Cumhurbaşkanı Ahmedinejad'ın ilan ettiği seçim zaferine inanmayanların protestolarını yerinde izleyen Guardian muhabiri Ian Black, Tahran'da gördüğü manzarayı şöyle anlatıyor:

"Kalabalık 'Diktatöre ölüm' sloganları atıyordu. Sonra boğuk bir patlama duyuldu, ardından beyaz bir duman geldi. Göz yaşartıcı gaz bulutundan kaçan insanlar, yan sokağa dalıverdi.

"Birisi 'Kadın erkek herkesi dövüyorlar' dedi. Bir başka slogan ise 'Cumhurbaşkanı suç işliyor, ruhani lider destekliyor' diyordu. Guardian, kamuflaj ceketli gönüllü milislerin bir adamı nasıl trafiğin ortasına doğru kovaladığına ve ona defalarca demir bir sopa ile vurduğuna tanık oldu.

"Sokağın güvenli tarafından bir kadın 'Piçler' diye söylendi, 'Önce paramızı aldılar, şimdi çocuklarımızı dövüyorlar.' Yaşlı bir adam ise ona karşı çıkarak Musavi taraftarlarına 'Anarşistler' diye söylendi."

Guardian'daki yazının devamında İran'da hafta sonunda yerel ve uluslararası telefon görüşmelerinin, cep telefonu mesajlarının, Facebook'a ve muhalefetin kullandığı diğer sosyal iletişim sitelerine erişimin engellendiği, gazetelere olayları aktarmama emri verildiği belirtiliyor.

'Sorun oranlarda'

Financial Times'ın yazarlarından Roula Khalaf ise "Seçimlere hile karıştı mı?" sorusunu şöyle yanıtlıyor:

"Ahmedinejad'ın yeniden seçilmesi, hiç olmayacak bir şey değil. Radikallerin ve yoksul kesimlerin desteğini aldığına kimsenin şüphesi yok. Ancak Cumartesi günü açıklanan sonuçlar, yani seçime katılımın %85 olup da, oyların %63'ünü onun almış olması, akıllara zarar.

"Bu, Musavi'nin seçim kampanyası ile harekete geçen kentli orta sınıfın, seçim sandığına gittiğinde esrarengiz bir şekilde fikrini değiştirerek, her gece düzenledikleri mitinglerde şevkle hakaret ettikleri adama oy verdikleri anlamına geliyor."

Guardian gazetesi de normalde üç gün süren kontrol sürecinin atlanarak seçim sonuçlarının iki saat içinde açıklanmasının şüphe uyandırdığını yazıyor.

Ayrıca Musavi taraftarları, Cuma akşamı İçişleri Bakanlığı'nın Musavi'ye 'Rahatlıkla kazandın' dediğini söylüyor.

Gazeteye göre üçüncü bir sorun, İran seçimlerinde hep görülen coğrafi dağılımın bu kez tersine çevrilmiş olması.

Örneğin Musavi'nin memleketi olan Tebriz'in genelde Musavi gibi Azeri adaylara oy verdiğini belirten Guardian, bu sefer Tebriz'de oyların %57'sinin Ahmedinejad'a çıkmasını inandırıcı bulmuyor.

'Gorbaçev değildi'

Times gazetesi ise "İran'da reform umutları ezildi" derken, Guardian bunun doğru olmadığı görüşünde.

Gazetedeki bir analizde "Mir Hüseyin Musavi de İranlı bir Gorbaçov değildi. Glasnost yapacak, buzları çözecek değildi." deniyor ve ABD'nin diyalog çabalarına ancak sınırlı bir karşılık vermesinin beklenebileceğini belirtiyor.

Bu arada İngiltere'de pek çok gazete, İran'da iktidarına devam etmeye hazırlanan Ahmedinejad ile İngiltere'de son aylarda partisinden gelen girişimlere ve kamuoyu yoklamalarının gösterdiği tabloya rağmen istifa etmeyen Başbakan Gordon Brown arasında benzerlik kurmuş.

Daily Telegraph'taki karikatürde Ahmedinejad ile Brown mutlu bir şekilde gülerek bir ağızdan "Ben hala buradayım" diyor.

