Pigion i Ddysgwyr: Geirfa 24 Ionawr 2013

Nia Roberts - Ivor Novello

cytundeb - contract

yn benodol - precisely

yn addoli - to adore

hael - generous

oferedd - futility

gwallgof - madness

enllibio'r meirw - to slander the dead

hoyw - gay

braidd yn ddiniwed - rather naïve

yn anochel - inevitable

"...ychydig o hanes Ivor Novello, canwr, actor ac awdur sgriptiau oedd yn dod o Dde Cymru'n wreiddiol. Ddydd Mawrth roedd hi’n gant ac ugain o flynyddoedd ers geni Ivor ac mi gafodd Nia Roberts gwmni Frank Lincoln i sgwrsio am ei waith, ac am ei hanes personol diddorol iawn. Mae'r hanes hwnnw'n mynd â ni o Gaerdydd i Hollywood ac i'r Almaen, ac o Tarzan at Adolf Hitler. Dyma'r hanes i chi... "

Dan yr wyneb - cyffuriau

cyfreithloni cyffuriau meddal - to legalise soft drugs

yn gaeth i - addicted to

dioddef - to suffer

gradd - degree

agwedd - attitude

ymenydd - brain

gwarchod - to look after

sylweddoli - to realise

iselder - depression

cyfraith a meddygaeth - law and medicine

"Ia, 'Keep The Home Fires Burning' - addas iawn ar ôl yr holl eira 'ma gaethon ni yr wythnos diwetha ynde? . Mi fuodd Dylan Iorwerth ar Dan yr Wyneb yn trafod cyffuriau hefo Huw Harris sydd wedi bod yn gaeth i alcohol yn y gorffennol, ac sydd yn sylfaenydd ‘AGRO’ grwp sydd wedi helpu dros dau gant o bobl sydd â phroblemau cyffuriau yng Ngwynedd a Môn . Ond yn gynta cawn ni glywed gan Sandra. Mae ei brawd yn gaeth i gyffuriau, a dyma hi'n sôn am effaith hyn ar y teulu... "

Dafydd a Caryl - Tom Harries

cawod - shower

yn dynn - tight

llwyfan - stage

"Huw Harris yn fan'na yn siarad am y gwaith da mae AGRO yn ei wneud yng Ngogledd Cymru. Dan ni'n mynd i orffen yr wythnos yma efo dau actor sydd wedi llwyddo ym myd y ffilmiau. Mi ddaeth y ddau ohonyn nhw at Caryl a finnau i sgwrsio am eu gwaith. I ddechrau Tom Harris o Gaerdydd, actor ifanc sydd wedi actio efo Minnie Driver yn y ffilm “Hunky Dory” ac sydd ar hyn o bryd yn ffimio “Ironclad 2”. Sut lwyddodd o i gael rhannau mewn ffilmiau mor fawr ac yntau mor ifanc? "

Dydd Mawrth - Julian Lewis Jones

Yr Iorddonen - Jordan

clyweliad - audition

Dydd Gwener Groglith - Godd Friday

cyfarwyddwraig - director(female)

helfa - hunt

golygfa - scene

anialwch - desert

y tywyllwch - the dark

cyfrinachol -

"Tom Harries yn fan'na , dw i'n siwr y byddwn ni'n clywed llawer mwy amdano fo yn y dyfodol. Ddydd Mawrth yr actor o Benllech, Julian Lewis Jones oedd ein gwestai arbennig ni. Mae o wedi actio mewn ffilmiau fel 'Invictus' am Nelson Mandela, ond cyn bo hir byddwch yn ei weld mewn ffilm am ladd Osama Bin Laden o’r enw “Zero Dark Thirty”. Dyma i chi ran o'r sgwrs lle mae o'n sôn am sut gaeth o wybod ei fod wedi cael y rhan. "

Eleri Sion - Nest Jenkins - Canu'r delyn

arwr - hero

blynyddol - annual

gwahodd - to invite

canmol - to praise

diddanu - to entertain

telynores - harpist

"Pan ôn i'n hogyn 13 oed, fy arwr i oedd ac mi fyswn i wedi bod wrth fy modd yn ei g/chyfarfod. Wel, mi gafodd Nest Jenkins, hogan 13 oed o Aberaeron, gyfarfod â Tywysog Charles wythnos diwethaf pan wnaeth o ymweld â'r dref yn rhan o'i daith flynyddol o gwmpas Cymru. Cafodd Nest ei gwahodd i ganu'r delyn ar gyfer y dorf oedd wedi hel i weld y Tywysog ac mi gafodd ei chanmol am ei dawn. Dyma Nest ar raglen Eleri Siôn i ddweud mwy am yr hanes. "