Pigion i Ddysgwyr: Geirfa 31 Ionawr 2013

Nia Roberts - Bethan Elfyn

cyhoeddi - to publish

gwasgaru llwch - to scatter ashes

cynhyrchiad - production

gwrth chweil - live visual art

triawd - trio

cerddoriaeth - music

arddangosfa - exhibition

celf gweledol byw - live visual art

arwyddo - to sign

pennod - episode

...efo Bethan Elfyn oedd 'yn y Ffrâm ' ar raglen Nia Roberts ddydd Llun. Mae Bethan yn cyflwyno rhaglenni ar Radio Wales ar hyn o bryd. Yn y gorffennol mae hi wedi cyflwyno rhaglenni ar Radio Cymru, S4C ac ar Radio 1. Dyma Bethan yn sôn am rai o'r pethau mae hi wedi eu mwynhau'n ddiweddar. Cawn glywed am lyfr, ffilm, cerddoriaeth ac am yr Artes Mundi. Be ydy hwnna dwch? Gwrandwch ar hwn ac mi gewch chi'r ateb...

Iola Wyn - Silff Ben Tân

dwli ar - yn hoff iawn o

amddiffynol - defensive

sylweddol - substantial

siarad cyfrolau - to speak volumes

cwrcyn - tom cat

ffili claddu - couldn't bury

amlosgi - to cremate

tystysgrif - certificate

pawb at y peth y bo - each to his own

crwtyn bach - hogyn bach

"Bethan Elfyn yn fan'na yn dweud nad oedd hi'n deall popeth oedd yn yr Artes Mundi. Ac mae'n wir, mae 'na rai pethau yna sy'n edrych braidd yn od, wel i'r rhai onhonon ni sydd ddim yn deall beth bynnag. Ond tybed oes yna unrhyw beth yn yr arddangosfa sydd mor od â silff ben tan y cyflwynydd Sian Thomas? Mae Iola Wyn yn hoffi gofyn i'w gwestai be sy ar eu silff ben tân nhw, ond mi gaeth hi ddipyn o sioc wrth glywed ateb Sian Thomas... "

Blas - migraine

dioddef - to suffer

cysylltiadau - connections

nunlle - nowhere

taflu i fyny - to throw up

anableddau - disabilities

profi - to test

corff - body

traddodiadol - traditional

egni - energy

ymenydd - brain

"Wel, wel, fydda i ddim yn medru edrych ar silff ben tân neb yn yr un ffordd byth eto. Stori hollol wahanol rwan, a stori sy'n wahanol i'r rhai dan ni'n arfer eu clywed ar Blas. Nia Mair fuodd yn sgwrsio gyda merch ifanc o’r enw Lowri Price sydd wedi diodde o migraine ers ei bod hi'n ifanc iawn. Mi roedd hi'n gwybod bod ei deiet hi'n medru bod yn ffactor efo'r migraine, ond mi roedd hi'n synnu o glywed beth pa fwydydd yn union oedd yn ddrwg iddi hi. Dyma hi'n dweud yr hanes... "

Taro'r Post - Cymraeg 'cywir'

eitha crac - quite angry

ymdrech - effort

drwy gyfrwng - through the medium

parchu - to respect

gwerthfawrogi - to appreciate

purdeb - purity canmol - to praise cywirdeb - correctness gwahaniaethu - to differentiate nawddoglyd - patronising

Rhyfedd ynde fod pethau gwahanol yn medru achosi migraine i wahanol bobl? Be sy'n rhoi cur pen i chi efo'r Gymraeg? Cofio'r treigladau? Rheolau gramadeg? Wyddoch chi mae pobol sydd wedi dysgu Cymraeg yn gwybod llawer mwy am bethau fel'na yn aml iawn, nag ydy siaradwyr iaith gynta. A safon Cymraeg pobol sy'n cyfrannu i raglenni Radio Cymru oedd yn rhoi cur pen i Garry Owen yn ei wythnos gynta yn cyflwyno Taro'r Post. Dyma i chi flas ar ddwy farn wahanol ar bwysigrwydd siarad Cymraeg 'cywir' ar y Radio. I ddechrau dyma Sara Manchipp, sydd yn gyn Miss Cymru, ac wedyn mi glywch chi Eifion Lloyd Jones oedd yn arfer gweithio fel newyddiadurwr....

Cofio - Santes Dwynwen

cofleidio - to embrace pictiwrs - sinema twlu - taflu/to throw pipo - edrych hewl - heol/stryd cwrso - to chase disgwyl 'mlaen - edrych ymlaen

"Dim llawer o gariad rhwng y ddau yn fan'na nac oedd? A hynny'n yn wahanol iawn i'r bobl glywon ni ar Cofio ddydd Sadwrn. Gan ei bod yn ddiwrnod Santes Dwynwen dydd Gwener diwetha mi gaethon ni raglen ar 'gariad' gan griw Cofio. Be am orffen yr wythnos yma efo'r clip hyfryd yma o bobl Dyffryn Aman ac ardal Llambed yng Ngheredigion cofio am eu harferion caru pan oedden nhw'n ifanc... "