Dışişleri Bakanı David Miliband'in, personelin derhal serbest bırakılması çağrısına yer veren gazeteler, hükümetin son derece dikkatli bir politika izlemesi gerektiğinde birleşiyor.

Bu konudaki uyarılara geçmeden önce, İran'daki İngiltere karşıtlığının nedenlerini sıralayan Daily Telegraph'a göz atalım.

"İran'daki İngiliz karşıtı duygular birkaç kaynaktan besleniyor. Bunların bazısı güncel, bazısı tarihi gelişmeler. BBC'nin Farsça yayınları ve bu yayınlarda İran'daki olayları örnek bir şekilde işlemesi etkili bir unsur. Muhalif Halkın Mücahitleri Örgütü'nün Londra'daki varlığı da öyle."

"Aslında İran'da, İngiltere'nin hıyaneti olarak algılanan olaylar yüzyıllar öncesine dayanıyor. Bunların doruk noktası ise, Şah Rıza Pehlevi'nin iktidara gelmesiyle sonuçlanan 1953 darbesi. İran'ın 2 yıl önce, Şattülarap'daki karasularını ihlal eden 15 İngiliz denizciyi rehin alması tüm bunların intikamı gibiydi."

İngiltere-İran ilişkilerinin sorunlu geçmişine yönelik bu dökümün bir benzeri de Independent'ta. Ancak gazetenin köşe yazarlarından Donald Macintyre, İran'ın tavrını açıklayabilecek bir unsurun daha altını çiziyor.

"Tahran'ın İngiltere'ye yönelik sert yaklaşımının en iyimser açıklaması şu olabilir: Barack Obama'nın sunduğu Amerika Birleşik Devletleri ile müzakere şansını zedelemeden, Batı karşıtı duruşunu korumak. İngiltere'nin paratoner vazifesi görmesi, eğer İran'ın nükleer faaliyetleri konusundaki krize diplomatik bir çözüm bulunması şansını canlı tutacaksa, ödemeye değecek kısa vadeli bir bedel olabilir. Ancak şimdilik, üstelik de böylesine değişken bir ortamda, hesaba katılacak bir olasılık değil bu."

Independent konuyu başyazısında da ele alıyor. "İran'ın bu kışkırtıcı adımlardan karlı çıkmasına izin vermemeliyiz" başlıklı yazıda şu satırlar dikkat çekiyor:

"İran yönetimi, tartışmalı seçim sonuçlarını takip eden protestolarla halkının gözünde küçüldü. Bu nedenle yabancı müdahalecilere karşı ülkeyi milliyetçi bir dalgayla yeniden birleştirmek onların çıkarına. İngiltere dikkatsiz söz ve eylemlerle anlaşmazlığı tırmandırırsa, bu stratejileri başarıya ulaşacaktır. Üstelik rejimin, muhalefeti düşmanın kuklası olarak karalaması kolaylaşacaktır."

Independent İngiltere hükümetine uyarılarını, "Tabii tüm bunlar, büyükelçilik çalışanlarının gözaltına alınmasına karşı hiçbir şey yapmamamız gerektiği anlamına gelmez" diyerek sürdürüyor.

Yazıdan diğer bazı satırlar şöyle:

"Tepkilerimizi müttefiklerimiz ile birlikte hareket ederek vermeliyiz. Özellikle de Tahran ile bizden daha iyi ilişkileri olan Fransa ve Almanya ile. Rusya'dan yardım istemekten de çekinmemeliyiz. Başbakan Vladimir Putin yakın bir müttefikimiz olmayabilir. Ancak Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın kısa süre önceki Moskova ziyaretinde de görüldüğü gibi, Tahran yönetiminin dikkate aldığı bir isim."

Irak'ta tarihi dönemeç

Irak'taki Amerika Birleşik Devletleri askerleri, yarın tüm kent ve kasabalardan çekiliyor. Ülkeyi tamamen terk edecekleri 2011 sonuna kadar, yerleşim birimleri dışındaki üslerinde kalacaklar.

Guardian bu önemli gelişme öncesi Bağdat'taki havayı şu satırlarla aktarıyor:

"Irak hükümeti yarını mili bayram ilan etti. Saddam Hüseyin'in devrilmesinden 6 yıl sonra, kent ve kasabalarındaki Amerikan askeri varlığının sona erişini kutlamak için hazırlıklar yapıyorlar. Ancak bu kutlama havası, bazı Amerikalı yetkilileri ve askerleri öfkelendirdi. Başbakan Nuri el Maliki de, Amerikalıların çekilmesini, Iraklıların işgalcileri püskürtme mücadelesinin başarısı olarak tanımlayarak bu öfkeyi daha da alevlendirdi."

"Amerika Birleşik Devletleri ordusunun rolü yarından itibaren, sadece Irak güvenlik güçlerine destek vermek olacak. Tek başına operasyon yapamayacaklar ve operasyonlara ancak Irak makamlarından talep gelirse katılabilecekler."

Amerika Birleşik Devletleri askerlerinin Irak kent ve kasabalarından çekilmesi, Financial Times'ın da gündeminde. Bunun Irak için egemenliğe giden yolda önemli bir kilometre taşı olduğunu vurgulayan gazete, ülkeyi bekleyen zorluklara da dikat çekiyor.

"Irak'ta güvenlik, 2006-2007 yıllarındaki kanlı mezhep çatışmalarından bu yana ilerleme gösterdi. Ancak geçen haftaki bombalı saldırılar şunu ortaya koydu: Mücahitler püskürtülmüş olabilir, ancak sahneyi terk etmediler. Daha da önemlisi, Amerika'nın asker sayısında artışa giderek yaratmayı umduğu reform ve toplumsal uzlaşı ortamı oluşmadı." diye yazan Financial Times, şöyle sürdürüyor:

"Amerikan askerlerinin çekilmesi, temelde eski militanlardan oluşan Irak ordusunun rüşdünü ispat sınavı olmayacak sadece. Başbakan Nuri el Maliki'nin, mezhepsel aidiyetini bir kenara bırakıp tüm Iraklıların lideri olup olamayacağını da gösterecek."

"Bu Irak tarihinde önemli bir dönemeç. Birlikte yaşama, millet ve devletlerini yeniden bir araya getirme iradesini gösterip göstermeyeceklerine Iraklılar karar verecek. Tahran'daki gelişmeler de, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yakınlaşma yerine çatışma doğurursa, onlara pek yardımcı olmayacaktır."