АҚШ: Сурия ИШИДга қарши коалицияга қўшилади (видео)
- Author, BBC Янгиликлар бўлими
- Ўқилиш вақти: 4 дақ
АҚШ эълон қилишича, Сурия Исломий Давлат жангариларини мағлуб этиш мақсадидаги глобал коалицияга қўшилади ва Вашингтон билан дипломатик алоқаларини қайта йўлга қўяди.
Ушбу хабар Президент Трамп Сурия Президенти Аҳмад Аш-Шараа билан учрашгани ортидан эълон қилинди.
Аҳмад Аш-Шараа Оқ Уйга ташриф буюрган илк Сурия раҳбари бўлди.
Бир йилча олдин Шараа етакчилигидаги исломий кучлар пойтахт Дамашқни қўлга олиб, Башар ал-Ассад режимини қулатган эди.
Фокс Нюсга берган интеврюсида Аҳмад Аш-Шараа ўзининг ташрифи АҚШ билан ҳамкорликнинг "янги даври" таркибий қисми, деб айтди.
"Биз келажак, бугун ва ўтмиш ҳақида гаплашдик. Шунингдек, санкцияларни олиб ташлаш ҳақида ҳам. БМТ Хавфсизлик Кенгаши мен ва бошқа инсонларга қарши киритилган санкцияларни олиб ташлаш ҳақида қарор чиқарди." – деди у.
Президент Трамп Аҳмад Аш-Шараага юқори баҳо бериб, жумладан шундай деди:
"У кучли раҳбар. У оғир шароитда шу даражага етган ва у абжир одам. У менга ёқади. Суриянинг янги президенти билан тил топишганмиз. Биз Сурияни муваффақиятли мамлакатга айлантириш учун ҳамма нарсани қиламиз. Чунки у Яқин Шарқнинг бир қисми. Мана тарихда илк бор Яқин Шарқда ҳозир тинчлик".
Suriyaning yangi prezidenti bilan til topishganmiz. Biz Suriyani muvaffaqiyatli mamlakatga aylantirish uchun hamma narsani qilamiz. Chunki u Yaqin Sharqning bir qismi.
Яқин-яқингача Аҳмад Аш-Шараа АҚШ ҳукуматининг террорчи рўйхатида эди. ВВС таҳлилчиси Том Бейтмен Сурия янги раҳбари сафари муждаси ҳақида шундай дейди:
"Бу ердаги вазият шуки, америкаликлар Ғарб ва Американинг Араб иттифоқчиларини бу ютуқни янада ривожлантиришларига рағбатлантирмоқчи: "Мана қаранг, 14 йиллик фуқролар урушидан кейин, узоқ йиллик Ассад сулоласи ҳукмронлигидан кейин ниҳоят Сурияга хавфсизлик, барқарорлик келди, мана бу энг мақбул раҳбар", деган маънода. Албатта, мушкулликлар аригани йўқ – яна мазҳаблараро қирғинлар ёки мамлакат яна яккаҳумкронликка оғиб кетиш эҳтимоли ҳам йўқ эмас."
Айни мақолада Google YouTube томонидан тақдим қилинган контент мавжуд. Биз бу контент юкланмасидан аввал сизнинг розилигингизни сўраймиз, чунки улар куки ва бошқа технологиялардан фойдаланган бўлиши мумкин. Сиз Google YouTube ҳаволасида кукиларга доир ва шахсий маълумотларга оид қоидалар ҳақида аввал ўқиб, кейин қабул қилишга рози бўлишингиз мумкин. Кўриш учун “қабул қилиш ва давом этиш”ни танланг.
Охири YouTube пост
9 ноябр: Сурия президенти Шараа санксиялар бекор қилингач, АҚШга келди
Сурат манбаси, Reuters
Сурия президенти Аҳмад Шараа Вашингтонга расмий ташриф билан етиб келди. Бу АҚШ уни " Mахсус белгиланган глобал террорчи" мақомидан расман чиқарганидан икки кун ўтиб содир бўлди.
