Ўзбекистон президентлигига илк даъвогар маълум бўлди, Шавкат Мирзиёев ҳам ўз номзодини илгари сурадими? O‘zbekiston mintaqa dunyo yangiliklar

Шавкат Мирзиёев

Сурат манбаси, Gazeta.uz

Экопартия Ўзбекистон президент сайловига ўз номзодини илгари сурган биринчи партия бўлди. Бу галги сайлов шу йилнинг 24 октябрь кунига белгиланган. Сайловолди кампаниясига эса, 23 июль куни старт берилган.

Расман маълум қилинишича, Ўзбекистон Экологик партияси Нарзулла Обломуродов номзодига тўхталган.

Ўзининг қарорини партия марказий кенгашининг бугун, 4 август куни бўлиб ўтган навбатдан ташқари пленумида маълум қилган.

Нарзулла Обломуродов Ўзбекистон Экологик партияси марказий кенгаши ижроия қўмитаси раиси.

Бу партиянинг Ўзбекистон президент сайловидаги илк иштироки бўлади.

Ўзбекистон Экологик партияси Адлия вазирлиги томонидан 2019 йилнинг январида давлат рўйхатидан ўтказилгани хабар қилинган.

Шавкат Мирзиёев президентликка ўз номзодини қўядими?

Президент Шавкат Мирзиёев

Сурат манбаси, official

Бу савол сўнгги бор Ўзбекистон президенти матбуот котибининг 21 июнь кунги брифингги чоғида янграган.

Шерзод Асадовга Amerika Ovozi мухбири Навбаҳор Имомова худди шундай мазмундаги савол билан мурожаат қилган.

Матбуот котиби ўшанда Ўзбекистонда сайловолди жараёни июль ойи охирида бошланишини айтаркан, ким, қачон ўз номзодини илгари суришини билиш учун худди шу пайтгача кутиш кераклигини билдирган.

Шерзод Асадов, "бу, биринчи навбатда, ҳар битта номзод, ҳар битта фуқаро ўзининг конституциявий ҳуқуқи" эканини таъкидлаганди.

2016 йилги президент сайлови Ислом Каримовнинг кутилмаган вафоти сабаб, муддатидан илгари чақирилган.

Бу сайловда Ўзбекистонда фаолиятда бўлган, расман рўйхатдан ўтган барча тўрт партия номзодлари президентлик учун беллашишган.

Амалдаги президент номзодини ўшанда Ўзбекистон Либерал-демократик партияси илгари сурган.

"Шавкат Мирзиёев яна президентликка номзодини қўядими?", - деган саволга эса, мазкур партия Ижроия қўмитаси раиси Актам Ҳаитов qalampir.uz интернет нашри билан суҳбатида "эҳтимоли бор"лигини айтиб жавоб берган.

Нашр кеча, 3 август куни эълон қилган суҳбатида унинг, "Катта эҳтимол билан бор! Чунки у бизнинг партиямизнинг номзоди. Катта эҳтимол билан турибдилар", деган сўзларидан ҳам иқтибос келтирган.

"Сайлов учун номзодни съезд тайинлайди. Съездгача эса Сиёсий кенгашимиз бор. Мен Ижроия қўмитаси раисиман. Сайлов расман эълон қилингандан кейин Ижроия қўмитаси Сиёсий кенгаш чақиради ва шу Кенгаш съездга номзод таклиф қилади. Шунинг учун, биз Сиёсий кенгаш аъзолари билан маслаҳатлашамиз ва сьездда бизнинг номзод маълум бўлади", - деб айтган Ўзбекистон Либерал-демократик партияси Ижроия қўмитаси раиси.

Сўнгги президент сайловида Шавкат Мирзиёев 88,61 фоиз овоз билан ғалаба қозонган.

Номзодлар ва қонунчилик

Ўзбекистон Марказий Сайлов комиссияси

Сурат манбаси, Gazeta.uz

Мамлакатда амалда бўлган Сайлов кодексига мувофиқ, сиёсий партия сайлов кампанияси эълон қилинадиган кунгача тўрт ойдан кечиктирмаган муддатда ўз номзодини кўрсатиши мумкин.

Сайлов кампаниясининг ўзи эса, Ўзбекистон Марказий Сайлов комиссияси томонидан президент ваколатлари тугашидан камида уч ой олдин оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади.

Мавжуд қонунчиликда президентликка номзодларнинг Марказий сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олинишини айтилган.

Сайловга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишни сайлов комиссиялари очиқ ва ошкора амалга оширилиши кўзда тутилган.

Сайловолди ташвиқотининг эса, номзодларни рўйхатга олиш учун белгиланган охирги куннинг эртасидан эътиборан бошланиши белгиланган.

Амалда бўлган Сайлов кодексига мувофиқ, Ўзбекистонда сайлов умумий, тенг, тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи асосида яширин овоз бериш орқали ўтказилади.

Сайловда эркин ва яширин овоз берилади. Сайловчиларнинг хоҳиш-иродасини назорат қилишга йўл қўйилмаслиги, сайлов очиқ ва ошкора ўтказилиши айтилади.

Ўзбекистон Конституциясининг 90-моддасига мувофиқ:

  • Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига ўттиз беш ёшдан кичик бўлмаган, давлат тилини яхши биладиган, бевосита сайловгача камида 10 йил Ўзбекистон ҳудудида муқим яшаётган Ўзбекистон Республикаси фуқароси сайланиши мумкин. Айни бир шахс сурункасига икки муддатдан ортиқ Ўзбекистон Республикасининг Президенти бўлиши мумкин эмас.
  • Президент беш йилга сайланади.
Шавкат Мирзиёев

Сурат манбаси, official

Шавкат Мирзиёев ўтган йил декабрь ойида мамлакат парламентига қилган мурожаатида президент сайлови халқаро стандартларга мувофиқ ўтказилиши кераклигини таъкидлаган.

Марказий сайлов комиссияси бўлажак сайлов миллий қонунчилик ва умумэътироф этилган халқаро демократик тамойиллар асосида, юксак савияда ташкил этилишига алоҳида эътибор қаратиши лозимлигини айтган.

Президент мамлакатда ўтган сайловларда халқаро кузатувчилар томонидан берилган мақбул тавсияларни миллий қонунчилик ва амалиётга татбиқ этиш ишлари давом эттирилишини урғулаган.

Бу галги президент сайловига тайёргарлик бўйича асосий тадбирлар дастури шу йилнинг 14 апрель куни расман тасдиқланган.

Июнь ойида Ўзбекистон Марказий сайлов комиссияси сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш учун ажратиладиган маблағнинг чекланган миқдори ҳажмини эълон қилган.

Бу маблағ 300 миллиард сўм этиб белгиланган.

Сиёсий партияларга ташвиқот ва тарғибот ишлари учун 15 миллиард сўмдан ошиқроқ, ҳар бир номзодга эса 3 миллиард сўмдан ажратилаётгани маълум бўлган.

Бунгача Ўзбекистондаги "Миллий тикланиш" партияси лидери ўз номзодини президентликка илгари суриш режасида экани хабар берилган.

Бундан ташқари, мамлакатда расман рўйхатдан ўтиш ҳаракатида бўлган айрим мустақил партиялар ҳам худди шу каби истакда эканликлари кўрилган.

21 июнь куни эса, Адлия вазирлиги "Ҳақиқат ва тараққиёт" социал-демократик партиясини давлат рўйхатидан ўтказишни расман рад қилгани маълум бўлган.

Вазирлик бунинг сабабини талаб этилганидан қарийб 3 марта кам имзолар тақдим этилгани билан изоҳлаган ва бунга яна қатор омилларни ҳам илова қилган.

Ўзбекистондаги фаолияти 1991 йилдан буён расман қайта тикланмаган партия фаоллари 26 май куни қурултой ўтказиб, "Эрк" номидан собиқ хонанда Жаҳонгир Отажонов номзодини президент сайловида илгари суришга қарор қилгани маълум бўлган.

Аммо ўтган ой Жаҳонгир Отажоновнинг ўзи "ота-онасини ўйлаб", сиёсатдан вақтинча чекиниши ва қўшиқчилик фаолиятини давом эттиришини айтган.

У бу ҳақда ўзининг Instagram акаунтида маълум қилган.

Ўзбекистон президентлигига ўз номзодини кўрсатиш учун партия Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтган бўлиши керак.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek