Pirezidantiin Masirii Abdel Fattaah Al-Siisii Yunaayiid Arab Emireetis daawwatan

Pirezidantiin Masirii Abdel Fattaah Al-Siisii Yunaayitid Arab Emireetis daawwachuun pirezidantii biyyattii Sheek Mohaammad Biin Zaayid waliin marii taasisan.

Guduunfaa

  • Kanaadaatti haleellaa mana barumsaa fi mana jireenyaarratti raawwatameen lubbuun darbe
  • Maanchistar Yunaayitid hin mo'anne, deeggaraan isaas rifeensa isaa hin muratin hafe
  • Poolisiin Awustiraaliyaa namoota Pirezdantii Israa'el morman irratti tarkaanfii fudhate sirriidha jechuun falme
  • Liibiyaatti bidiruun galaanatti dhidhimuun lubbuun godaantota 53 darbe
  • Magaalaa Niwu Yoorkitti sababa qorra hamaan lubbuun namoota 18 darbe
  • Tiraamp riqichi US fi Kanaadaa walquunnamsiisu akka deebi'ee hin bbc.com/afaanoromoobanamne doorsisa dhiheesse
  • Marsariitii, WhatsApp, Facebook fi YouTube keenyarraas odeeffannoo hedduu argattu

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

  1. Ameerikaan dooniiwwan ishee naannawa Iraan keessa darbaniif akeekkachiisa kennite

    Dooniwwaan Ameerikaa

    Madda suuraa, Getty Images

    Ameerikaan sagantaa niwukilaraa Iraan irratti waldhabdeen Waashingitan fi Tehran gidduutti yeroo waliigalterra hin ga'amnetti, dooniiwwan daldalaa daandii doonii dhiyeessii boba’aa Baha Giddugaleessaaf barbaachisaa ta’e bo'oo Harmuuz (Strait of Hormuz) keessa darbaniif akeekkachiisa kennite

    Iraan kanaan dura bo'oo Hormuz kan gariin isaa daangaa ishee keessa jiru cufuuf doorsiftee kan turte yoo ta’u, yeroo tokko tokko dooniiwwan daldalaa fi boba’aa daddabarsan himannaa seeraan alaatiin to'ataa turte.

    Ministeerri Geejjibaa Ameerikaa dooniiwwan daldalaa alaabaa Ameerikaa qaban bishaan Iraan irraa hanga danda’ametti akka fagaatanii gorseera jechuun qajeelfamni bahe ni mul’isa.

    Qajeelfamni marsariitii isaa irratti maxxanfame akka agarsiisutti, “Doonii daldalaa alaabaa Ameerikaatiin bishaan kana keessa darban bishaan naannoo Iraan irraa hanga danda’ametti akka fagaatan gorfama,” jedha.

    Akkasumas ''Humnoonni Iraan doonii daldalaa alaabaa Ameerikaa qabdu yoo yaabbatan, hojjettoonni doonii humna itti fayyadamuun akka isaan hin yaabbanne dhorkuu hin qaban,'' jedheera.

    Dippilomaatii olaanaa Iraan akka jedhanitti, mariin niwukilaraa Ameerikaa waliin Omaan keessummeessite haala gaariin eegaluu fi waliigaltee irra gahuu dhabuun Baha Giddu Galeessaa waraanaatti kan geessu ta'uu akeekkachiisaniiriu

  2. Yunaayitid vs Weestihaam

    Tapha Yunaayitidiifi Weestihaam

    Madda suuraa, Getty Images

    Galgala kana taphootni Pirmiiyeer Liigii afur sa'aa afuriifi walakkaarraa eegalee ni gaggeeffamu.

    Maanchister Yunaayitiid sa'aatii shaniifi ruubiirraa kaasee Istaadiyoomii landanitti Weestihaamiin morkata.

    Kiriis Saatan Yunaayitiid leenjisaa kaariik jalatti dogoggora homaa hojjechuutti hin jiru morkataa Arsenaal isa jabaas ta'uuf deema jedheera.

    Tapha kanas 2-1n injifata jedhee tilmaame.

    Chelsiin dirree ofiitti Liidsiin morkata. Chelsiin 2-1n injifata jedhee tilmaameera.

    Morkiin Totenhaamiifi Niiwkaasilis ni eegama. Saatan taphni kun 1-1 dhuma jedhee tilmaame.

    Evertaniifi Boornimazis tapha isa kan biraa galgala kanaati.

  3. Pirezidaantiin Faransaayi biyyoota Awurooppaaf ergaa hin baratamne dabarsan

    Maakiroon

    Madda suuraa, Getty Images

    Pirezidaantiin Faransaay Imaanu'eel Maakroon '' har'a Awurooppaan kophaa jirti" jedhan.

