ቀጥታ, እስራኤል የሶሪያን የአየር ኃይል ጦር ሠፈር ላይ ጥቃት መፈጸሟን አሜሪካ አወገዘች

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 26 ደቂቃዎች በፊትአሜሪካ በኢራን ላይ የኒውክሌር መሣሪያ የምትጠቀም ከሆነ ቴህራን የአጸፋ ምላሽ ትሰጣለች ሲሉ አንድ የፓርላማ አባል ተናገሩ

   አሜሪካ በኢራን ላይ የኒውክሌር ጦር መሣሪያ የምትጠቀም ከሆነ ቴህራን በዓይነት ምላሽ ትሰጣለች ሲሉ የአገሪቱ የፓርላማ አባል ተናገሩ።

   የኢራን ፓርላማ የብሔራዊ ደህንነት እና የውጭ ፖሊሲ ኮሚሽን አባል የሆኑት ፋዳ ሆሴይን ማሌኪ ይህንን አስተያየት የሰጡት፥ ከኢራኑ የዜና አውታር 'ካባር ኦንላይን' ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ወቅት ነው።

   አሜሪካ በኢራን ላይ የኒውክሌር ጥቃት የመሰንዘሯ ዕድል ምን ያህል እንደሆነ የተጠየቁት ማሌኪ” ትራምፕ በቂ ጥንቃቄ ያልተደረገበት እርምጃ ሊወስዱ አይችሉም ብዬ በድፍረት አልናገርም። ነገር ግን እንዲህ ያለውን ነገር ለማድረግ ይደፍራሉ ብዬም አላስብም፤ ምክንያቱም እንዲህ ዓይነት እርምጃ ዓለምን ወደ አደገኛ ጦርነት ሊከት ይችላል” ብለዋል።

   “እንዲህ ዓይነት እርምጃ ከተወሰደ፣ የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክም ምላሽ ይሰጣል፤ ምላሹም በኢራን ላይ ጥቅም ላይ ከዋለው የጦር መሣሪያ ዓይነት ጋር ተመጣጣኝ ይሆናል” ሲሉ ተናግረዋል።

   አሜሪካ በኢራን ላይ የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ብትጠቀም ኢራንም የኒክሌር ጦር መሳሪያ ትጠቀማለች ማለት ስለመሆኑ የተጠየቁት ማሌኪ "አሜሪካ ማንኛውም ነገር ብትጠቀም፣ ኢራን ምላሽ ትሰጣለች” ብለዋል።

   ማሌክ ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪኣ አላት ብለው አልተናገሩም።

   ፕሬዚዳንት ትራምፕ ማክሰኞ ዕለት ከኢራን ጋር እየተካሄደ ያለ ንግግር አለመኖሩን እንዲሁም የተያዘ ቀጠሮም እንደሌለ ተናግረዋል።

   አማቻቸው እና የመካከለኛው ምሥራቅ ልዩ ልዑክ የሆኑት ጃሬድ ኩሽነር ለፎክስ ኒውስ እንደተናገሩት ኢራን ለአሜሪካ “ስሜት የሚሰጥ” መደረደሪያ ስላላቀረበች ከአሜሪካ ጋር ስምምነት ላይ ለመድረስ “ፍላጎት አላሳየችም” ብለዋል።

   አሜሪካ እና ኢራን ስድስት ወር ሊሞላው ጥቂት ቀናት በቀሩት ጦርነት ውስጥ ከስምምነት ላይ መድረስ ያልቻሉ ሲሆን የሆርሙዝ ወሽመጥን በመቆጣጠር ረገድም እሰጥ አገባ ውስጥ ናቸው።

   ማሌኪ አሜሪካ ተጨማሪ ወታደራዊ እርምጃ የምትወስድ ከሆነ ኢራን “በርካታ አማራጮች” እንዳሏት በመግለጽ “ተመጣጣኝ እና ከዚያም የከፋ ምላሽ” እንሰጣለን ሲሉ ዝተዋል።

   ማሌኪ እንደተናገሩ “የኢራን በርካታ የጦር መሳሪያዎችና ወታደራዊ አቅሞች እስካሁን ይፋ አልተደረጉም።”

   እንዲሁም ኢራን ከነበረችበት የመከላከል አቋም ወደ “የማጥቃት አቅም” መሸጋገሯን ገልጸዋል።

   ቴህራን እና ዋሺንግተን ከስምምነት ላይ ሊደርሱ አለመቻላቸውን በተመለከተም፥ ትራምፕ በመግባቢያ ሰነዱ ላይ የሰፈሩ ግዴታዎችን ባለማክበራቸው የተነሳ መሆኑን ማሌኪ ተናግረዋል።

   አሜሪካ ከዚህ ቀደም የፈረመቻቸውን ግዴታዎች ሳታከብር ወደ ድርድር አንመለስም ያሉት ማሌኪ የሆርሙዝ ወሽመጥም ሳይከፈት ይቀራል ብለዋል።

   አገራቸው ከኦማን ጋር የምታደርገው ንግግር የተናጠል መሆኑን እና የአሜሪካ ተሳትፎን እንደማትፈልግም ተናግረዋል።

2. ከ 1 ሰአት በፊትከሥልጣን የተነሱት የዩክሬን መከላከያ ሚኒስትር ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ እንዲካሄድ ጠየቁ

   የቀድሞው የዩክሬን የመከላከያ ሚኒስትር ማይካኢሎ ፌዶሮቭ በጦርነት ጊዜ ምርጫ እንዲካሄድ ጥሪ አቀረቡ።

   ሩሲያ ከአራት ዓመት ተኩል በፊት ዩክሬንን ሙሉ በሙሉ ከወረረች ወዲህ በአገሪቱ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ተካሄዶ አያውቅም።

   ይህም ለቮሎዲሚር ዘሌንስኪ ፕሬዝዳንትነት ትልቁ ፈተና እንደሆነ በሰፊው ይታሰባል።

   የ35 ዓመቱ ፌዶሮቭ ማክሰኞ ዕለት በዩቲዩብ ላይ ባጋሩት መልዕክት "ዲሞክራሲ በሩሲያ ታግቶ ሊያዝ አይችልም" ሲሉ ተናግረዋል። አክለውም ዩክሬን የምትታገለው "ነፃ የአውሮፓ መንግሥት ሆነን ለመቀጠል ስለምንፈልግ" ነው ብለዋል።

   ጦርነቱ ከተጀመረበት ከ2022 ጀምሮ ዩክሬን በወታደራዊ ሕግ ሥር እየተዳደረች ትገኛለች። ይህም በአገሪቱ የሚደረግ ምርጫ ለጊዜው ታግዶ እንዲቆይ አድርጓል።

   በመከላከያ ሚኒስትርነት በተሾሙ በስድስተኛ ወራቸው ከሥልጣናቸው የተባረሩት ፌዶሮቭ ባስተላለፉት የቪዲዮ መልዕክት ላይ የዜሌንስኪን ስም አልጠቀሱም።

   ዜሌንስኪ የመከላከያ ሚኒስትሩን ከሥልጣን ባነሱበት ወቅት ከፍተኛ ተቃውሞ ገጥሟቸው የነበረ ሲሆን አሁን በቪዲዮው ላይ ስለተላለፈው መልዕክትም ምንም ያሉት ነገር የለም።

   ፌዶሮቭ በሥልጣን ላይ ሳሉ በጣም ተወዳጅ የመከላከያ ሚኒስትር የነበሩ ሲሆን ሚኒስቴሩን በማነቃቃት፣ ሙስናን በመዋጋት እና በግንባር የሚካሄደውን የውጊያ አፈጻጸም ለመተንተን እና ለማሻሻል የሚያስችል መረጃን በመጠቀም ምስጋና ተችሯቸው ነበር።

   ከሥልጣናቸው ለመባረራቸው ምክንያቱ በእርሳቸው እና በሠራዊቱ ዋና አዛዥ ኦሌክሳንድር ሲርስኪ መካከል ከተፈጠረ ውጥረት ጋር የተያያዘ እንደሆነ በሰፊው ተወርቷል።

   በጥቂት ቀናት ውስጥ በአዲስ ሚኒስትር የተተኩት ፌዶሮቭን የዩክሬን ፕሬዚዳንት እንዲመልሷቸው የሚጠይቁ በርካታ ባለሥልጣናት ጫና ፈጥረው ነበር።

   ፌዶሮቭ ቪዲዮውን ከማጋራታቸው ከሰዓታት ቀድም ብሎ ዘሌንስኪ የዬቭኒ ክማራን በመከላከያ ሚኒስትርነት መምረጣቸውን አስታውቀዋል።

   ፌዶሮቭ በቪዲዮው ላይ በቀጣይ የፖለቲካ ሕይወታቸው ምን ሊመስል እንደሚችል ፍንጭ አልሰጡም።

3. ከ 2 ሰአት በፊትእስራኤል የሶሪያ የአየር ኃይል ጦር ሠፈር ላይ ጥቃት መፈጸሟን አሜሪካ አወገዘች

   እስራኤል በቱርክ ድንበር አቅራቢያ የሚገኝ የሶሪያ ወታደራዊ ጦር ሠፈር ላይ ጥቃት መፈጸሟ ከተሰማ በኋላ ዩናይትድ ስቴትስ ባልተለመደ መልኩ ተችታለች።

   አሜሪካ በጦር ሠፈሩ ላይ የተፈጸመውን ድብደባ “አላስፈላጊ የሆነ ውጥረት” የሚፈጥር በማለት ያለምንም በቂ ምክንያት ሁኔታዎችን የሚያባበብስ ጥቃት መሆኑን ገልጻለች።

   እስራኤል በአቡ ዱሁር የአየር ኃይል ጦር ሠፈር ላይ በፈጸመቻቸው ስምንት ድብደባዎች የአውሮፕላን መንደርደሪያዎችን እና መጋዘኖችን ማጥቃቷን የሶሪያ ቴሌቪዥን ዘግቧል።

   በጥቃቱ በሰው ላይ የደረሰ ጉዳት ስለመኖሩ አልተገለፀም።

   እስራኤል ስለፈጸመችው ጥቃት በቀጥታ አስተያየት ባትሰጥም፥ የቱርክ ወታደሮች የአየር ኃይል ጦር ሠፈሩን እንዲጠቀሙ በመፍቀድ የተደረሰውን የደህንነት መግባቢያ ለመጣስ “ጫፍ ደርሳ ነበር” ስትል ሶሪያን ወንጅላታለች።

   ሶሪያ እና ቱርክ የእስራኤል ጦር ጥቃቶቹን መፈጸሙን በመግለጽ በቀጣናው ውጥረት እንዲባባስ ያደርጋል ሲሉ ገልጸዋል።

   በሶሪያ እና ኢራቅ የዶናልድ ትራምፕ ልዩ ልዑክ ሆነው የተሾሙት እና በቱርክ የአሜሪካ አምባሳደር የሆኑት ቶም ባራክ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው በለጠፉት መልዕክት ጥቃቱን አውግዘዋል።

   "በአቡ አል-ዱሁር የአውሮፕላን ማረፊያ ላይ የተፈጸሙትና የተረጋገጡት የእስራኤል ጥቃቶች፣ ለቀጣናዊ መረጋጋት አስተዋጽኦ የማያደርጉ እና አላስፈላጊ የሆነ ውጥረት የሚፈጥሩ ድርጊቶች በመሆናቸው ከፍተኛ ስጋት አለን" ሲሉ ባራክ በኤክስ ገጻቸው ላይ ጽፈዋል።

   የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ቢሮ ባወጣው መግለጫ ደግሞ “እስራኤል እና ሶሪያ በደህንነት ጉዳዮች ላይ አሁን ያለውን ሁኔታ ለመጠበቅ ተስማምተዋል። ሶሪያ የቱርክ ወታደሮች ከአሌፖ አቅራቢያ በሚገኝ የአየር ማረፊያ እንዲሰፍሩ በመፍቀድ ይህንን ሁኔታ ለመጣስ ተቃርባ ነበር” ብሏል።

   የሶሪያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በበኩሉ “ምክንያት ሊቀርብለት የማይችል የትንኮሳ ተግባር” በማለት “የቀጣናው ደህንነት እና መረጋጋትን” አደጋ ላይ የሚጥል ብሎታል።

   ቱርክ ጦሯ ከድንበሩ በ70 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ወደሚገኘው ወደ አቡ ዱሁር የአየር ኃይል ጦር ሠፈር ስለመንቀሳቀሳቸው ምንም ማረጋገጫ አልሰጠችም።

   ነገር ግን እስራኤል ስጋት ይደቅናል ስትል የሰጠችውን መግለጫ ውድቅ አድርጋለች።

   የቱርክ የኮሚኒኬሽን ዳይሬክቶሬት፣ የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ያቀረባቸው ክሶች ሐሰተኛ እና እስራኤል በሶሪያ ላይ የምታደርሰውን ጥቃት ቅቡልነት ለመስጠት የተደረጉ መሆናቸውን ገልጿል።

   ቱርክ ጥቃቶቹ የሶሪያን ሉዓላዊነት እና የግዛት መብት የሚጥሱ መሆናቸውን አስታውቃለች።

4. 18 ነሐሴ 2026እስራኤል በሶሪያ ያደረሰችውን ጥቃት አሜሪካ አወገዘች

   በሰሜን ምዕራብ ሶሪያ፣ ኢድሊብ ግዛት በሚገኝ ወታደራዊ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ እስራኤል የፈጸመችውን ጥቃት አሜሪካ አወገዘች።

   እስራኤል ያደረሰችውን ጥቃት “አላስፈላጊ ግጭትን ማባባስ” ስትል አሜሪካ አውግዛለች።

   በሶሪያ እና ኢራቅ የአሜሪካ ልዩ ልዑክ ቶም ባራክ ብዙም ባልተለመደ ሁኔታ በዋይት ሀውስ በሰጡት መግለጫ፤ ሁሉም ወገኖች ከወታደራዊ ግጭት ይልቅ ለንግግር ቅድሚያ እንዲሰጡ አሳስበዋል።

   የሶሪያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቀደም ሲል ባወጣው መግለጫ በኢድሊብ በሚገኘው የአየር ኃይል መቀመጫ የተፈጸመውን ጥቃት “ምክንያት አልባ” ሲል አውግዟል።

   በጥቃቱ የአውሮፕላን ማረፊያው መንደርደሪያ፣ የጥገና እና ክምችት ክፍሎች ላይ ጉዳት ደርሷል።

   በጥቃቱ የተጎዱ ሰዎች ስለመኖራቸው ሪፖርት አልተደረገም። እስራኤልም እስካሁን ድረስ አስተያየት አልሰጠችም።

5. 18 ነሐሴ 2026“ትራምፕ ስለ ሆርሙዝ ወሽመጥ ያላቸውን ቅዠት በቅርቡ እናስተካክለዋለን”- ኢራን

   ዶናልድ ትራምፕ የሆርሙዝ ወሽመጥን “አዲስ የአሜሪካ ግዛት” ማለታቸውን ተከትሎ የኢራን የውጭ ጉዳይ ምክትል ሚኒስትር ካዚም ጋሪባባዲ “ቅዠታም” ሲሉ ፕሬዝዳንቱን ወርፈዋል።

   “ዶናልድ ትራምፕ የፐርዥያ ባሕረ ሰላጤን በትክክል መጻፍ እንደተማሩት ሁሉ ስለ ሆርሙዝ ወሽመጥ ያላቸውን ቅዠትም በቅርቡ እናስተካክለዋለን” ሲሉ ጽፈዋል።

   ትራምፕ በትሩዝ ሶሻል ማኅበራዊ ሚዲያቸው በለጠፉት ምሥል ላይ የሆርሙዝ ወሽመጥን አክብበው “የአሜሪካ አዲስ ግዛት” ሲሉ ጽፈዋል።

   የኢራኑ የውጭ ጉዳይ ምክትል ሚኒስትርም ይሄንን ምሥል በድጋሚ አጋርተዋል።

   በሌላ በኩል የኢራን ፓርላማ አፈ ጉባዔ መሐመድ ባጋር ጋሊባፍ በበኩላቸው አሜሪካ የመግባቢያ ሰነዱን ስምምነቶች ካልተገበረች የሆርሙዝ ወሽመጥ እንደማይከፈት አስታውቀዋል።

6. 18 ነሐሴ 2026ፕሬዝዳንት ትራምፕ የሆርሙዝ ወሽመጥ “የአሜሪካ አዲስ ግዛት ነው” አሉ

   ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በትሩዝ ሶሻል ማኅበራዊ ሚዲያቸው በለጠፉት ምሥል ላይ የሆርሙዝ ወሽመጥን አክብበው “የአሜሪካ አዲስ ግዛት” ሲሉ ጽፈዋል።

   ትራምፕ ከሦስት ቀናት በፊት “በቅርቡ የሆርሙዝ ወሽመጥ የአሜሪካ ግዛት ተብሎ ይታወጃል” ብለው ነበር።

   “ኢራንን አሸንፈን ስንጨርስ የሆርሙዝ ወሽመጥ የአሜሪካ ግዛት መሆኑን አውጃለሁ” ሲሉም ተናግረዋል።

   ከፕሬዝዳንቱ ንግግር በኋላ ዋል ስትሪት ጆርናል አስተያየታቸውን የጠየቃቸው የዋይት ሐውስ ባለሥልጣን የትራምፕ ንግግር “ቀልድ” መሆኑን ገልጸዋል።

   የኢራን ፓርላማ አፈ ጉባዔ መሐመድ ባጋር ጋሊባፍ በበኩላቸው አሜሪካ የመግባቢያ ሰነዱን ስምምነቶች ካልተገበረች የሆርሙዝ ወሽመጥ እንደማይከፈት አስታውቀዋል።

   የኢራን ዋነኛ ተደራዳሪ ጋሊባፍ እንደተናገሩት አሜሪካ የጣለችው የባሕር ላይ እገዳ እንዲሁም የነዳጅ እና ንብረቶች ማዕቀብ ካልተነሳ፣ በሁሉም ግንባሮች ወታደራዊ እርምጃ ካልተገታ የሆርሙዝ ወሽመጥ አይከፈትም።

   ይህ በእንዲህ እንዳለ፤ የሆርሙዝ ወሽመጥን በተመለከተ በኢራን እና በኦማን መካከል የሚደረገው ድርድር እስከሚጠናቀቅ ድረስ እየተጠበቀ መሆኑን ኳታር አስታወቃለች።

   የኳታር የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቃል አቀባይ ማጂድ አንሳሪ እንዳሉት የሆርሙዝ ወሽመጥን በተመለከተ የሚደረሰው ስምምነት በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ድርድር እንዲቀጥል ያግዛል።

   በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ባለው ፍጥጫ ምክንያት ከፍተኛ መጠን ያለው የነዳጅ እና የጋዝ ምርት የሚተላለፍበት ሆርሙዝ ለመርከቦች እንቅስቃሴ አደገኛ ሆኗል።

   በዚህም ምክንያት በወሽመጡ በኩል ለማለፍ የሞከሩ መርከቦች ላይ ጥቃት እየተፈጸመ ሲሆን፣ የመርከቦች እንቅስቃሴም በከፍተኛ ሁኔታ ቀንሷል።

7. 18 ነሐሴ 2026የየመን ሁቲዎች በሳዑዲ አረቢያ የነዳጅ ማጣሪያ ላይ የድሮን ጥቃቶች ፈጸሙ

   የየመን ሁቲ ኃይሎች ጂዛን፣ ሳዑዲ አረቢያ ውስጥ የሚገኘውን አራምኮ የተባለውን ግዙፍ የነዳጅ ተቋም በድጋሚ በድሮን መምታታቸውን አስታወቁ።

   የሁቲ የዜና ወኪል የሆነው ሳባ የዜና ወኪል እንደዘገበው በነዳጅ ተቋሙ ላይ ጥቃቱ የተፈጸመው ሳዑዲ አረቢያ በየመን የአየር ክልል ላይ ለፈጸመችው ጥሰት አጸፋ ነው።

   የዜና ወኪሉ ወታደራዊ ምንጭን ጠቅሶ እንደዘገበው ሁቲዎች አራምኮ የነዳጅ ማጣሪያ ተቋምን ዒላማ ያደረጉት በርካታ ድሮኖችን በማስወንጨፍ ነው።

   እርምጃው ሳዑዲ የየመን ግዛት በሆኑት “ሳዓዳ እና ሃጃህ ውስጥ ለፈጸመችው የአየር ክልል ጥሰት ምላሽ ነው” በማለት ወታደራዊው ምንጩ ገልጸዋል።

   የኢራን አጋር የሆኑት ሁቲዎች ሳዑዲ በየመን ወደቦች ላይ ለጣለችው የእንቅስቃሴ ዕቀባ ምላሽ ከሳዑዲ ወደቦች በሚነሱ እና ወደ ሳዑዲ ወደቦች በሚያቀኑ መርከቦች ላይ የእንቅስቃሴ ገደብ ጥለዋል።

   ባለፉት ሳምንታትም በቀይ ባሕር የባብ ኤል መንደብ በኩል ለማለፍ የሞከሩ በርካታ የጭነት መርከቦች እንዲመለሱ በድማድረግ የእንቅስቃሴ መስተጓጎል ፈጥረዋል።

   በተጨማሪም ሁቲዎች የሳዑዲ አረቢያን የነዳጅ ማውጫ እና ማጣሪያ መሠረተ ልማቶችን እንዲሁም አየር ማረፊያዎችን ዒላማ ያደረጉ ተደጋጋሚ ጥቃቶችን ፈጽመዋል።