Исломчи жангари бўлган Шараа душанба куни Оқ уйда АҚШ президенти Доналд Трамп билан учрашади. Бу учрашув Шараа бошчилигидаги қўзғолончилар иттифоқи Башар Асадни ҳокимиятдан ағдарганидан 11 ой ўтгач амалга ошмоқда.
Шараа АҚШ пойтахтига етиб келиши арафасида Сурия хавфсизлик хизматлари "Исломий давлат" деб номланган гуруҳнинг ўнлаб гумон қилинган аъзоларини қўлга олгани маълум қилинди.
Сурияда ушбу гуруҳнинг қолдиқларига қарши курашда ҳамкорлик масаласи Шараа ва Трамп ўртасидаги музокараларда асосий мавзу бўлиши кутилмоқда.
Сурия расмийлари маълум қилишича, 71 нафар гумонланувчи қўлга олинган, улардан қурол-яроғ ва портловчи моддалар мусодара қилинган.
Ҳокимиятга келганидан бери Шараа Сурияни Асад режими давридаги узоқ йиллик яккалангандан сўнг, яна халқаро саҳнадаги ўрнини тиклашга интилмоқда. Асад режими даврида мамлакат 13 йиллик фуқаролик урушига ботган эди.
Шараа сентябр ойида БМТ Бош Ассамблеясида нутқ сўзлаш учун АҚШга сафар қилган ва у ерда Сурия "дунё халқлари орасида ўзининг ҳақли ўрнини тикламоқда", деб баёнот берган, ҳамда халқаро ҳамжамиятни санкцияларни бекор қилишга чақирган.
Шу ҳафта бошида БМТ Хавфсизлик Кенгаши АҚШнинг Сурияга нисбатан чораларни бекор қилиш тўғрисидаги резолюциясини қўллаб-қувватлади. Бу Вашингтоннинг Сурия ва унинг янги раҳбарларига нисбатан санкцияларни босқичма-босқич енгиллаштириш жараёни билан мос келди.
Жума куни Шараа ва унинг ички ишлар вазири Анас Ҳасан Хаттаб АҚШнинг экстремистик гуруҳларни қўллаб-қувватлашда гумон қилинган шахслар рўйхатидан чиқарилди. АҚШ Молия вазирлиги бу қарорни "Сурия раҳбарияти томонидан намоён этилган ижобий ўзгаришлар" деб изоҳлади.
Шараа аввал "Муҳаммад ал-Жўлоний" тахаллуси билан танилган, у "Ҳайъат Таҳрир аш-Шом" (HTS) гуруҳи раҳбари бўлган. Бу гуруҳ 2016 йилгача ал-Қоида билан боғланган эди, кейин Шараа алоқаларни узган.
HTS гуруҳини бошқаришдан олдин Шараа Ироқда ал-Қоида сафида жанг қилган ва бир муддат АҚШ кучлари томонидан қамоққа олинган. Унга нисбатан АҚШ томонидан 10 миллион долларлик мукофот эълон қилинган эди.
АҚШ бу йил бошида HTS гуруҳига нисбатан санкцияларни бекор қилди.
Трамп аввалроқ, май ойидаги Рияддаги учрашувда Шараани "қатъий инсон, кучли ўтмишга эга" деб таърифлаган.
Шараа ўзининг исломий жангари ўтмишидан қатъи назар, Асад режимига қарши бўлган давлатлар томонидан қўллаб-қувватланмоқда. У Суриянинг турли этник гуруҳлари ва фракцияларининг қўллаб-қувватлашини қозона оладиган ўртача сиёсат юритишга ваъда берган.
Бу йил бошида у хавфсизлик кучлари сафидаги айрим шахсларнинг Суриянинг алавий озчилиги вакилларини қатл қилгани ҳақидаги айбловларини текшириш ва уларни жазолашга ваъда берган.
Сўнгги ойларда Сурияда сунний бедуин қабила жангчилари билан друз милитсиялари ўртасида қонли тўқнашувлар юз берди. Бу эса HTS бошчилигидаги ҳукумат мамлакатдаги кўп йиллик урушдан кейин барқарорликни тиклай оладими, деган саволларни ўртага ташламоқда.
