Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.
Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf
Rhaglen Dewi Llwyd - Tara Bethan
magwraeth anarferol - unusual upbringing
cymeriadau - characters
oherwydd - because of
trafod - discussing
hyfforddi - to train
chwinc - a quirk
anghenion arbennig - special needs
lliwgar - colourful
ofn - fear
calon - heart
Mi gafodd y berfformwraig Tara Bethan fagwraeth anarferol. Roedd ei thad, Orig Williams, yn reslar proffesiynol oedd yn reslo o dan yr enw ' El Bandito'. Tara oedd gwestai pen-blwydd Dewi Llwyd bore dydd Sul a dyma glip bach o'r sgwrs lle mae hi'n sôn am rai o'r cymeriadau daeth hi i'w nabod oherwydd gwaith ei thad.
Beti a'i Phobol. - Steffan Lewis
Aelod Cynulliad - Assembly member
cafodd ei ethol - was elected
cynrychioli - to represent
llys-dad - stepfather
amgylchedd - environment
di-Gymraeg - non Welsh speaking
hunaniaeth - identity
cyfrwng Saesneg - English medium
mor flin - so angry
tor-calonnus - heartbreaking
Tara Bethan yn fan'na yn dweud sut oedd ei magwraeth fel merch i reslar proffesiynol wedi ei pharatoi hi am y byd go iawn. Steffan Lewis oedd gwestai Beti George yr wythnos diwetha. Steffan oedd yr Aelod Cynulliad ifanca yng Nghymru pan gafodd ei ethol i gynrychioli rhanbarth Dwyrain De Cymru yn 2016.
Melin Bupur - Stori Chris
sylweddoli - to realise
amser maith - a long time
bywyd iawn - real life
doedd gen i fawr o bres - I didn't have much money
gwitsiad - waiting
dwyn - stealing
sbio lawr fy nhrwyn - looking down my nose
Yr Aelod Cynulliad Steffan Lewis oedd hwnna yn dweud pa mor bwysig ydy hi i bawb gael y cyfle i fedru siarad Cymraeg a Saeneg yng Nghymru. Un o'r tair stori glywon ni ar Melin Bupur wythnos diwetha oedd stori Chris Rees o Lanor ger Pwllheli. Roedd Chris yn arfer bod yn alcoholig ond fel clywon ni ar y clip nesa yma, doedd o ddim yn sylweddoli bod ganddo fo broblem am amser maith.
Rhaglen Dei Tomos - Affganistan
ymosodiad - attack
cyfweld - interview
taflegrau - missiles
drws uffern - hell's door
crynu - shaking
paratoad - preparation
darparu - to provide
herwgipio - to kidnap
dwys - intensive
cymorth cynta - first aid
"A'r newyddion da ydy bod Chris heb yfed alcohol ers blynyddoedd erbyn hyn. Mi fydd yna raglen arbennig ar S4C nos Fawrth 18ed o Ragfyr yn dilyn taith y newyddiadurwr Eifion Glyn yn ôl i Affganistan bron i ddeg mlynedd ar ôl iddo fod yno gynta. Mae Eifion wedi ymddeol erbyn hyn ond mi gafodd o wahoddiad gan ITV i weld beth ydy'r sefyllfa yn Affganistan heddiw. Dyma Eifion yn cofio pa fath o le oedd Affganistan yn 2009.
Rhaglen Geraint Lloyd - Cymdeithas Gymraeg Casgwent
Casgwent - Chepstow
llwyddiannus - successful
nifer cynyddol - an increasing number
ffin - border
cymuned - community
rhannu - to share
troi lan - to turn up
galluogi - enabling
digwydd cwrdd a'i gilydd - happen to meet each other
clwb gwerin - folk club
Eifion Glyn oedd hwnna yn cofio'r adeg pan aeth o i Affganistan yn 2009. Mae Casgwent yn agos iawn at Loegr a does yna ddim llawer o bobl yn siarad Cymraeg yn y dre. Ond mae yna Gymdeithas Gymraeg lwyddianus iawn yno ac mi gafodd Geraint Lloyd sgwrs am y Gymdeithas gyda Lynne Davies dydd Llun diwetha.
Rhaglen Geraint Lloyd - Banc Bwyd Arfon
mae'r drueni - it's a shame
y galw - the demand
haelioni - generosity
casgliad - collection
cenedlaethol - national
perthynas - relationship
cynnyrch - produce
blaenoriaethu - prioritising
cyd-ddyn - fellow man
eithriadol o hael - exceptionally generous
Hanes Cymdeithas Gymraeg Casgwent yn fanna gan Lynne Davies. Llwyddodd Banc Bwyd Arfon i dorri record yn ddiweddar a chasglu mwy o fwyd yn Tesco Bangor a Chaernarfon nac ar unrhyw adeg arall. Ond ydy hyn yn rhywbeth i'w ddathlu? Dyma Arwel Jones un o reolwyr Banc Bwyd Arfon yn siarad ar raglen Geraint Lloyd.
Rhaglen Aled Hughes - Sion Corn
yn enwedig - especially
cynhenid Cymreig - intrinsically Welsh
argraffiad cynta - first edition
mor gyfarwydd â hi - so familiar with it
casgliad - collection
y cynnwys - the content
y simne - the chimney
traddodiad - traditional
"Da iawn pobl Caenarfon am fod mor hael, ond mae hi'n drueni mawr bod angen y banciau bwyd yn tydy, yn enwedig yr adeg yma o'r flwyddyn ynde? Dach chi'n nabod y gân Nadolig ' Pwy sy' dwad dros y Bryn'? Wel, Sion Corn ydy'r ateb wrh gwrs, ond be ydy hanes yr enw Sion Corn? Myrddin ap Dafydd fuodd yn trafod yr enw efo Aled Hughes.
Hanner Call - Nicky Roberts
Archdderwydd - Archdruid
agwedd - attitude
eitha rhyfedd - quite strange
ddim yn bodoli - doesn't exist
camdreiglo - mis-mutate
yr un sefyllfa - the same situation
wyneb i wyneb - face to face
gwarchod - to protect
cywiro - correcting
ddim yn ei werth o - not worth it
Hanes enw Sion Corn, neu Santa Clôs, gan yr Archdderwydd Myrddin ap Dafydd yn fan'na. Mae Nicky Roberts yn dod o Gwm Rhondda yn wreiddiol ond yn byw yn Aberystwyth erbyn hyn. Mae o wedi dysgu Cymraeg ac ar y rhaglen Hanner Call ddydd Iau gofynnwyd iddo fo oedd o wedi cael unrhyw broblemau efo agwedd siaradwyr Cymraeg tuag at y dysgwyr.