8. 18 ነሐሴ 2026ትራምፕ ለኢራን ጦርነት ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ እንዲፈልጉ ቱርክ ጠየቀች

   የቱርክ ፕሬዚዳንት ረሲብ ጣይብ ኤርዶዋን ከአሜሪካው አቻቸው ዶናልድ ትራምፕ ጋር በስልክ ባደረጉት ውይይት ወቅት ለኢራን ጦርነት ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ እንዲፈልጉ ጠየቁ።

   የሁለቱ መሪዎች የስልክ ውይይት የተካሄደው ትናንት ሰኞ ነሐሴ 11/2018 ዓ.ም. ምሽት መሆኑ ተገልጿል።

   በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተፈረመው እና ለ60 ቀናት የሚቆየው የመግባቢያ ስምምነት እያበቃ ሲሆን ስለመቀጠሉ እስካሁን ድረስ የታወቀ ነገር የለም።

   የቱርክ ፕሬዝዳንት ጽህፈት ቤት ባወጣው መግለጫ “ፕሬዝዳንት ኤርዶዋን በኢራን እና በአሜሪካ መካከል ውጥረት ባለበት ወቅት ዲፕሎማሲን በተሻለ ሁኔታ መጠቀም አስፈላጊ መሆኑን ገልጸዋል፤ ንግግሮች እንደሚቀጥሉ ያላቸውን ተስፋ በመግለጽም ቱርክ ለሰላም የሚደረጉ ጥረቶችን መደገፏን እንደምትቀጥል አስታውቀዋል” ብሏል።

   ኤርዶዋን በተጨማሪም የጋዛ ስምምነት ወደ ሁለተኛው ምዕራፍ ለማሸጋገር ጥረቶች በሚደረጉበት ወቅት፣ እስራኤል በፍልስጤማውያን ላይ የምታደርገው ጥቃት ተባብሶ መቀጠሉ ስጋት እንደፈጠረባቸው ኤርዶዋን መግለጻቸውን መግለጫው አመልክቷል።

   የኔቶ አባል የሆነችው እና ከኢራን ጋር ድንበር የምትጋራው ቱርክ በዚህ ወር መጀመርያ ላይ ከሳዑዲ አረቢያ እና ፓኪስታን ጋር ወታደራዊ ስምምነት ተፈራርማለች።

   በስምምነቱ መሠረት በአንዱ አገር ላይ የሚፈጸም ማንኛውም ጥቃት በሌላኛው አገር ላይ እንደተፈጸመ ተደርጎ ይቆጠራል።

   ፕሬዚዳንት ትራምፕ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ስምምነቱን አድንቀው “ይህ ስምምነት የመካከለኛው ምሥራቅ አገራት እንዴት እየተቀራረቡ እንደሆነ፣ እንዲሁም አገራት በመጨረሻ ራሳቸውን በይበልጥ ውጤታማ በሆነ መንገድ መከላከል የሚያስችላቸውን አቅም እንዴት እንደሚያገኙ ያሳያል” ብለዋል።

   በስልክ ውይይታቸው ወቅት፣ ኤርዶዋን ስምምነቱ “የቀጣናውን መረጋጋትና ደኅንነት ለማረጋገጥ ያለመ ጠንካራ አቋምን” የሚያንጸባርቅ መሆኑን ለትራምፕ ገልጸዋል።

9. 18 ነሐሴ 2026በስሪ ላንካ ከአንድ ሰው የሽንት ፊኛ ውስጥ 3 ኪሎ ግራም የሚመዝን ጠጠር ወጣ

   የስሪ ላንካ ዶክተሮች 3.1 ኪሎ ግራም የሚመዝን የሽንት ፊኛ ጠጠር ማወጣታቸውን ገለጹ።

   ከአንድ ሰው ይህንን ያህል ክብደት ያለው ጠጠር ሲወጣ ይህ የመጀመርያው ነው ተብሎም ይታመናል።

   ለሕመምተኛው ቀዶ ሕክምናው የተከናወነው ባለፈው ሳምንት ትሪንኮማሌ በተባለ ሆስፒታል ውስጥ ነው።

   የ55 ዓመቱ ሕመምተኛ ወደ ሆስፒታል የገባው ስትሮክ ካጋጠመው በኋላ መሆኑ ተገልጿል።

   ግለሰቡ ሕክምና እየተደረገለት እያለ ለመሽናት ሲቸገር የተመለከቱት ባለሙያዎች ተጨማሪ ምርመራ ሲያደርጉለት በሽንት ፊኛው ውስጥ ጠጠር መኖሩን መረዳታቸውን ገልጸዋል።

   ከቀዶ ሕክምናው በኋላ የወጣው ጠጠር ሲመዘን የአንድ ጨቅላ ሕጻን ኪሎን እንደሚያክል እና የሰጎን እንቁላልን የሚመስል መሆኑን ጨምረው አስታውቀዋል።

   "ባሉ መረጃዎች መሠረት፣ እስካሁን ድረስ በቀዶ ሕክምና መውጣቱ ከተመዘገበ ትልቁ የፊኛ ጠጠር መካከል ነው" ሲሉ ቀዶ ሕክምናውን የመሩት ዶክተር ፕራሃላሃን ባላሪሽናን ለቢቢሲ ሲንሃላ ተናግረዋል።

   ታካሚው "በጣም ጥሩ ጤንነት" ላይ እንደሚገኝም አክለዋል።

   ግለሰቡ አሁንም በሆስፒታል ውስጥ የሚገኝ ሲሆን ለሌሎች የጤና እክሎቹ ሕክምና እየተከታተለ መሆኑን ዶክተሮች ተናግረዋል።

   ዶ/ር ባላክራሽናን አክለውም የሽንት ፊኛ ጠጠሩ፣ በታካሚው ፊኛ ውስጥ ከአምስት እስከ 10 ዓመታት ያህል የቆየ ሊሆን ይችላል ብለዋል።

   የሽንት ፊኛ ጠጠር በሽንት ውስጥ የሚገኙ ማዕድናት በፊኛ ውስጥ እርስ በእርሳቸው ሲጠባበቁ የሚፈጠር ሲሆን ሽንትን ሙሉ በሙሉ ማፍሰስ እንዳይቻል ያደርጋል።

   ትንንሽ አሸዋ መሰል ጠጠሮች በራሳቸው በሽንት ቱቦ በኩል አልፈው ይወገዳሉ።

   ከ4 ሴንቲ ሜትር በላይ ከፍ ያለ ጠጠር ግን ግዙፍ እንደሆነ ይቆጠራል።

   እአአ በ2003 በብራዚል ከአንድ ታካሚ ትልቁ የፊኛ ጠጠር መወገዱ በዓለም ድንቃ ድንቅ መዝገብ ላይ ሰፍሮ ይገኛል።

   በወቅቱ ከታካሚው የወጣው ጠጠር ክብደቱ 1.9 ኪ.ግ እንዲሁም ርዝመቱ 17.9 ሴ.ሜ መሆኑ ተመዝግቧል።

   ባለፈው ሳምንት በሲሪላንካ የተወገደው የፊኛ ጠጠርም 17 ሴ.ሜ ርዝመት አለው።

10. 18 ነሐሴ 2026በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል ለማለፍ የሞከረ ነዳጅ ጫኝ መርከብ ምንነቱ ባልታወቀ ተወንጫፊ ተመታ

