဝန်ကြီးချုပ်က ပြောပါတယ်။

    "ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တကယ်လိုလိုလားလားရှိတဲ့ ဆွေးနွေးဖက်တွေနဲ့ လူ့အသက်တွေကို တန်ဖိုးမထားသူတွေကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေရဲ့ ထောက်ခံမှု လိုပါတယ်။"

    ဟားမတ်စ် ခေါင်းဆောင် တိုက်ခိုက်မှုက သူတို့လက်ချက်လားဆိုတာကို အစ္စရေးက ဘာတုံ့ပြန်မှုမှ လုပ်သေးပါဘူး။

  10. ဟာနီယာ အသတ်ခံရမှု ကျွန်တော်တို့ သိထားတာမရှိပါ - အမေရိကန်, ငြိမ်းချမ်းရေး တွန်းအားပေးဖို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြော

    အန်တိုနီ ဘလင်ကင်

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

    ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် အသတ်ခံရတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံခြား‌ရေးဝန်ကြီး အန်တိုနီ ဘလင်ကန်ဆီက စကားလုံးတချို့ ကြားလာရပါတယ်။

    ''ဒီကိစ္စက ကျွန်တော်တို့ မသိတာ ဒါမှမဟုတ် ပါဝင် ပတ်သက်မှု မရှိတာမျိုးပါ'' လို့ သူက ‌ပြောပါတယ်။

    ဂါဇာအရေးမှာအမေရိကန်က အစ္စရေးရဲ့ နီးကပ်တဲ့ မဟာမိတ်ဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီကနေ့ တိုက်ခိုက်မှုသတင်းတွေရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေကို သူ ထင်ကြေးမပေးချင်ဘူးလို့ ပြောပေမဲ့ အပစ်ရပ်ရေးကို ဆက်ပြီး တွန်းအားပေးဖို့ အရေးကြီးကြောင်းကိုတော့ အလေးအနက် ပြောပါတယ်။

  11. ဟဇ်ဘိုလာ တပ်မှူး တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ အဆောက်အအုံ အပျက်အစီးတွေကြားမှာ ရှာဖွေရေးလုပ်, ဟျူဂိုး ဘချေးဂါ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသတင်းထောက်၊ ဘေရွတ်

    ဟာနီယာ သေဆုံးမှုအပြင် မနေ့က လက်ဘနွန်နိုင်ငံ ဘေရွတ်မြို့မှာ ဟဇ်ဘိုလာ ခြေကုပ်ယူထားတဲ့အဆောက်အဦးကို အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုလည်း ရှိပါသေးတယ်။အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုမှာ ဟဇ်ဘိုလာ ထိပ်တန်း တပ်မှူး ဖော့ဒ် ရွှတ်ကာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ အစ္စရေးက ဆိုပါတယ်။

    ဘေရွတ်မြို့တောင်ပိုင်း မြို့စွန်က ဒါဟီယာဒေသတစ်ဝိုက်ကို အစောင့်အရှောက်တွေနဲ့ ပိတ်ဆို့ကာကွယ်ထားပါတယ်။ အဲဒီမှာ ဟဇ်ဘိုလာ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ အများအပြားနဲ့ လက်ဘနွန်စစ်တပ်က စစ်သားတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

    စျေးဆိုင်တွေ ပိတ်ထားပြီး အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို လုပ်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ တိုက်ခိုက်ခံထားရတဲ့ အဆောက်အအုံရဲ့ အပျက်အစီးတွေကြားမှာ ရှာဖွေရေးတွေ လုပ်နေပါတယ်။

    လတ်တလော ပဋိပက္ခအတွင်းမှာ ဘေရွတ်မြို့က အဲဒီနေရာကို တိုက်ခိုက်ခံရဖူးပေမဲ့ ဟဇ်ဘိုလာတွေကို သူတို့ ခြေကုပ်ယူထားတဲ့ ဘေရွတ်မြို့မှာ ပထမဆုံး ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရတာလို့ ယူဆရပါတယ်။

    ဒီကနေ့မနက် ဟဇ်ဘိုလာရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ မနေ့က နေဝင်ချိန် မတိုင်မီ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ အဆောက်အအုံထဲမှာ သူတို့ရဲ့ အကြီးတန်း တပ်မှူး ရှိနေခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးစစ်တပ်က ကြေညာခဲ့တဲ့ သူသေဆုံးသွားပြီဆိုတာကိုတော့ အတည်မပြုခဲ့ပါဘူး။

