Chingiz Boy

	Коммунистик тузум мадҳ этилмаган ва коммунизм даҳоларининг номи келтирилмаган ҳеч вақо йўқ эди

1-қисм

Ўтган асрнинг етмишинчи йиллари охири, саксонинчи йиллар бошида мен пионер эдим. Эҳтимолки, Шўролар иттифоқининг минглаб бошқа бўлгаларидаги пионерлар каби камина ҳам бир бошқотирма саволнинг тагига ҳеч етолмасдим. Саволки, ахир, СССР шунчалар яхши давлат бўлса, нимага дунёнинг барча мамлакатлари бизга қўшилмайди? Бу саволнинг жавобини саксонинчи йилларнинг ўрталарида, комсомол билетини қўлга киритганимдан бир оз ўтиб жавобини топгандай бўлдим – аммо мени
пионер қилиб тарбиялаган ва
СССРни “ дунёдаги энг яхши
мамлакат” эканлигига ишонтирган
нарса нима эди?

Ота-онам Шўронинг ваъдаларидан аллақачон умид узишган ва рўзғор тебратишнинг оғир юкини кўтараман деб овора эди. Маҳалла-кўйда эса тўп тепишдан ортмас эдик. Мактабда эса... дарвоқе, мактабда синфхоналарга киришимиз билан жоду қилинган каби ўқитувчининг ўзи ҳам ишонмаган эртакларидан маст, Шўролар давлатида туғилиб қолганимиздан беҳад миннатдор ва бахтиёр эдик.

Аммо кейинроқ “миннатдор қуллик” деб таъриф берилган бу ҳолатимизнинг асосларидан бири аслида уйнинг пештоқига илинган ва қишин-ёз, кеча-кундуз “сайраб“ турадиган радио эди. Овози на кўтарилар ва на пасаяр эди, ёз тонгларида пашшахона ичида ширин уйқудасиз, аввалига аллақандай мадҳия янграр, орадан кўп ўтмай, аёл кишининг жисмоний тарбиядан сабоқлари бошланар эди. “Бир, икки, уч... Энди чап оёғингизни кўтарасиз, туширмасдан туриб ўнгини ҳам кўтарасиз...” қабилида. Ана ундан кейин эса бу мамлакатда ҳамма ёппасига зафар қучаётгани ҳақида ахборот...камина эса ва менга ўхшаган минглаб каминалар қатори - ҳали уйқу аримаган кўзларини ишқалаб, аввалига товуқларни катаклардан чиқариб, кейин енгил нонушта ва ундан сўнг катта-катта қуриган дарахтларни қиш учун саржинлашга тушардик.

Ҳамма ёппасига зафар қучаётган бу мамлакатда ҳамон йўллар тупроқ, уйлар ўтину-таппида иситилар, электр вақти-вақти билан ўчиб қолар, беморлар шаҳар касалхонасига “қуруғидан” берсагина жойлашар, пахта сафарбарлигига чиқарилган болалар устидан “кукурузник” учоқлари заҳар сепиб ўтар ва шунга қарамай барча коммунистик тузумдан миннатдор эди. Оқ-қора телевизионда бу “гўзал” мамлакат шунақа ҳам рангли эдики, онда-сонда Америками ва ё Оврупода ҳақоратланаётган ва хўрланаётган халқлар, қора танлилар ҳақида ғамгин тасвирларни айтмаса - жоду гўзал ва бетакрор эди.

Жоду шу қадар кучли эдики, орадан бир неча йиллар ўтиб, мен Ғарбдан қўним топганимдан кейин уйимизга ватандан бир меҳмон келди. Холамиз олий маълумотли ўқитувчи, аллақачон Ленин ҳақидаги шеърларни Амир Темур мадҳ этилганлари билан ўзгартириб улгурган эди. Бир куни Ғарбнинг озод ва обод шаҳарларидан бири марказини айлангани чиқдик, марказий кўчаларнинг бирида холамизнинг эътиборини уйсиз тиланчи тортиб қолди. Холамиз бошини сарак-сарак қилиб, қаранг, бу ерда гадолари ҳам “импортний” кийинишар экан, деб қолса бўладими?.. Шўроларнинг “бахтиёр қуллик” ҳақидаги жодусини айрим ҳолатларда ана шундай “импортнийми, демак зўр” қабилидаги қарашлар гоҳ-гоҳида “бузиб тургани” тайин...