    Pirezidaantichi dhiibbaa Awurooppaan addunyaa irratti qabdu akka agarsiiftu gaafataniiru. Awurooppaan ''humna'' ishaa yeroon itti mul'iftu amma jedhan.

    Preezdaantiin Faransaay Imaanu’eel Maakroon, bulchiinsa Ameerikaa ifatti farra Awurooppaa ta’era jedhanii ibsan.

    Kanaaf biyyoonni Gamtaa Awurooppaa tokkummaa isaanii akka jabeeffatan ibsan

    ''Doorsisni Chaayinaa, Raashiyaa fi amma Ameerikaa irraa dhufu guddachaa dhufeera'' jedhan

    Itti dabaluudhaanis, Maakroon liqii waloo Gamtaa Awurooppaa Yuuroo biliyoona dhibbaan lakkaa’amu walitti qabuun Gamtaa isaanii maallaqaan gargaaruuf biyyootni kutannoo isaanii akka cimsan gaafatan

  4. Daandiin Qilleensaa Itoophiyaa bu'aa $4.4 argachuu ibse

    Xiyyaara Daandii Qilleensaa Itoophiyaa

    Madda suuraa, Ethiopian Airlines

    Daandiin Qilleensaa Itoophiyaa walakkaa waggaatti bu'aa doolaara biliyoona 4.4 ta'u buufachuu ibse.

    Hoji gaggeessaan dhaabbatichaa Masfiin Xaaseew ibsa miidiyaaleef kennaniin ji'oota jaha bara bajataa Itoophiyaatti bu'aan kun argamuu beeksisan.

    Daandiin xiyyaaraa kun ammatti addunyaa iddoowwan 145tti imalaa jira.

    Buufata xiyyaaraa Afrikaa keessaa isa guddicha jedhames doolaara biliyoona 12 ta'un ijaaruu eegaleera.

    Obbo Masfin biyya kessatti magaalota 23tti imalaa akka jiranis himaniiru.

  5. Pirezidantiin Masirii Abdel Fattaah Al-Siisii Yunaayiid Arab Emireetis daawwatan

    Pirezidantii Masirii fi UAE

    Madda suuraa, Egyptian Presidency

    Pirezidantiin Masirii Abdel Fattaah Al-Siisii Yunaayitid Arab Emireetis daawwachuun pirezidantii biyyattii Sheek Mohaammad Biin Zaayid waliin marii taasisan.

    Pirezidantonni lamaan Abudaabii keessatti dwaa'ee muddama Baha Giddu-galeessaatti dhalateefi dhimma Filisxeem fi Israa'el irratti mariyachuun isaanii ibsameera.

    Waajirri pirezidantii Masirii ibsa baaseen, gaggeessitoonni lamaan tasgabbiin naannichaa "tokkumaa daangaa fi walabummaa" biyyoota Baha Giddu-galeessaa kabajuurratti kan hundaa'edha jechuun muddamnni naannicha keessa jiru kan hammatu taanaan biyyoota hundarratti dhiibbaa ni qabaata jechuun hubachiiseera.

    Pirezidantiin Masirii guyyoota darban gitasaanii Turkiifi Somaaliyaa waliin marii taasisuu hordofeeti kan gara Yunaayitid Arab emireetis deeman.

    Yunaayitid Arab Emireetis Baha Giddu-galeessaafi Gaanfa Afrikaa keessatti biyya dhibbaa guddaa qabdu yoo taatu, Masiriin dhima Hidha Haaromsaa Laga Abbayyaarratti kan muddama keessa jirtu Itoophiyaa waliin hariiroo cimaa qabdi.

    Abdel Fattaah Al-Siisiin pirezidantii UAE waliin dhimma tumsa dinagdee cimsuurratti mariyachuun alattiYunivarsiitii AI biyyattii waliin daawwachuun isaanii gabaafameera.

    UAE maallaqa dolaara biliyoona hedduu ramaduun qarqara galaana Mediteraaniyatti ijaarsawwan gurguddaa gaggeessuuf Masirii waliin waggaa tokko dura waliigalteerra gahuun isaanii ni yaadatama.

  6. Iraan qoqqobbiin hundi irraa kaanaan sadarkaa gabbisa Yuraaniyeemiishee hir'isuu akka dandeessu beeksifte

    Alaabaa Iraan

    Madda suuraa, Reuters

    Iraan qoqqobbiiwwan irra kaa'aman hunda kan irra akaasan yoo ta'e, sadarkaa qulqullina Yuraaniyeemii gabbisaa jirtuu xiqqeessuuf waliigaluu akka dandeessu itti-gaafatamaan Atoomikii biyyattii Roohitars gabaaseera.