    ဒါကို ဟဇ်ဘိုလာက ဘယ်လို တုံ့ပြန်လာမလဲဆိုတာ မသိရသေးပေမဲ့ လက်တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်မှာကတော့ သေချာပါတယ်။

    ထိပ်တန်းတပ်မှူး ရွှတ်ကာ အဆောက်အအုံထဲမှာ ရှိခဲ့ပေမဲ့ သေဆုံးပြီလို့ ဟဇ်ဘိုလာက အတည်မပြု
    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ထိပ်တန်းတပ်မှူး ရွှတ်ကာ အဆောက်အအုံထဲမှာ ရှိခဲ့ပေမဲ့ သေဆုံးပြီလို့ ဟဇ်ဘိုလာက အတည်မပြု
  12. ဟာနီယာကို အခုချိန်မှာ ဘာလို့ ပစ်မှတ်ထားတာလဲ, ဂျယ်ရမီ ဘိုဝင်၊ နိုင်ငံတကာသတင်း အယ်ဒီတာ

    အစ္စမေးလ် ဟာနီယာကို ၁၉၉၀ နှစ်တွေ နှောင်းပိုင်းမှာ စတွေ့ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က သူဟာ ဂါဇာက ဟားမတ်စ်မှာ နေရာစရလာတဲ့ အရာရှိ ဖြစ်ပါတယ်။

    အောက်တိုဘာ ၇ ရက် တိုက်ခိုက်မှု နောက်ပိုင်းမှာ သူ့မိသားစုကို အစ္စရေးက ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ သူနဲ့ ခရီးအတူသွားတဲ့ သူ့ရဲ့ သားနဲ့ မြေးတွေဟာ အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းကတာ ဟာနီယာက တခြား ဟားမတ်စ် စစ်ရေးခေါင်းဆောင်တွေလို လူမြင်မခံဘဲနေသူ မဟုတ်တာပါ။

    အစ္စရေးက သူ့ကို သတ်ဖြတ်တာလို့ပဲ ယူဆနိုင်ပြီး အစ္စရေးမဟုတ်ရင် တခြား ဘယ်သူ့လက်ချက် ဖြစ်မလဲဆိုတာ မပြောနိုင်ပါဘူး။ အစ္စရေးကလည်း ဒီတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မှတ်ချက် မပေးသေးပါဘူး။ အရင်တုန်းက အခွင့်အရေး ရခဲ့ချိန်တွေတုန်းက မတိုက်ခိုက်ဘဲ ဘာဖြစ်လို့ အခုမှ တိုက်ခိုက်တာလဲ စတာတွေကို မပြောသေးပါဘူး။

    အစ္စရေးအနေနဲ့ သူ့ကို ကာတာနိုင်ငံထဲမှာ သတ်ဖြတ်ဖို့ဆိုတာ နိုင်ငံရေးအရ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အီရန်ထဲမှာ တိုက်ခိုက်လိုက်တာကတော့ ဘယ်သူမှ မလုံခြုံနိုင်ဘူးဆိုတာ အစ္စရေးက ပြောချင်တဲ့ သတင်းစကား ဖြစ်ပါတယ်။

    ဟာနီယာဟာ အပစ်ရပ်ရေးနဲ့ ဓားစာခံတွေ လွတ်မြောက်ရေး ဆွေးနွေးမှုတွေမှာ ပါဝင်ဆွေးနွေးနေသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ခဲ့တဲ့အတွက် အဲဒီ ဆွေးနွေးမှုတွေ မလွယ်ကူနိုင်တော့ပါဘူး။

    အီရန် သမ္မတသစ်နဲ့ အခု သီတင်းပတ်မှာ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ ဟာနီယာ (ဘယ်)

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, အီရန် သမ္မတသစ်နဲ့ အခု သီတင်းပတ်မှာ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ ဟာနီယာ (ဘယ်)
  13. ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် သေဆုံးတယ်လို့ ကနဦးသတင်းတွေကဆို, ပေါလ်အဒမ်စ်၊ သံတမန်ရေးသတင်းထောက်

    အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ ဘယ်လို အသတ်ခံရလဲဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာနေပါပြီ။ ကနဦး အခြေအနေတွေအရ သူနဲ့ သူ့ရဲ့ သက်တော်စောင့်တို့ဟာ သူတို့နေထိုင်နေတဲ့အိမ်ကို ဒုံးကျည်ထိမှန်ပြီး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိထားရပါတယ်။

    ဒီတိုက်ခိုက်မှုဟာ အစ္စရေးတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအပါအဝင် လူ ၁၂၀၀ လောက် သေဆုံးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာ ၇ ရက် တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်တွေကို ရှာဖွေ အပြစ်ပေးမယ်လို့ ကြွေးကြော်ထားတဲ့ အစ္စရေးဖြစ်နိုင်တယ်လို့ အားလုံးက စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။

    အစ္စရေးက သူရဲ့ ပြည်ပ စစ်ဆင်ရေးတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ မှတ်ချက်ပေးလေ့ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုမှာတော့ ဧပြီ ၁၉ ရက်က အီရန်နိုင်ငံ နတန့်ဇ်က အီရန် နျူကလီးယားစက်ရုံတွေနားက လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေကို အစ္စရေးက ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ပုံစံတူ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

    အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုမှာ အစ္စရေး ဂျက်လေယာဥ်တွေက အီရန် လေပိုင်နက် အပြင်ဘက်ကနေ ဒုံးကျည်တွေကို ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ ယူဆထားရပါတယ်။

  14. ဟာနီယာ အသတ်ခံရမှု ဟားမတ်စ်အတွက် ဘယ်လိုအဓိပ္ပါယ်ဆောင်လဲ

    ဟားမတ်စ်အဖွဲ့ ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲဆိုတာကို ဆက်ပြီး စောင့်ကြည့်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

    အခုတော့ ဂါဇာမှာ ပိုပြီးလက်တွေ့ကျတဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်က နိုင်မလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပိုပြီးအစွန်းရောက်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်က နိုင်မလားဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်ရမယ်လို့ ဘီဘီစီရဲ့ ဂါဇာသတင်းထောက် ရက်ရှ်ဒီ အဘွာလုဖ် က ပြောပါတယ်။

    ဟားမတ်စ်အဖွဲ့ အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးကတော့ ‘‘ဟားမတ်စ်ဟာ ခံယူချက်တစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဟားမတ်စ်ဟာ အတွေးအခေါ် သဘောတရားတစ်ရပ်ဖြစ်တယ်။ ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်တစ်ကို သတ်လိုက်တာ ဟားမတ်စ်ကို ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စေမှာမဟုတ်ဘူး။ ဟားမတ်စ်ကို လက်မှိုင်ချစေမှာမဟုတ်သလို အလျှော့ပေးလိုက်လျောတာတွေလည်း ရှိလာစေမှာမဟုတ်ဘူး’’ လို့ ပြောထားတယ်လို့ သူက ရေးပါတယ်။

  15. ဂါဇာအပစ်ရပ်ရေးမှာ အရေးပါသူ ဟာနီယာ မရှိတော့လို့ ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ။, ပေါလ်အဒမ်စ်- သံတမန်ရေးသတင်းထောက်၊ ဂျေရုဆလင်

    တိုက်ခိုက်မှုအကြောင်း သတင်းတွေ တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ထွက်လာပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲ နိုင်ငံရေး သုံးသပ်ချက်တွေလည်း ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။

    အသိသာ အထင်ရှားဆုံးကတော့ ဂါဇာမှာ အပစ်ရပ်ရေး ဆွေးနွေးမှုကို ထိခိုက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    အစ္စမေးလ် ဟာနီယာဟာ ဂါဇာက နေ့စဥ် လှုပ်ရှားမှုတွေကို ကြီးကြပ်နေသူတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါက စစ်ရေးခေါင်းဆောင် ယာယာဆင်ဝါရဲ့ တာဝန်ဖြစ်ပါတယ်။ဒါပေမဲ့ ပြည်ပမှာ နေထိုင်တဲ့ ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်အနေနဲ့ ကာတာ၊ အမေရိကန်နဲ့ အီဂျစ်တို့ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ပါဝင်ဆွေးနွေးနေတဲ့ အရေးပါသူတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။

    ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်ကုန်ရက်က ရောမမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုက သိသာတဲ့ ရလဒ်ထွက်မလာပေမဲ့ အပစ်ရပ်ရေးဆွေးနွေးမှုတွေ မကြာခင်မှာ အောင်မြင်နိုင်မယ်လို့ အမေရိကန် တာဝန်ရှိသူတွေက မကြာသေးခင်ကပဲ ပြောထားပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ အခုလို ဟာနီယာ လုပ်ကြံခံရပြီး လတ်တလော အခြေအနေမှာ တိုးတက်အောင်လုပ်နိုင်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန် ခက်ခဲမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီအခြေအနေတွေက မေးခွန်းတွေ ထွက်ပေါ်လာစေပါတယ်။ အများယူဆကြသလို ဒီတိုက်ခိုက်မှုက အစ္စရေးလက်ချက်လား၊ ဘာလို့ လုပ်တာလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။

    ဟားမတ်စ်နဲ့ ပတ်သက်သူတွေကို ရည်ရွယ် လက်စားချေတိုက်ခိုက်တာဆိုတာအပြင် ဒီကနေ အစ္စရေးက ဘာတွေ မျှော်လင့်ထားပါလဲ။

    ဒေသတွင်း ဖြစ်နိုင်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ တူရကီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက အခုလို ပြောပါတယ်။ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘန်ဂျမင် နက်တန်ညာဟုဟာ "ငြိမ်းချမ်းရေးကို လုံးဝမလိုချင်ဘူး" လို့ သူက စွပ်စွဲတာ ဖြစ်ပါတယ်။

  16. ဟာနီယာရဲ့သွေးမြေကျမှု အချည်းနှီးမဖြစ်စေရဘူးလို့ အီရန်ပြော

    အီရန်ဘက်က တုံ့ပြန်ချက်တွေလည်း ထပ်ထွက်လာပါတယ်။အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နက်ဆာ ကာနာနီ ကဆိုရင် ဟာနီယာကို ‘’ဂုဏ်ယူစရာ တိုက်ခိုက်ရေးသမား’’ လို့လည်း ရည်ညွှန်းပြောဆိုပါတယ်။

    အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အင်တာနက်စာမျက်နှာမှာ‌တော့ ဟာနီယာရဲ့ သွေးမြေကျမှု အချည်းနှီးမဖြစ်စေရဘူးလို့ ရေးသားတာတွေ့ရပါတယ်။

    ဒီဖြစ်ရပ်ကို အီရန်က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှာဖြစ်ပေမဲ့ ဒီသေဆုံးမှုဟာ အီရန်နဲ့ ပါလက်စတိုင်းတို့ကြားက ‘‘မဖြတ်တောက်နိုင်တဲ့ ချစ်ကြည်မှုကို ပိုနက်ရှိုင်းလာစေမယ်’’ လို့ ပြောပါတယ်။

  17. ထင်ရှားသော ဟားမတ်စ် ခေါင်းဆောင်များ

    ဟားမတ်စ် ရဲ့ ခေါင်းဆောင်များ
    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ဟားမတ်စ် ရဲ့ ခေါင်းဆောင်များ

    ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက် စနေနေ့ မနက် အစောပိုင်းမှာ ဟားမတ်စ်က အစ္စရေးကို အဲလ်အာ့ခ်ဆာ ရေကြီးမှု ဆိုတဲ့ စစ်ဆင်ရေးဆင်နွှဲပြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးတွေ အငိုက်မိခဲ့ရတယ်လို့ စစ်ဘက်ရေးရာ လေ့လာသူတွေနဲ့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။ အဲဒီနောက် ဒီစစ်ဆင်ရေးကို ဘယ်သူတွေက စီစဉ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာလည်း သိချင်လာကြပါတယ်။

    ဂါဇာကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ပါလက်စတိုင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ ဟားမတ်စ် ရဲ့ ခေါင်းဆောင်ဆိုသူ တော်တော်များများဟာ မီဒီယာပေါ်မှာလည်း မျက်နှာဖုံးနဲ့သာ တက်လာလေ့ ရှိသလို၊ တချို့ကလည်း အစ္စရေးက လုပ်ကြံလာမယ့် အရေးကို တွေးပြီး ပုန်းရှောင်နေကြရတဲ့ အချိန်က များပါတယ်။