Бугунга келиб эса ватандагилар сариёғдан тортиб, машинанинг эҳтиёт қисмларига қадар - “российскийми, демак зўр!” деб турганига гувоҳ бўлмоқдаман..

Яна коммунизмга қайтсак... хуллас, бу мамлакатда коммунистик тузумни мадҳ этмаган ва коммунизм даҳоларининг номи келтирилмайдиган ҳеч вақо йўқ эди. Матбуот, радио-телевизион, миллионлаб чоп этилаётган китобларнинг аксариятида бир маъно бор эди - биздан бахтли фуқаро йўқ ва бўлиши ҳам мумкин эмас!

Шиорлар- чи? Совет болаларининг ҳозирги авлоди коммунизмда яшайди қабилида... ширин энтикиб қўярдик шунда, зотан бугун аксарият “буюк келажак нима” деган саволга жавоб тополмагани каби, биз ҳам коммунизмнинг нима эканини аниқ билмасдик... Коммунизм ҳақидаги саволимизга ўшанда қўшни қишлоқдан келин бўлиб тушган чиройли муаллимамиз Малоҳат опа, “Эй, нима бўлса ҳам яхши-да, шу коммунизм...“ деб жавоб бергани ёдимда...

(давоми бор)

Shimoliy Koreya,Firts Tiger: hmm....harbir tangani ikki tomoni bor... sho'rolar siyosatini yomon oqibatlari bilan birga yahshi tomonlari ham bor edi... har holda o'qigan odam ish topgan u paytda ...!!!

Ahmad: Узбекистонда хеч нарса узгармади. Уша уша шурочасига яшаш. Фарки шуки у вактлар биз политбюро аъзоларининг расмини кутариб парадга чикардик. Мардикор булиб россияда ишлаб юрмас эдик. Аёлларимиз Дубайга, Туркияга боришмасди.

Kamol,Toshkent: Nima desam ekan, Leninni Amir Temurga alamshtirganimiz rost, ULug kommunist vatanimizni esa Uzbekiston kelajagi buyuk davlat degan shiyorga almashtirdik, lekin hozir bironta uzbekdan surangchi bu ketishda biz qachon erisharkinmiz u Buyuk davlatga, u haqida uylagandan kura hozir uzbeklar Rossiada, Kazahstonda mardikor bulib non topishyapti, uqimishli uzbeklar esa bir gap qilib grant yutsamu shu chet elga, Amerikaga, Ovrupoga, kelajagi Buyuk yurttan qochsam degan hayolda yurishipti... Bu ketishda bu ertakka na bizi amaldorlaru na xalq ishonsa kere... Faqat uzimizi aldab yuramiz

Voris Usmonli, O’zbekiston: Аввало коммунистик тузум ўз доҳийсини улуғларди. Ва шундай тасаввур қолар эдики, худди дунёда ундан буюк, етук шахс бўлмаган. Аслида эса унинг анчайин пасткаш, пулга ўч ва шуҳратпараст одам эканлигини яқинда билдим. Ўйламанг, Ленинни ёмонлаш, унга мағзава тўкиш кампаниясида иштирок этиш учун бу гапларни ёзган, деб. Шу йил январда Игор Буничнинг "Партиянинг олтинлари" деб номланган тарихий фактларга асосланган китобини ўқиб чиқдим. Унда коммунистик партиянинг бутун фаолияти давомида қилган жиноятлари, чет эл банкларида халқдан ў! мариб тўплаган пуллари, умуман бутун Совет жамиятининг тарихи ҳақида ҳужжатлар билан далилланиб қайта ёзилган. энди шундай тасаввур уйғонадики, Ўзбекистондаги ҳозирги вазият ҳам ўша даврдан фарқ қилмайди. Мактабларда, олий ўқув юртларида, телевидениеда, оммавий ахборот воситаларида, матбуотда, қўйингки, ҳатто дарслик китобларида ҳам Президентимиз сиймосини улуғлаш, уларнинг "доно раҳбарлик"ларига мадҳия айтиш урф бўлган. Балки яна Совет даври қайтгандир, балки бу "муcтақиллик" номи билан бошқача кўринишда намоён бўлаётгандир?....