    ማክሰኞ ማለዳ በሆርሙዝ በኩል ለማለፍ የሞከረ የነዳጅ ጫኝ መርከብ ምንነቱ ባልታወቀ ተወንጫፊ መመታቱን የዩናይትድ ኪንግደም ባሕር ትራንስፖርት አስታወቀ።

    ዩኬኤምቲኦ ባወጣው መግለጫ ”የኩባንያው የደኅንነት ባለሙያ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል ለማለፍ ሲሞክር መርከቡ ባልታወቀ ተወንጫፊ መመታቱን አስታውቋል። በጥቃቱ የመርከቡ ሞተር የተመታ ሲሆን ሠራተኞችም ላይ ጉዳት ደርሷል” ብሏል።

    የመርከቧ ቀሪ ሠራተኞች በኦማን የባሕር ዳርቻ ጠባቂዎች ድጋፍ እየተደረገላቸው መሆኑን ጨምሮ አስታውቋል።

    ባለሥልጣናት ክስተቱን ለማጣራት እየሞሩ እንደሚገኙ የተገለጸ ሲሆን በጥቃቱ አካባቢ ላይ ስለደረሰ ተጨማሪ ጉዳት ምንም የተባለ ነገር የለም።

    ዩኬኤምቲኦ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚያልፉ የነዳጅ መርከቦች ጥንቃቄ እንዲያደርጉ እና አጠራጣሪ ነገር ሲመለከቱ እንዲያሳውቁ መክሯል።

    የአሜሪካ እና ኢራን ጦርነት ከተቀሰቀሰ ወዲህ የሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ያለው ውጥረት ተጠናክሯል።

    ኢራን ወሽመጡን ሙሉ በሙሉ መዝጋቷን ተከትሎ የዓለም የነዳጅ አቅርቦት ተስተጓጉሏል።

    ዋሺንግተን እና ቴህራን በሚያደርጉት ንግግር ወሽመጡን ዳግም ማስከፈት ዋነኛ አጀንዳ ነው።

11. 18 ነሐሴ 2026ትራምፕ፤ ኦማን ለኢራን ስምምነት “እንቅፋት ከሆነች” እንደሚያጠቋት አስጠነቀቁ

    ትራምፕ የአሜሪካ አጋር የሆነችው ኦማን ከኢራን ጋር ባለው ንግግር ጣልቃ የምትገባ ከሆነ ጥቃት እንደሚፈፅሙባት መዛታቸውን ፎክስ ኒውስ ዘገበ።

    አሜሪካ እና ኦማን የሆርሙዝ ወሽመጥን ለማስከፈት ከቴህራን ጋር በተናጠል እየተደራደሩ ነው።

    አሜሪካ ኢራን ላይ ጦርነት ከከፈተች ጊዜ ጀምሮ የዓለም አንድ አምስተኛ የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ መጓጓዣ የሆነው ወሽመጥ ተዘግቷል።

    ፎክስ ኒውስ እንደዘገበው ትራምፕ ኦማንን ያስጠነቀቁት በስልክ በሰጡት ቃለ ምልልስ ወቅት ነው።

    የኢራን ባለሥልጣናት ከኦማን ጋር የሚያደርጉትን ድርድር እያጠናቀቁ እንደሆነ ተናግረው ነበር።

    ይህ በእንዲህ እንዳለ በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ለስልሳ ቀናት የተፈረመው የተኩስ አቁም መግባቢያ ሰነድ ጊዜው በመጠናቀቅ ላይ ይገኛል።

    ሰኞ እለት ትራምፕ በኦቫል ኦፊስ በሰጡት መገለጫ ቢቢሲ የመግባቢያ ሰነዱ እንዲራዘም ይፈልጉ እንደሆን ጠይቆ “አልፈልግም” ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል።

    በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የሚደረገው ንግግር በዋናነት የሚያተኩረው የሆርሙዝ ወሽመጥን ማስከፈት ላይ ነው።

    ኦማን በወሽመጡ ደቡባዊ ክፍል የምትዋሰን ሲሆን በግጭቱ ውስጥ ገለልተኛ ወገን መሆኗን ስትገልጽ ቆይታለች።

    ይሁን እንጂ ኢራን ተደጋጋሚ ጥቃት የፈጸመችባት ሲሆን አሁን ወሽመጡ እንዲከፈት በሚደረገው ድርድር ውስጥ ቁልፍ ሚና እየተጫወተች ትገኛለች።

    ዋሺንግተን ይህ የመርከቦች መተላለፊያ እንዲከፈት የራሷን ጥረት እያደረገች ትገኛለች።

    ፎክስ ኒውስ ትራምፕ “ኦማን ጣልቃ የምትገባ ከሆነ ከባድ ድብደባ ይደርስባታል” ማለታቸውን ዘግቧል።

    ትራምፕ ጣልቃ መግባት ሲሉ ምን ምን እንደሚያካትት ግልጽ አይደለም።

    በዚሁ ቃለ ምልልሳቸው ላይ አሜሪካ በኢራን ጦር፣ ምጣኔ ሃብት እና ፖለቲካ ውስጥ ወሳኝ ከሆነው ኃይል ከሆነው ከእስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ጋር በእጅ አዙር ግንኙነት እንዳላቸው ተናግረዋል።

    የእስላማዊ አብዮታዊ ዘቡ ቃል አቀባይ የትራምፕን ንግግር አስተባብሏል።

    ቃል አቀባዩ ለኢራን የዜና ወኪል ታስኒም ኒውስ "በአብዮታዊ ዘቡ ባለሥልጣናት እና በአሜሪካውያን መካከል ምንም ዓይነት ውይይት አልተደረገም፤ እናም ይህ የትራምፕ ውሸት በጦርነቱ ሽንፈት እና ተስፋ መቁረጥ ሰበብ የመጣ ግራ መጋባት እና ቅዠት ምክንያት የተፈጠረ ተስፋ መቁረጥ ብቻ ነው" ብለዋል።

    ትራምፕ ኦማን ላይ ዛቻውን የሰነዘሩት ኢራን ሁለቱ አገራት በወሽመጡ መርከቦች ማለፍ እንዲችሉ ስምምነት ላይ መድረሳቸውን ከተናገረች ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ነው።

    የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋይ ለጋዜጠኞች "የመጓጓዣ መስመሩን ካርታ በተመለከተ መግባባት ላይ ተደርሷል" ብለዋል።

    ሁለቱም ወገኖች የጋራ መግለጫ ከማውጣታቸው በፊት ዝርዝር ጉዳዮችን እንደሚያጠናቅቁ ተናግረዋል። ኦማን ቀደም ሲል ውይይቱ በአዎንታዊ መልኩ እየሄደ መሆኑን ገልጻ ነበር።

    በዚህ ወር መጀመሪያ ላይ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ፣ ወሽመጡ ዳግም ሙሉ በሙሉ እንዲከፈት አሜሪካ የመግባቢያ ሰነዱን በመጣሷ ካሳ መክፈሏ ላይ ይወሰናል ብለው ነበር።

    ሮይተርስ አንድ የኢራን ባለሥልጣንን ጠቅሶ ቴህራን በባሕረ ሰላጤው ውስጥ ከሚጓዙ የጭነት መርከቦች ከ5 በመቶ እስከ 7 በመቶ የሚደርስ ክፍያ እንደምትጠብቅ ዘግቧል።