    အဲဒီခေါင်းဆောင်တွေထဲက နိုင်ငံရေးအရရော သူတို့ရဲ့ အဇ် အဲလ်ဒင် အဲလ် ကာဆမ် တပ်မဟာများမှာပါ ခေါင်းဆောင်မှုပေးနေသူတချို့ အကြောင်းကို ဒီလင်ခ့် မှာဖတ်ရှုနိုင် ပါတယ်။

  18. ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှုအပေါ် လက်တုံ့ပြန်မယ် လို့ ဟားမတ်စ်ပြော

    အစ္စမေးလ်ဟာနီယာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှုကို လက်တုံ့ပြန်သွားမယ်လို့ ဟားမတ်စ်အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးကပြောလာပါတယ်။

    အီရန် သမ္မတသစ် မာဆုပဇာရှကီယန်းကတော့ ဒီစီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုဟာ “သူရဲဘောကြောင်တဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခု” လို့ ပြောထားပါတယ်။

    အစ္စရေးက တရားဝင်ထုတ်ပြန်တုံ့ပြန်တာမရှိသေးပေမဲ့ ဟာနီယာ သေဆုံးခြင်းက ကမ္ဘာကြီးကို ပိုကောင်းတဲ့နေရာကို ဖြစ်စေတယ်ဆိုပြီး အစ္စရေးဝန်ကြီး Amichay Eliyahu နဲ့ အစ္စရေးရဲ့ လက်ယာစွန်း နိုင်ငံရေးသမားတချို့က သူတို့ရဲ့လူမှုကွန်ယက်တွေကနေ ရေးသားနေကြပါတယ်။

  19. အစ္စမေးလ်ဟာနီယာ သေဆုံးမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေတယ်လို့ အီရန်ပြော

    အီရန်မှာ အာဏာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်အယာတိုလာ ခါမေနီနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, AFP

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, အီရန်မှာ အာဏာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်အယာတိုလာ ခါမေနီနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ (ပုံဟောင်း)

    ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် အစ္စမေးလ် ဟာနီယာ အီရန်မှာသေဆုံးမှုအပြီး အီရန်ရဲ့ အစ္စလာမ္မစ်တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) က ဝမ်းနည်းကြောင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    အီရန်အနေနဲ့ ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင် သေဆုံးရတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး ရလဒ်ကို ကြေညာပေးမယ်လို့ အီရန်နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံကနေကြေညာပါတယ်။

    ဟာနီယာ နဲ့ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ရံတော်တစ်ဦးတို့ “အသတ်ခံရ” တာလို့ အီရန်ဘက်ကပြောပါတယ်။ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်(IRGC)ကို အီရန် တော်လှန်ရေး အပြီးမှာ အစ္စလာမ္မစ်စနစ်သစ်ကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ပုံမှန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေကို တန်ပြန်ချိန်ညှိဖို့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၄၅ နှစ်တုန်းက ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

    အချိန်ကြာလာတဲ့အခါမှာတော့ ဒီတပ်ဖွဲ့ဟာ အီရန်နိုင်ငံထဲမှာသာမက ဒေသတွင်းမှာပါ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေးမှာ အခရာကျတဲ့တပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဖြစ်လာပါတယ်။

  20. အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်း ပဋိပက္ခရဲ့ အဓိက အချက် ၁၀ ချက်

    ပါလက်စတိုင်းတွေက အရှေ့ဂျေရုဆလင်ကို သူတို့ရဲ့ အနာဂတ်နိုင်ငံတော်ရဲ့ မြို့တော်အဖြစ် ယူဆ သတ်မှတ်ထားခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ဂျေရုဆလင်ကို သံရုံးရွှေ့လိုက်တာဟာ အစ္စရေးတို့က ဂျေရုဆလင်တစ်မြို့လုံး သူတို့ အပိုင်ပါလို့ ပြောထားတာကို ထောက်ခံပေးလိုက်တဲ့ လုပ်ရပ်အဖြစ် ဒေါသထွက်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစ္စရေးကတော့ ဂျေရုဆလင်ဟာ သူတို့ရဲ့ မခွဲခြားနိုင်တဲ့ မြို့တော်လို့ပဲ အခိုင်အမာ စွဲကိုင်ထားပါတယ်။

    အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်း ပဋိပက္ခအကြောင်းပိုပြီး သိနားလည်နိုင်အောင် အဓိကကျတဲ့ မေးခွန်းကြီး ဆယ်ခုရဲ့ အဖြေတွေကို ဒီလင်ခ့် မှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။