Times'daki karikatürde ise elinde "İran krizi" yazan bir gazete ile yürüyen bir adama, arkadaşı "Liderinin yenilgiyi asla kabul etmediği bir ülkede yaşadığımızı düşün." diyor.

Obama'nın başarısı

Gelelim İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun dünkü açıklamasının yankılarına.

Independent yazarı Donald Macintyre, Netanyahu'nun koşullu da olsa bir Filistin devletinin kurulması olasılığını kabul etmesini olumlu buluyor.

"Benyamin Netanyahu uzun siyasi kariyerinde ilk kez 'Filistin devleti' sözcüğünü kullanmayı başardı. Bu, beraberinde gelen koşullara rağmen, Başkan Barack Obama açısından bir başarıdır.

"Ancak Washington'daki en Pollyanna karakterler bile, Obama'nın yerleşim birimlerinde inşaata son verilmesi çağrısını, İsrail başbakanının reddetmesini görmezden gelemeyecektir."

Diğer gazeteler de Netanyahu'nun "Filistin devleti" sözlerini Washington'un baskısı ile sarf ettiği konusunda hemfikir.

Ancak Financial Times "Dünkü konuşmanın Washington ile arasındaki gerginliği sona erdireceği henüz belli değil." yorumunu yapıyor.

Daily Telegraph gazetesinin başlığı ise "Netanyahu dişsiz bir Filistin'e 'evet' dedi."

Gazete olası bir Filistin devletinin tamamen silahsızlandırılması ve Filistinli mültecilerin dönmemesi talepleri karşısında, Filistinli sözcü Saib Erekat'ın şu sözlerini aktarmış:

"Barış kaplumbağa hızıyla ilerliyor. Ama bu gece, Netanyahu o kaplumbağayı da sırtüstü çevirdi."

Emlak kralı Caner

Independent "Avusturya'dan mütevazı bir Türk göçmenin oğlu" diye tanıttığı 35 yaşındaki Caner'in bir zamanlar tam 30 bin daireye sahipken, kredi krizi ile birlikte iflasa sürüklendiğini yazıyor.

Caner'in Londra'nın en lüks semtlerinden Mayfair'deki evi bugün satışa çıkarılıyormuş ve tam 20 milyon sterlin değer biçilen bu evin, İngiltere'de el konan en pahalı mülk olduğu sanılıyor.

Caner ise bankaların kendisine söz verdikleri kredilerden sonradan vazgeçmeleri yüzünden zor durumda kaldığını söylüyor ve adını temize çıkardıktan sonra, yeniden, özellikle de Almanya'da, emlak piyasasına döneceğini söylüyor.

Fırat ve Dicle

Independent gazetesinin deneyimli Irak muhabiri Patrick Cockburn, Fırat ve Dicle nehirlerinde suyun görülmedik derecede azaldığını yazıyor.

Cockburn'e göre bu yüzden doğal yaşam alanlarını kaybeden çok sayıda yılan, insanlara ve ineklere saldırmaya başlamış.

Doktorlara göre bu saldırılarda altı kişinin öldüğünü, 13 kişinin de yaralandığını belirten muhabir, şöyle devam ediyor:

"Nehirlerin kurumasının sebebi, bir zamanlar Türkiye, Suriye ve İran üzerinden Irak'a gelen suların şimdi barajlarda birikip, sulama için kullanılması. Yalnızca Fırat'ın üzerinde Türkiye 5, Suriye iki baraj kurdu.

"Irak'ın susuzluğu, Amazon yağmur ormanlarının yok edilmesi gibi, dünyanın en büyük doğal felaketlerinden biri olabilir. Çölün genişlemesi yüzünden şimdiden Bağdat'ta havaalanını kapatan toz fırtınaları oluyor. Iraklı yetkililer, Türkiye'ye baraj kapaklarını açma çağrısı yapıyor."

BBC Türkçe'nin İngiltere gazetelerinden derlediği basın özetini, hafta içi her gün Türkiye saatiyle 08.40'ta NTV ekranından izleyebilirsiniz.