12. 17 ነሐሴ 2026የትራምፕ ልዑክ ከሐማስ አመራሮች ጋር ከተገናኙ በኋላ ከኔታንያሁ ጋር ተወያዩ

    የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የመካከለኛው ምሥራቅ ልዑክ ጃሬድ ኩሽነር ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሀ ጋር መገናኘታቸውን ቃል አቀባዩ ለቢቢሲ ተናገሩ።

    ኩሽነር እስራኤል የደረሱት ከሐማስ ጋር ከተነጋገሩ በኋላ ትናንት ምሽት ነው።

    የትራምፕ የሰላም ቦርድ ባለፈው ወር በጋዛ ውስጥ ሐማስን እና ሌሎች የታጠቁ ቡድኖችን "ሙሉ በሙሉ ትጥቅ ለማስፈታት" ስምምነት ላይ ከደረሰ በኋላ እስራኤል ባለ 15 ነጥቡን የሰላም ዕቅድ ውድቅ አድርጋለች።

    የሰላም ዕቅዱ የእስራኤል ወታደሮች እንዲወጡ እና ጋዛ በአዲስ የሲቪል አስተዳደር ስር ዳግም እንድትገነባ ይጠይቃል።

    ስምንት ሙስሊም አገራት ትናንት እሁድ ባወጡት መግለጫ እስራኤል ዕቅዱን ውድቅ ማድረጓን ኮንነዋል።

    ትራምፕ በጋዛ ሰላም ለማስፈን ታስቦ የተቋቋመውን የሰላም ቦርድን የሚመሩ ሲሆን፣ በኋላ ላይ በዓለም ዙሪያ የሚከሰቱ ግጭቶችን መፍታት እንደሚያካትት ተገልጿል።

    እሁድ ዕለት አንድ የፍልስጤም ባለሥልጣን ለቢቢሲ እንደተናገሩት የትራምፕ ልዑክ በግብፅ የሐማስ አዲሱ መሪ ካሊል አል-ሃይያ የሚመራውን ልዑክ አግኝተው ነበር።

    ሃማስ ባወጣው መግለጫ፣ በኋላ ላይ አስታራቂዎችን እና የሰላም ቦርዱን እስራኤል ለቀጣዮቹ እርምጃዎች የመንገድ ካርታውን እንድታፀድቅ "እንዲያስገድዱ" ጥሪ አቅርቧል።

    ሐማስ በኋላ ላይ ባወጣው መግለጫ አደራዳሪዎች እና የሰላም ቦርዱ እስራኤል ለቀጣዩ እርምጃ ፍኖተ ካርታውን እንድታጸድቅ “እንዲያስገድዱ” ጠይቋል።

    ብዙ እስራኤላውያንም ሐማስ ትጥቅ ለመፍታት ዝግጁ መሆኑ ላይ ጥርጣሬ አላቸው።

    ኩሽነር ከሃይያ ጋር ያደረጉት ስብሰባ ባለፈው ዓመት በጋዛ ሰርጥ የተኩስ አቁም እንዲኖር ከተደረገው ስምምነት ወዲህ የመጀመሪያው እንደሆነ ይታመናል።

13. 17 ነሐሴ 2026ኢራን ሁለት የፈረንሳይ ኤምባሲ ሠራተኞች ወደ አገሯ እንዳይገቡ አገደች

    ኢራን ባለፈው ወር በዲፕሎማሲ እሰጥ አገባ ውስጥ የተሳተፉ የፈረንሳይ ኤምባሲ ሁለት ሠራተኞች ወደ አገሯ እንዳይገቡ መከልከሏን አስታወቀች።

    የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋይ እንደተናገሩት ሁለት የቪየና ኮንቬንሽንን የጣሱ የፈረንሳይ ኤምባሲ ሠራተኞች መታገዳቸውን አስታውቀዋል።

    ባጋይ “እነዚህ ግለሰቦች የሲቪል ማኅበረሰብን ከመደገፍ ጋር በተያያዙ ተግባራት ውስጥ ተሳትፈዋል ብሎ መናገር በራሱ የቪየና ኮንቬንሽን ተጥሷል የሚለውን አምኖ መቀበል ነው” ሲሉ በሳምንታዊ መግለጫቸው ወቅት ተናግረዋል።

    ቴህራን ለረዥም ጊዜ የምዕራቡ ዓለም በውስጥ ጉዳዬ ጣልቃ እየገባ ነው በሚል በተደጋጋሚ ስታስጠነቅቅ ተደምጣለች።

    የፈረንሳዩ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዣን ኖኤል ባሮት ባለፈው ወር ከፍራንስ ኢንተር ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ የሁለቱ የኤምባሲ ሠራተኞች ተልዕኮ “የኢራን ሲቪል ማኅበረሰብን፣ ተማሪዎችን እና አርቲስቶችን የሚደግፉ ፕሮግራሞችን ማዘጋጀት ነው… ፈረንሳይ በዓለም ላይ ለኢራን ሲቪል ማኅበረሰብ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ካበረከቱ አገሮች አንዷ ናት፣ እናም ለዚህ ዋጋ ከፍለናል” ብለዋል።

14. 17 ነሐሴ 2026በፋርስ ባሕረ ሰላጤ የተሰማሩ የአሜሪካ ወታደሮች እና የአእምሮ ጤና ጉዳይ

    በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኘው የአሜሪካ ሠራዊት ከፍተኛ አዛዥ የሆኑት አድሚራል ብራድ ኩፐር በባሕረ ሰላጤው በተሰማራው የአሜሪካ ግዙፍ የጦር መርከብ ላይ ለሚገኙ ወታደሮች የአእምሮ ጤና “ቀዳሚ” ትኩረት እንደሚሰጥ ተናገሩ።

    ወታደራዊ መኮንኑ ይህንን ያሉት ከኢራን ጋር በሚደረገው ጦርነት ተሳታፊ በሆነው ዩኤስኤስ ሊንከን የጦር መርከብ ላይ ያሉ የአሜሪካ ወታደሮች በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እንደሚገኙ እንዲሁም አንዳንዶችም ራስን የማጥፋት ሙከራ ማድረጋቸው ከተዘገበ በኋላ ነው።

    አውሮፕላን ተሸካሚው መርከብ ወደ ባሕረ ሰላጤው የደረሰው ባለፈው ጥር ሲሆን ከኢራን ጋር በሚደረገው ጦርነት ተሳታፊ ነው። ከዚህም ባሻገር አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን እገዳ በማስፈጸም ላይ ነው።

    በመርከቡ ላይ የሚገኙ የአሜሪካ የሠራዊት አባላት ከ240 ቀናት በላይ በባሕር ላይ መቆየታቸው የተነገረ ሲሆን ይህም የተለያዩ ችግሮችን እያስከተለባቸው መሆኑ ተዘግቧል።

    በዚህም ሳቢያ በመርከቧ ላይ የሚገኙ ባሕረተኞች ቤተሰቦችም የወታደሮቹ የአእምሮ ጤና ሁኔታ እያሽቆለቆለ በመሆኑ አንዳንዶች ከመርከቧ ላይ ለመዝለል ሙከራ ማድረጋቸውን ተናግረዋል።

    ይህንን ተከትሎ በመርከቧ ላይ ጉብኝት ያደረጉት አድሚራል ኩፐር እሁድ ዕለት እንዳሉት “ለአካላዊ ጤና የምናደርገውን ዓይነት ትኩረት ለአእምሮ ጤና ማድረግ እንዳለብን አምናለሁ” ሲሉ ለሁኔታው ትኩረት እንደሚሰጡ ተናግረዋል።

    ባለፈው ሳምንት የአሜሪካ ባሕር ኃይል አምስት ሺህ ሰዎችን በያዘው መርከብ ላይ የአቅርቦት ችግር እንዳለ ቢያምንም፣ የአእምሮ ጤና ችግርን በተመለከተ ግን ማስተባበያ ሰጥቷል።

    አውሮፕላን ተሸካሚው የሊንከን መርከብ ተልዕኮ ባለፈው ግንቦት ወር እንዲያበቃ እቅድ ተይዞ የነበረ ቢሆንም በተደጋጋሚ እንዲራዘም ተደርጓል።

    ወታደሮቹ በባሕር ላይ ለረጅም ጊዜ መቆየታቸውን በተመለከተ በአሜሪካ ምክር ቤት የጦር ኃይሎች አገልግሎት ጉዳዮች ኮሚቴ አባል የሆኑ 13 ዲሞክራቶች ለመከላከያ ሚኒስትሩ ፔት ሄግሴት የወቀሳ ደብዳቤ ጽፈዋል።

    ሚኒስትሩ ፔት ሄግዜትም ሆኑ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የቀረበውን ወቀሳ አጣጥለውታል። ነገር ግን፣ ዩኤስሰስ ጆርጅ ዋሺንተግን የተባለ ሌላ መርከብ የሊንከንን ቦታ እንዲተካ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ እንደተላከ እና በአንድ ሳምንት ውስጥ ወደ አካባቢው እንደሚደርስ ተዘግቧል።

15. 17 ነሐሴ 2026የዴሞክራቲክ ኮንጎ ኢቦላ ወረርሽኝ እስካሁን በአገሪቱ ከተከሰቱት የከፋው ሆኖ ተመዘገበ

    በዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ የተነሳው የኢቦላ ወረርሽኝ እስካሁን በአገሪቱ ታሪክ ከተከሰቱት እጅግ የከፋው ሆኖ መመዝገቡን የማኅበረሰብ ጤና ባለሥልጣናት ተናገሩ።

    ቫይረሱ መከሰቱ ግንቦት ላይ ከታወጀ ወዲህ በአጠቃላይ 2,325 ሰዎች ሕይወታቸው አልፏል። ይህ የሞት ቁጥር አገሪቱ ከአውሮፓውያኑ 2018 እስከ 2020 ድረስ ባለው ጊዜ ውስጥ ካጋጠማት የበለጠ ነው።

    የወረርሽኙ የስርጭት መጠን በታሪክ ከታዩት ፈጣኑ እንደሆነ የተባበሩት መንግሥታት የሰብዓዊ ጉዳዮች ኃላፊ ቶም ፍሌቸር ባለፈው ሳምንት ተናግረዋል። “ወረርሽኑ በየ30 ደቂቃው ሰው እየገደለ ነው” ሲሉም አስጠንቅቀው ነበር።

    የኮንጎ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት እሁድ ዕለት ባወጣው መረጃ 4,945 ሰዎች በቫይረሱ መያዛቸው እንደተረጋገጠ አስታውቋል። ከእነዚህ ውስጥ 101 ያህሉ የተመዘገቡት በ24 ሰዓታት ውስጥ ነው።

    ቫይረሱ ከዴሞክራቲክ ኮንጎ ውጪ ያለው ስርጭት በአንጻራዊነት አነስተኛ ነው። በአጎራባቿ ዩጋንዳ 20 ሰዎች መያዛቸው የተረጋገጠ ሲሆን ጀርመን ውስጥ ሁለት ሰዎች ሕክምና እያገኙ ነው። ፈረንሳይ በቫይረሱ የተያዘ አንድ ሰው ማግኘቷን አስታውቃለች።

    ኢቦላ ኮንጎ ውስጥ ያለው የስርጭት ፍጥነት ግን ከዚህ ተቃራኒ ነው። የዓለም ጤና ድርጅት “ልዩ” ሲል የገለጸው ይህ ወረርሽኝ፣ በኮንጎ 26 ግዛቶች ውስጥ ተሰራጭቷል።

    በዓለም አቀፍ ደረጃ በርካታ ሰዎች የሞቱበት እና ከአውሮፓውያኑ 2014 እስከ 2016 በምዕራብ አፍሪካ የተከሰተው ወረርሽኝ 1,000 ሰዎችን ለመግደል አምስት ወራት እንደፈጀበት ሮይተርስ ዘግቧል። የአሁኑ ወረርሽን ግን ከሦስት ወር ባነሰ ጊዜ ውስጥ 2,000 ሞቶች ተመዝግበውበታል።

    ከ50 ዓመት በፊት ለመጀመሪያ ጊዜ የተገኘው ኢቦላ፣ ዴሞክራቲክ ኮንጎ ውስጥ ሲከሰት ይህ ለ17ተኛ ጊዜ ነው። በአገሪቱ ለዓመታት የዘለቀ ግጭት እና ከፍተኛ የሰዎች እንቅስቃሴ መኖሩ የበሽታውን ስርጭት ለመቆጣጠር የሚደረገውን ጥረት አስቸጋሪ አድርጎታል።

    የዓለም የጤና ድርጅት የበሽታው ስርጭት በሦስት ወር ውስጥ ይቀለበሳል የሚል ተስፋ ቢኖረውም፣ ስርጭቱ በቁጥጥር ስር ይውላል ወይም ወርሽኙ ሙሉ በሙሉ ያበቃል ማለት እንዳልሆነ ገልጿል።

    ኢቦላ ብዙም ያልተለመደ ነገር ግን ገዳይ በሽታ ነው። አሁን የተከሰተው የቡንዲቡግዮ የተባለው የኢቦላ ቫይረስ ዝርያ ደግሞ ከዚህ ቀደም ከሚታወቁት ሁለት ዝርያዎች አንጻር እጅግ ያልተለመደ ነው።

    እስካሁን ድረስ ለዚህ ዝርያ የሚሆን የተረጋገጠ ክትባት የለም። የተለያዩ ተቋማት ክትባት ለመስራት ሂደት ላይ ናቸው።

16. 17 ነሐሴ 2026ጥቃቶች ከተፈጸሙ በኋላ በሆርሙዝ በኩል የሚያልፉ መርከቦች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ ቀነሰ

    ባለፈው ሳምንት በነዳጅ ጫኝ መርከቦች ላይ ጥቃቶች ከተፈጸሙ በኋላ፣ ቅዳሜ እና እሁድ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል ያለፉ መርከቦች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ መቀነሱን መረጃዎች አመለከቱ።

    ይህ ዜና የተሰማው በኢራን እና በአሜሪካ መካከል እየተካሄደ ያለውን ግጭት ለማስቆም የሚደረገው ድርድር ተቋርጦ ባለበት ሁኔታ ነው።

    ኢራን ወሳኙ የባሕር መተላለፊያ መስመር፣ የሆርሙዝ ወሽመጥ የሉዓላዊ ግዛቷ አካል በመሆኑ በቁጥጥሯ ስር እንደሚሆን እየገለጸች ነው። አሜሪካ ደግሞ ስፍራው ነጻ ዓለም አቀፍ የባሕር አካል እንዲሆን እየጣረች ነው።

    በዚህም ሳቢያ ኢራን ሳያሳውቁ እና ከተፈቀደው መስመር ውጪ በሆርሙዝ በኩል ለማለፍ በሚሞክሩ መርከቦች ላይ ጥቃት እየፈጸመች ሲሆን፣ አሜሪካ በበኩሏ የኢራን መርከቦች በወሽመጡ እንዳይንቀሳቀሱ ዕገዳ ጥላለች።

    ባለፈው ሳምንት በተፈጸሙ ጥቃቶች ምክንያት በአካባቢው በሚደረገው እንቅስቃሴ ላይ ስጋት ተፈጥሯል። ኬፕለር የተባለው የባሕር ጉዞ እንቅስቃሴን የሚከታተል ተቋም ያወጣው መረጃ እንደሚያሳየው፣ ቅዳሜ ዕለት አምስት የጭነት መርከቦች ሲያልፉ፣ እሁድ ዕለት ግን አንድም መርከብ በሆርሙዝ አላለፈም።

    በወዲያኛው ሳምንት ቅዳሜ እና እሁድ 31 መርከቦች በወሳኙ የባሕር መተላለፊያ ወሽመጥ በኩል ማለፋቸው ተመዝግቦ ነበር። ይህም ካለፉት ቀናት ጋር ሲነጻጸር በከፍተኛ ሁኔታ የመርከቦች እንቅስቃሴ መገታቱን ያመለክታል።

17. 17 ነሐሴ 2026የትራምፕ ልዩ መልዕክተኛ የጋዛ የሰላም ዕቅድን ለማስፈጸም ከሐማስ መሪዎች ጋር ተገናኙ

    የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የመካከለኛው ምሥራቅ መልዕክተኛ የሆኑት ጃሬድ ኩሽነር፣ ባልተለመደ ሁኔታ በአሜሪካ ስለሚደገፈው የጋዛ የሰላም ዕቅድ አተገባበር ከሐማስ መሪዎች ጋር ተወያዩ።

    የትራምፕ አማች የሆኑት ኩሽነር በአዲሱ የሐማስ መሪ ኻሊል አል ሃያ የሚመራውን ልዑክ ያገኙት ትናንት እሁድ ግብፅ ውስጥ እንደሆነ አንድ የፍልስጤም ባለሥልጣን ለቢቢሲ ተናግረዋል።

    የሰላም እቅዱን ትግበራ የሚቆጣጠረው የትራምፕ የሰላም ቦርድ ሐማስ እና በጋዛ የሚገኙ ሌሎች ታጣቂ ቡድኖች “ሙሉ በሙሉ ትጥቅ እንዲፈቱ” የሚያደርግ ስምምነት ላይ መድረሱን ሐምሌ ላይ አስታውቆ ነበር።

    ባለፈው ሳምንት ግን እስራኤል ወታደሮቿን እንድታስወጣ እንዲሁም ጋዛ ውስጥ አዲስ የፍልስጤም ሲቪል አስተዳደር እንዲመሠረት የሚያደርገውን ባለ 15 ነጥብ እቅድ እንደማትቀበለው ገልጻለች።

    ስምንት ሙስሊም አገራት ትናንት እሁድ ባወጡት መግለጫ እስራኤል እቅዱን ውድቅ ማድረጓን ኮንነዋል።

    መጀመሪያ ላይ ጋዛ ውስጥ ሰላም ለማምጣት ታስቦ የተቋቋመውን እና ኋላ ላይ በዓለም ዙሪያ የሚካሄዱ ግጭቶችም እንዲያካትት የተቋቋመውን የሰላም ቦርድ የሚመሩት ፕሬዝዳተት ትራምፕ ናቸው።

    የትራምፕ መልዕክኛ ኩሽነር ከሐማሱ መሪ አል ሃያ ጋር ያደረጉት ስብሰባ፣ የጋዛ ተኩስ ማቆም ስምምነት ከተፈረመ ወዲህ የተካሄደ የመጀመሪያው ንግግር እንደሆነ ተገልጿል።

    የሰላም ቦርድ መልዕክተኞች የሆኑት ኒኮላይ ምላደኖቭ እንዲሁም የቀድሞው የዩናይትድ ኪንግደም ጠቅላይ ሚኒስትር ቶኒ ብሌር ስብሰባው ላይ መገኘታቸውን ዘገባዎች አመልክተዋል። የሰላም ጥረቱን ሲያሸማግሉ የቆዩት የግብፅ፣ ኳታር እና ቱርክ ተወካዮችም መሳተፋቸው ተሰምቷል።

    የሐማስን ትጥቅ መፍታት በተመለከተ ስለሚወሰዱ ተግባራዊ እርምጃዎች እንዲሁም የእስራኤል ወታደሮችን መውጣት እና ሰብዓዊ ጥረቶችን በተመለከተ በውይይቱ ምን እንደተባለ እስካሁን ይፋ አልሆነም።

    የትራምፕ መልዕክተኛ ኩሽነር በግብፅ ቆይታቸው፣ ከአገሪቱ ፕሬዝዳንት አብደል ፋታህ አል ሲሲ ጋርም ተገናኝተዋል። ዛሬ ሰኞ ደግሞ ኩሽነር፣ ምላደኖቭ እና ብሌር የትራምፕን እቅድ ለማስፈጸም ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤኒያሚን ኔታንያሁ ጋር ይገናኛሉ።

    የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ስምምነቱ እንዲተገበር መጀመሪያ ሐማስ ሙሉ በሙሉ ትጥቅ መፍታት እንዳለበት ገልጸዋል።

    ኔታንያሁ ባለፈው ሳምንት ባደረጉት ንግግር፣ “እስራኤል የሰላም ቦርዱን ባለ 15 ነጥብ የጋዛ ሰነድ አትቀበልም። ሐማስ የእውነት ትጥቁን እስካልፈታ የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት በምንም አይነት አይወጣም” ሲሉ የቅርብ አጋራቸው አሜሪካን ተቃውመዋል።

    ግብፅ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች፣ ኳታር፣ ሳውዲ አረቢያ፣ ዮርዳኖስ፣ ቱርክ፣ ፓኪስታን እና ኢንዶኔዥያ እሁድ ዕለት ባወጡት የጋራ መግለጫ፣ እስራኤል የአሜሪካን ዕቅድ ውድቅ ማድረጓ የትራምፕን የሰላም ጥረት አደጋ ላይ ይጥለዋል የሚል ስጋታቸውን አንጸባርቀዋል።

    ከጥቅምት አንስቶ ወደ ሥራ የገባው የተኩስ አቁም ስምምነት አሁንም ተግባራዊ መሆን አላቆመም።

    ነገር ግን እስራኤል ስምምነቱ ከተፈረመ ጊዜ ጀምሮ በጋዛ ውስጥ በርካታ ጥቃቶችን ፈጽማለች። ሐማስ ተኩስ አቁሙን ጥሷል በሚል የመጨረሻውን ጥቃት ያደረሰችው ኻን ዩኒስ እና ኑሴራት በተባሉት የጋዛ አካባቢዎች ነው።