Zelensky nói thỏa thuận đạt 90%, Trump: 'chưa có gì cho đến khi tôi phê chuẩn'

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông sẽ gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại bang Florida vào Chủ nhật 28/12, trong bối cảnh các cuộc đàm phán về việc chấm dứt cuộc chiến tranh toàn diện do Nga phát động vẫn đang tiếp diễn.

Ông Zelensky cho biết cuộc gặp dự kiến sẽ tập trung vào một kế hoạch hòa bình do Mỹ làm trung gian, cùng các đề xuất riêng về những bảo đảm an ninh mà nước này dành cho Ukraine.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Nga nói rằng kế hoạch đó "khác biệt về căn bản" so với phương án mà Moscow đang đàm phán với Washington.

Nga cho biết các cuộc trao đổi đang có "tiến triển chậm nhưng ổn định", song chưa bình luận về đề xuất của ông Zelensky liên quan đến việc Ukraine rút quân khỏi vùng Donbas ở miền đông nếu Nga cũng rút lực lượng của mình.

Vào sáng sớm 27/12 giờ địa phương, những tiếng nổ được ghi nhận tại Kyiv. Giới chức Ukraine nói rằng đó là một đợt không kích mới của Nga.

Thị trưởng Kyiv Vitaliy Klitschko cho biết lực lượng phòng không Ukraine đang đánh chặn các đòn tấn công, đồng thời kêu gọi người dân thủ đô nhanh chóng vào nơi trú ẩn. Vẫn chưa rõ có thương vong hay không.

Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2/2022.

Hiện Moscow kiểm soát khoảng 75% tỉnh Donetsk và khoảng 99% tỉnh Luhansk lân cận. Hai khu vực này hợp lại được gọi là vùng Donbas.

Ukraine đang tìm cách giành được các bảo đảm an ninh từ Mỹ trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình, và ông Zelensky gợi ý rằng việc thiết lập một "khu kinh tế tự do" phi quân sự hóa có thể là một phương án đối với những phần Donbas mà Nga không thể chiếm giữ bằng vũ lực.

Hôm 26/12, ông Zelensky nói với các phóng viên rằng kế hoạch 20 điểm đã hoàn thiện khoảng 90%: "Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo đảm mọi thứ đạt mức 100%."

"Chúng tôi không để lãng phí dù chỉ một ngày. Chúng tôi đã thống nhất về một cuộc gặp ở cấp cao nhất – với Tổng thống Trump – trong tương lai gần. Rất nhiều điều có thể được quyết định trước thềm năm mới," ông viết trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, trong một cuộc trả lời phỏng vấn Politico đăng cũng vào hôm 26/12, ông Trump nói rằng ông Zelensky "chưa có gì cho đến khi tôi phê chuẩn".

"Tôi nghĩ mọi chuyện với ông ấy sẽ diễn ra tốt đẹp. Tôi cũng nghĩ mọi chuyện với ông [Vladimir] Putin sẽ diễn ra tốt đẹp," ông Trump nói.

Tổng thống Trump cũng cho biết ông dự kiến sẽ sớm nói chuyện với Tổng thống Nga.

Ngoài ra, ông Trump nói với Politico rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ đến thăm ông trong những ngày tới.

Các trợ lý cấp cao của Tổng thống Putin đã tiếp tục điện đàm với các quan chức Mỹ, sau khi đặc phái viên Điện Kremlin Kirill Dmitriev trở về từ cuộc gặp tại Florida vào cuối tuần trước.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov tỏ ra lạc quan về những diễn biến mới nhất, song cáo buộc Ukraine tìm cách "phá hoại" các cuộc đàm phán xoay quanh kế hoạch của Mỹ.

"Tôi nghĩ ngày 25/12/2025 sẽ được ghi nhớ như một cột mốc khi chúng ta thực sự tiến rất gần tới một giải pháp. Nhưng liệu chúng ta có thể tạo ra cú hích cuối cùng và đạt được thỏa thuận hay không còn phụ thuộc vào nỗ lực của chúng ta và ý chí chính trị của phía còn lại," ông nói trên truyền hình nhà nước Nga hôm 26/12.

