Ўзбекистон: Россияликлар нега гапиришдан қўрқмоқда? Украина, Россия O‘zbekiston yangiliklar

Украинага ҳужум бошланиши ортидан кўплаб россияликлар Ўзбекистонга кўчиб кела бошлашган.

Улар ўзаро суҳбатларда Россияни тарк этишга туртки берган сабаблар ҳақида бемалол сўзласалар ҳам, матбуотда гапиришдан қўрқишади.

Тошкентда Би-би-си суҳбатлашган бир россиялик эса Путин тузуми солаётган қўрқув россияликларни хорижда ҳам ҳам таъқиб этаётгани ҳақида гапиради.

У ўз шахсини очиқлашни истамади ва биз уни "Андрей" деб атаймиз.

Янги бошпана

Россия ва Беларусь Украинадаги уруш ортидан Ғарб санкцияларига учрай бошлагач, бу давлатлардаги кўплаб ширкатлар бошқа жойларга кўчишга қарор қилган.

Ўзбекистон пойтахти Тошкент, асосан, ана шундай компаниялар ходимлари кўчирилаётган жойлардан бирига айланган.

Апрель ойи бошида Тошкентдаги ИТ-Парк вакили Би-би-сига шу вақтга қадар қарийб икки минг инсоннинг Ўзбекистонга кўчиб келишига ёрдам берилганини айтган эди.

Вакил, шунингдек, яна икки мингдан зиёд хорижлик Ўзбекистонга мустақил йўллар билан келганини билдирди.

Бироқ Ўзбекистонни янги бошпана ўлароқ танлаган бу инсонлар билан суҳбатлашиш, уларнинг ҳикояси, ватанини тарк этишга туртки берган омиллар, урушга нисбатан шахсий қарашларини тинглаш журналистлар учун осон эмас.

Сабаби, Путин режими Украинадаги воқеаларга нисбатан ўзгача қарашларни қатъий бостира бошлаган, урушга қарши чиққанлар ҳибсга олинмоқда.

Россияда махсус ҳарбий амалиёт, дея аталаётган Украинадаги ҳаракатлар борасида Кремль қарашидан ўзгача фикр билдирганлар 15 йилга қадар озодликдан маҳрум этилиши ҳам мумкин.

Шунга қарамай, Би-би-си Россиядан Ўзбекистонга келишга қарор қилган инсон билан суҳбатлашишга муваффақ бўлди.

Аввалига, Ўзбекистонга кўчиб келиш сабаблари, Россия ва Украинада юз бераётган ҳолатга нисбатан ўз қарашларини камера олдида изҳор этишга рози бўлган бу инсон кейин ўз шахси ва ҳатто касбини ҳам очиқламаслик шарти билан Би-би-сига гапирди.

Вақтинчалик бошпана

Суҳбатдошими "Андрей" (исми ўзгартирилди - таҳририят) Россияда мавжуд бўлган нисбий эркинлик Украина уруши ортидан деярли йўққа чиққани, мустақил фикрловчи ёки ҳукуматни танқид қилувчи инсонларнинг у ерда яшаши учун шароит қолмаганини айтади.

"Ҳали уйланмаганман. Шу сабабдан имкон борида Россиядан чиқиб кетишга қарор қилдим. Фарзандларим келажаги қоронғи мамлакатда туғилишини истамадим", - ейди у.

"Андрей"га кўра, кўплаб ривожланган мамлакатлар россияликларни қабул қилишга рўйхушлик бермагани боис бу давлат фуқароларининг борадиган жойи "бармоқ билан санарли" қолган.

"Онгли россияликлар урушга қарши. Шу сабабли у ердан кетдим. Лекин Ўзбекистонда ҳам узоқ қолиш ниятим йўқ. Бу ерда шунчаки фикрларимни жамлаб, келажак режаларимни аниқлаштириб олмоқчиман".

"Андрей" ўзининг очиқ гапиришни истамаслиги Кремль солаётган қўрқув сабабли эканини тан олади.

"Россияда одамларга фақат Кремль қарашларига мос ахборотни олиш танлови қолдириляпти, холос. Ўзгача фикрловчилар, урушга қарши чиққанлар шу заҳоти жазоланяпти. Бу қўрқув бизни хорижда ҳам таъқиб этмоқда, аммо ўз фикримизни очиқ билдира оладиган кунлар тез орада келишига ишонаман", - таъкидлайди у.

Мажбурий қайтиш

Украинага ҳужум бошланиши ортидан қанча россиялик ўз ватанини тарк этганига доир аниқ рақамлар мавжуд эмас.

Бироқ ўн минглаб инсонлар янада бўғила бошланган эркинлик, урушга нисбатан норози кайфият, мажбурий ҳарбий сафарбарликка чақирилиш эҳтимоли, кетма-кет жорий этилаётган Ғарб санкциялари таъсиридан хавотирлар сабаб Россияни тарк этгани айтилади.

Эндиликда, бу инсонларнинг айримлари ўзлари кўчиб борган мамлакатлардаги молиявий қийинчиликлар, маҳаллий турмуш шароитига кўника олмаслик, ишсизлик, ватанда қолган оилалари тақдири ташвишлари туфайли ортга қайтишдан ўзга чора топа олмаётгани борасида ҳам хабарлар чиқа бошлаган.

Мавзуга эътибор қаратган The Guardian нашри замонавий технология соҳаси мутахассислари хорижда осонроқ ўрнаша олаётган бир пайтда, бошқа соҳалар вакиллари ўз малакаси ва тажрибасини чет давлатларда қўллашда қийинчиликларга юз тутаётгани ҳақида ёзган.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek