Financial Times'ın birinci sayfasındaki "İran'ın batıya öfkesi" başlıklı yorumsuz habere, dün Tahran'daki İngiltere büyükelçiliği önünde, İngiliz bayrağının yakıldığı öfkeli protesto gösterisinin fotoğrafı da eşlik ediyor. Daily Telegraph başyazısında Tahran'ın öfkesinin batı ülkeleri arasında özellikle İngiltereye yönelmesini şu satırlarla yorumlamış:

"İran'ın dini liderliği Başkan Obama'nın Müslüman dünyasına yaptığı kurlardan Amerika'nın eskisi kadar uygun bir hedef olmayacağını görüp, İngiltere'ye vurmaya karar verdi. Tabi BBC Farsça televizyonunun sokaklardaki şiddet manzaralarını İran halkına göstermesine de öfkelendiler."

Times gazetesi ise Başkan Obama'nın dün geceki, İran'da seçimler sonrası yaşananları kınadığı sert konuşmasını manşete çıkarmış. Başyazısında ise, Tahran'ın İngiltere'yi baş komplocu olarak tanımlayıp hedef seçişinin tarihi temeli bulunmayan ve çağdaş uluslararası ilişkilerin yanlış anlaşılmasına dayalı bir tutum olduğunu yazıyor.

"İngiltere'nin bölgede bu kadar etkili olduğu iddiası İngiltere Dışişleri Bakanlığını şaşırtmıştir herhalde. Her ne kadar iltifat gibi algılanabilirse de, Irak'la ilgili beceriksizlikler ve başarısızlıklar hakkında yeni bir soruşturma daha başlatıldığı şu günlerde, inanması da bir o kadar zor bir iddia. Hatta tuhaf ve saçma olduğu da söylenebilir.

"Gordon Brown'un darbe üstüne darbe yemiş İşçi Partisi hükümeti, bugün, kendi halkının yüzde 16'dan fazlasını arkasından gitmeye ikna edemezken, yüzbinlerce İranlıyı Tahran sokaklarına dökebileceğini düşünmek gerçekten hayal gücü ister.

"Ama baskıcı rejimlerin muhalefeti kontrol etmek için başvurduğu eski yöntemlerden biri bu. Dış düşmanlar yaratmak, onlara çeşitli kötülükler ve geniş etki maletmek. İran liderlerinin yaptığı da bu."

Independent da "Diplomatik savaş kızışıyor" diye manşet atmış, son gelişmelerle ilgili olarak. Başyazısında o da şu yorumu getiriyor.

"BBC'nin İran seçimleri ve onu izleyen gösterileri izleyiş biçimi İran hükümetini öfkelendirdi. En çok da internet ve cep telefonları sayesinde resmi olmayan kaynaklara ulaşabilmesine sinirlendiler.

"BBC'nin Farsça televizyon yayını başlatmış olması da İran'ın içişlerine bir müdehele olarak görüldü.

"Fakat, daha ilginç olan, İran'ın şu ana kadar Amerika Birleşik Devletleri ile gerginliği tırmandırmaktan kaçınmış olması. Belki İngiltere'yi Amerika'nın en yakın müttefiki olarak gördükleri için dolaylı mesaj veriyorlar.

"Ama ne olursa olsun, Tahran Washington'la direk çatışmadan kaçındığı, Ayetullahlar Amerika ile köprüleri yakmakta tereddüt ettiği sürece Başkan Obama'nın İran'la yeni bir tür ilişki çabasında da hala umut var demektir."

Irak'ın işgali ve savaş kararlarıyla ilgili olarak başlatılan bağımsız soruşturmanın hükümetin gizli yürütülmesi konusundaki çabalarına rağmen, kamuya açık yapılacağı bütün gazetelerde duyuruluyor.

Guardian, soruşturmayı yürütmekle görevlendirilen Sir John Chilcot'un, tanıkların tümünün ifadelerinin kamuya açık olacağını bildirmesinin Başbakan Gordon Brown açısından büyük bir darbe olduğunu yazmış.

Gazete, şimdi eski başbakan Tony Blair ile Başbakan Brown'un, genel seçime bir yıl kala, kamu oyu önünde Irak savaşıyla ilgili olarak sorguya çekilebileceğini yazıyor. Irak soruşturması bir kez daha savaş ve sonrasıyla ilgili tartışmaları gündeme taşırken, bir çok gazetede, İngiltere Genel Kurmay Başkanı General Sir Richard Dannat'ın Irak ve Afganistan'la ilgili olarak hükümetin aldığı kararları eleştirdiği açıklamaları yer alıyor.

Daily Telegraph'tan kısaca aktaralım:

"Genel Kurmay Başkanı, İngiltere'nin Irak'a yeterince asker göndermediği ve Basra'daki görevlerini tamamlamadan güçlerini Afganistan'a aktardığı için başarısız olduğunu düşünüyor. General Dannat, 2006 yılında Irak'daki güçlerin önemli bir kısmının Afganistan'ın Helmand bölgesine gönderilmesinin, Basra milis güçlerin kontrolüne geçer ve kaosa sürüklenirken, çaresiz bıraktığını söyledi."

Ve gazetelerde, ekonomiye ilişkin haberler de ağırlık kazanmış bugün. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü OECD'den gelen bir uyarı özellikle öne çıkıyor. Financial Times'tan aktaralım.

"OECD dün uyardı. Gerek özel gerekse kamu sektöründe emeklilik fonlarının içine girdiği sıkıntı son iki yıldır devam eden mali krizi onlarca yıl devam edecek bir sosyal krize dönüştürebilir.

"Dünya çaşında emeklilik fonlarının durumunu değerlendirdiği yıllık raporunda, Paris merkezli örgüt, özel sektördeki emeklilik fonlarının son bir yıl içinde yüzde 23 değer yitirdiğini, kamu sektöründe ise yükselen işsizliğin, emeklilik fonlarını beslemeyi çok güçleştirdiğini ortaya çıkardı.

"OECD Genel Sekreteri Angel Gurria, hükümetlerin, ilerde daha büyük mali ve siyasi krizlerle karşı karşıya kalmak istemiyorlarsa, derhal emeklilik sistemlerini gerçekçi ve piyasa hareketlerine dayanıklı hale getirecek önlemleri almalarını istedi."

Son olarak, tüm gazetelerde yer bulan bir haberle noktalayalım basın özetimizi. İngiltere tahtının varisi Prens Charles'ın yıllık masrafları konusu.

Açıklanan rakkamlara göre, Prens ekonomik kriz nedeniyle, ciddi bir tasarruf çabası içine girmiş ve masraflarını beşyüzbin sterlin azaltmayı başarmış. Nasıl mı; Guardian'dan özetleyelim.

"Bir zamanlar diş macununu uşağına sıktırdığı rivayet edilen bir Kraliyet ailesi mensubunun kemer sıkabileceğini düşünmek zor. Ama ekonomik kriz Prensi de etkilemişe benziyor.

"Bu yıl kayağa İsviçre'ye gitmek yerine, eşiyle İskoçya'da tatil yapmayı yeğledi. Eşi Camilla da aynı elbiseyi bir kaç kez giyerek, geri dönüşüme katkıda bulunuyor. Personel sayısını azaltmış.

"Annesi Kraliçe ikinci Elizabeth'in Buckingham sarayı koridorlarını dolaşıp, açık kalan lambaları bir bir kapattığı rivayet edilir ya, Prens de bu yolu izliyor. Bütün personeline bildirmiş. Fazla enerji kullananlar, herkesin ortasında isimleri açıklanıp mahcup edilecekmiş."