Không lâu sau khi thông tin về chuyến thăm sắp tới của ông Zelensky đến Florida được tiết lộ, thị trưởng Kharkiv – thành phố lớn thứ hai của Ukraine ở vùng đông bắc – cho biết hai người đã thiệt mạng và một số người khác bị thương trong một cuộc không kích của Nga.

Ông Zelensky đã gặp ông Trump nhiều lần trong năm nay, kể từ khi cuộc gặp đầu tiên tại Nhà Trắng vào tháng Hai biến thành một màn đấu khẩu gay gắt. Cuộc gặp gần nhất của họ tại Nhà Trắng vào tháng 10 diễn ra trong bầu không khí hòa nhã hơn nhiều.

Việc xác nhận các cuộc đàm phán cấp cao diễn ra sau khi nhà lãnh đạo Ukraine cho biết ông đã nói chuyện trong một giờ qua điện thoại với các trưởng đoàn đàm phán của ông Trump, gồm đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của tổng thống Mỹ là Jared Kushner, vào đúng ngày Giáng sinh.

Ông Zelensky cho biết vòng đàm phán mới nhất đã tạo ra "những ý tưởng mới" về cách thức chấm dứt chiến tranh, và mô tả đó là một "cuộc trao đổi thực sự tốt".

Nhà Trắng đã đề xuất thiết lập trên thực tế một vùng phi quân sự hóa ở miền đông Ukraine, khu vực hai bên đồng ý không triển khai quân đội. Đây là một thỏa hiệp nhằm tránh phải giải quyết câu hỏi gai góc về chủ quyền pháp lý đối với các vùng lãnh thổ đang tranh chấp.

Ông Zelensky hôm 24/12 phát tín hiệu rằng nếu Ukraine rút quân, tối đa 40km, khỏi tiền tuyến ở miền đông để tạo lập một khu kinh tế, thì Nga cũng phải rút lực lượng khỏi các khu vực đang kiểm soát tại Donbas – "thủ phủ công nghiệp" của Ukraine.

Ukraine đã đạt được một số điều chỉnh so với bản dự thảo 28 điểm ban đầu do ông Witkoff soạn thảo, vốn được cho là có lợi cho Nga.

Vào hôm 26/12, ông Zelensky nói với các phóng viên rằng các cuộc đàm phán cuối tuần tại Florida sẽ tập trung vào nhiều văn bản, trong đó có các đảm bảo an ninh từ phía Mỹ và một thỏa thuận kinh tế riêng biệt.

Tuy nhiên, ông Zelensky nhiều lần nhấn mạnh rằng vấn đề lãnh thổ là trở ngại khó giải quyết nhất, bên cạnh tương lai của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia – cơ sở hạt nhân lớn nhất châu Âu.

Nhà Trắng đã đề xuất Ukraine và Nga cùng chia sẻ nguồn điện do nhà máy này sản xuất, trong bối cảnh cơ sở hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Nga.

Nga nhiều khả năng sẽ không chấp nhận một số điểm trong kế hoạch cập nhật của Mỹ, đặc biệt là các đề xuất liên quan đến lãnh thổ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cáo buộc "một nhóm các quốc gia, chủ yếu là Tây Âu" đang tìm cách làm chệch hướng những tiến triển ngoại giao đã đạt được.

Tổng thống Putin nhiều lần cảnh báo rằng quân đội Ukraine phải rút khỏi toàn bộ Donbas, nếu không Nga sẽ chiếm lấy khu vực này, đồng thời bác bỏ mọi thỏa hiệp về cách thức chấm dứt chiến tranh.

Phiên bản mới nhất của kế hoạch đã được ông Zelensky trình bày trong tuần này, lần đầu tiên kể từ khi bản dự thảo 28 điểm ban đầu bị rò rỉ vào tháng 11.

Các đề xuất mới nhất có việc Mỹ và châu Âu cam kết cung cấp đảm bảo an ninh theo mô hình Điều 5 của NATO, theo đó các đồng minh có nghĩa vụ hỗ trợ quân sự nếu Nga phát động một cuộc xâm lược mới.

Thỏa thuận cũng nêu việc quân đội Ukraine duy trì quy mô 800.000 binh sĩ – mức mà Điện Kremlin từng yêu cầu phải cắt giảm.