    Yaadni Iraan dhiyeessite kun marii Ameerikaa waliin taasisaa jirturratti akka ejjennoo ifaa isheen agarsisteetti lakkaa'ameera.

    Pirezidantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp humna galaanaa isaa gara Baha Giddu-galeessaatti bobbasuu hordofee Waashingiten fi Tehiraan gidduutti waraanni ni banama jedhamee sodaan cimeera.

    Yaaddoon kun cimuu hordofee dippilomaatonni Ameerikaa fi Iraan torban darberraa kaasee Omaanitti waliin dubbachaa jiru.

    Akka tilmaama Dhabbata Biyyoota Gamtoomaniitti Ejensiin Nukilaraa bara darbe ifa godhe agarsiisuutti, Iraan Yuraaniyeemii kiiloogiraama 400 ol kuufatteetti.

    Yuraaniyeemiin Iraan sadarkaa qulqullinaa %60 gahu akka qabu ibsameera.

    Yuraaniyeemiin meeshaa waraanaa nukilaraarra gahe kan jedhamu sadarkaan qulqullina isaa %90 irra wayita gahu yo tau, kuusaan Iraan kanarra gahuuf tarkaanfiin tokko qofti kan isa hafe ta'uu dhaabbanni kun beeksiseera.

    Bara darbe haleellaa qilleensaa buufata Nukilaraa Iraanirrtti kan raawwatte Ameerikaan, kuufama Yuraaniyeemii kana akka dhiistu barbaaddi.

    Itti-gaafatamaan Dhaabbata Annisaa Atoomikii Mahaammad Islaam, " filannoon Yuraaniyeemii %60 gabbate busheessuu (diluting) ... deebii isaa qoqqobbiiwwan nurra kaa'aman ni ka'u ykn hin ka'an kan jedhurratti hundaa'a," jedheera.

  7. Poolisiin Awustiraaliyaa hiriirtota Pirezdantii Israa'el morman irratti tarkaanfiin humnaa fudhate sirriidha jechuun falme

    Hiriira mormii

    Madda suuraa, Getty

    Pirezdantiin Israa'el Isaak Herzog wayita Awustiraaliyaa daawwatu mormiin uummataa isa mudateera.

    Poolisiin Awustiraaliyaa hiriirtota irratti tarkaanfii humnaa fudhateen himatamus, tarkaanfiinsaa sirrii ta'uu ejjennoodhaan falmeera.

    Walitti bu'iinsi hiriirtotaa fi poolisii gidduutti mudateen miseensa paarlaamaa dabalatee namoonni miidhamaniiru.

    Taatee kanaan walqabatee hanga ammaatti namoonni 27 to'atamaniiru.

    Kanneen keessaa sagal himatamaniiru. Qondaalonni 10 ammoo miidhaan qaamaa irra ga'eera.

  8. Niwu Yoorkitti qorri hammaachuun namoonni 18 du'an

    Bishaan cabbii ta'ee magaalaa marsee jiru

    Madda suuraa, Getty Images

    Haala qilleensaa gar-malee qorru irraa kan ka'e US maagaalaa Niwu Yoork keessatti yoo xiqqaate namoonni 18 du'uu kantibaan magalaattii Zoohraan Mamdaanii ibsan.

    Qorri cimaan kun ji'a Amajjiirraa kaasee kan ture akka ta'eefi guyyoota 13 ta'uuf ammoo hoo'inni digrii seelshiyeesii 0 fi isaa gadi keessa ta'uunsaa haala hamaa akka uume ibsan kantiibaan magaalaa Niwu Yoork.

    Waggoota 60 keessatti qorri cimaan yeroo dheeraaf ture kun kan jalqabaa ta'uu himuun, sambattan kana dabalataan namni tokko sababa qorra cimaan du'uu dubbatan.

    Namoota sababa haala qilleensaa baay'ee qorruun lubbuu dhabanif gaddi akka itti dhagahame kan ibsan Zoohraan Mamdaanii, jiraattonni magalaattii yeroo qorraa kanatti mana keessa akka turaniifi waliisaanii wal-iyyyafatan gaafataniiru.

    Tajaajilli Raaga Haala Qilleensaa Biyyaalessaa US gamasaan qorri kun dabalataan torban tokkoof kan itti fufu ta'uu akeekkachiisera.

  9. Akkam bultan?

    Tamsaasa kallattii eegalleerra. Odeessaalee biyya keessaa fi biyya alaa gaggabaabsinee karaa kanaan isin biraan geenye.

    Nu hordofaa!

    Tamsaasa kallattii kana dura ture asii argattu.