Bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ, các sân bay châu Á siết chặt giám sát

Sự bùng phát của virus Nipah gây chết người ở bang Tây Bengal của Ấn Độ đã làm dấy lên lo ngại ở một số khu vực châu Á. Một số nơi đang thắt chặt các biện pháp sàng lọc tại sân bay.

Thái Lan đã bắt đầu sàng lọc hành khách tại ba sân bay đón các chuyến bay từ Tây Bengal. Nepal cũng đã bắt đầu sàng lọc những người đến tại sân bay Kathmandu và các điểm biên giới đường bộ khác với Ấn Độ.

Hai trường hợp đã được xác nhận ở Tây Bengal kể từ tháng 12/2025, được cho là ở các nhân viên y tế. Bộ Y tế Ấn Độ cho biết khoảng 196 người đã tiếp xúc với họ đã được truy vết và xét nghiệm âm tính với virus.

Virus này có thể lây lan từ động vật sang người. Người nhiễm có tỉ lệ tử vong cao – từ 40% đến 75% – vì hiện chưa có vắc xin hoặc thuốc điều trị.

Virus Nipah là gì và các triệu chứng là gì?

Virus Nipah có thể lây truyền từ động vật, như heo và dơi ăn quả, sang người. Virus cũng có thể lây lan từ người sang người qua thực phẩm bị ô nhiễm.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp Nipah vào danh sách mười bệnh ưu tiên hàng đầu, cùng với các bệnh Covid-19 và Zika, vì tiềm năng gây ra đại dịch của virus này.

Thời gian ủ bệnh dao động từ 4 đến 14 ngày.

Những người nhiễm virus có thể biểu hiện nhiều triệu chứng khác nhau, hoặc đôi khi không có triệu chứng nào cả.

Các triệu chứng ban đầu có thể là sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng. Ở một số người, sau đó có thể là buồn ngủ, rối loạn ý thức và viêm phổi.

Viêm não, một tình trạng đôi khi gây tử vong do làm sưng viêm mô não, có thể xảy ra trong các trường hợp nghiêm trọng.

Cho đến nay, vẫn chưa có loại thuốc hay vắc xin nào được phê duyệt để điều trị căn bệnh này.

Các đợt bùng phát dịch trước đây xảy ra ở đâu?

Vụ dịch Nipah đầu tiên được ghi nhận là vào năm 1998 trong số những người chăn nuôi heo ở Malaysia và sau đó lan sang nước láng giềng Singapore. Virus này được đặt tên theo ngôi làng nơi mà virus được phát hiện lần đầu tiên.

Hơn 100 người đã thiệt mạng và một triệu con heo bị tiêu hủy trong nỗ lực ngăn chặn virus. Điều này cũng dẫn đến những tổn thất kinh tế đáng kể cho nông dân và những người trong ngành chăn nuôi.

Bangladesh là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong những năm gần đây, với hơn 100 người chết vì Nipah kể từ năm 2001.

Virus này cũng đã được phát hiện ở Ấn Độ. Các đợt dịch được báo cáo ở Tây Bengal vào năm 2001 và 2007.

Gần đây hơn, bang Kerala ở miền nam là một điểm nóng về Nipah. Năm 2018, có 19 trường hợp được báo cáo, trong đó 17 trường hợp tử vong; và năm 2023, hai trong số sáu trường hợp được xác nhận sau đó đã tử vong.

Chuyện gì đang xảy ra lúc này?

Bộ Y tế Ấn Độ cho hay sau khi xác nhận các trường hợp nhiễm bệnh ở Tây Bengal, những người tiếp xúc với người nhiễm bệnh đã được "xác định, truy vết, theo dõi và xét nghiệm" - và đều không có triệu chứng.

"Tình hình đang được theo dõi liên tục và tất cả các biện pháp y tế công cộng cần thiết đều đang được triển khai," bộ này khẳng định.

Hiện chưa có trường hợp nào được báo cáo bên ngoài Ấn Độ, nhưng một số quốc gia đang tăng cường các biện pháp phòng ngừa.

Hôm 25/1, Thái Lan bắt đầu sàng lọc hành khách tại ba sân bay quốc tế ở Bangkok và Phuket có các chuyến bay từ Tây Bengal. Hành khách trên các chuyến bay này được yêu cầu khai báo sức khỏe.

Cơ quan quản lý công viên và động vật hoang dã cũng đã thắt chặt quy trình kiểm tra tại các điểm du lịch thiên nhiên.

Bà Jurai Wongswasdi, người phát ngôn của Cục Kiểm soát Dịch bệnh, trả lời BBC rằng các cơ quan chức năng Thái Lan "khá tự tin" vào khả năng ngăn chặn một đợt bùng phát dịch tại nước này.

Tương tự, Nepal cũng đã bắt đầu thực hiện tầm soát đối với những người nhập cảnh qua sân bay tại Kathmandu và các cửa khẩu đường bộ giáp biên giới với Ấn Độ.

Trong khi đó, các cơ quan y tế ở Đài Loan đã đề xuất xếp virus Nipah vào "bệnh loại 5". Theo hệ thống của hòn đảo, các bệnh được phân loại là Loại 5 là những bệnh truyền nhiễm mới nổi hoặc hiếm gặp, tiềm ẩn rủi ro lớn đối với sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi phải báo cáo ngay lập tức và áp dụng các biện pháp kiểm soát đặc biệt.