Gazeteler Budist rahipler öncülüğünde askeri yönetime karşı kitlesel gösterilerin düzenlendiği ülkedeki olayları ayrıntılarıyla aktarıyor.

Gazetelerin hem başyazılarında, hem de Birmanya'da yaşanan gelişmelerin irdelendiği analizlerde gözler, Çin ve Hindistan'a çevrilmiş durumda.

Times gazetesinin Dış Haber Editörü Brenwon Maddox "Yaptırımları unutun, barışçı çözümün anahtarı Çin ve Hindistan'da" diyor.

Maddox'ın yazısından bir bölüm aktaralım:

"Son tahlilde gerçek baskı BM Güvenlik Konseyi üyesi, Birmanya'nın dev komşusu ve bu ülkedeki doğalgazın müşterisi Çin'den gelecek.

"Çin hem doğalgaz yataklarını işletmek için yatırım yaptı, hem de ticareti sürdürmek limanlar ve yollar inşa etti. Bu planların boşa çıktığını görmek istemiyorlar.

"Protestolara tek yanıtı güç kullanmak olan bir rejime destek verir görünmek de. Bütün bunlar aynı zamanda Hindistan için de geçerli."

'Birmanya Çin için bir sınav'

Financial Times gazetesinin yazarlarından Quentin Peel de "Çin istikrarsız komşusu tarafından test ediliyor" diyor.

Peel, Birmanya'daki gelişmelerin Çin'in etkili ve sorumluluk sahibi bir lider ülke imajı çizme çabaları önünde kritik bir engel olduğunu söylüyor.

Peel şöyle devam ediyor:

"Bu durum Çin'in iş yaptığı ülkelerin iç işlerine müdahil olmama ilkesinin sorgulanmasına yol açıyor. Çin'in hiçbir şey yapmadığı bir ortamda, askerlerin silahsız Budist rahipleri vurduğu görüntüler dünya televizyonlarında yayınlanırsa, bu 2008 Olimpiyatları'nın Pekin'de düzenlenmesine yeni eleştirilere yol açabilir."

Alan Johnston'ın kaçırılması

Times gazetesinin dış haberler sayfalarında BBC muhabiri Alan Johnston'ı Gazze'de kaçırıp, dört ay boyunca rehin tutanlardan birinin İsrail'in düzenlediği hava saldırısında öldürüldüğü duyuruluyor.

Haberde insansız İsrail uçağı tarafından düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden dört kişiden birinin, Johnston'ı kaçıran İslam Ordusu Örgütü'nün ikinci adamı Hattab El Makdisi olduğu belirtiliyor.

Times'ın haberinde ayrıca, saldırının İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak'ın "Gazze'de büyük bir operasyona daha da yaklaşıyoruz" dediği bir dönemde düzenlendiği kaydediliyor.

İngiltere'nin Irak politikası

Independent gazetesinde, İngiltere Başbakanı Gordon Brown'ın liderliğindeki İşçi Partisi hükümetinin Irak politikasının ele alındığı bir yazı dikkat çekiyor.

Adrian Hamilton'ın kaleme aldığı yazı "Irak'ta hata yaptığımızı kabul ederek başlayalım" başlığını taşıyor.

"Gordon Brown'ın Bağdat'a gidip, 'Savaşı daha önce tüm iyi niyetimle destekledim. Ancak şimdi hem benim, hem de ülkemin bir hata yaptığını kabul ediyorum' demesinin yaratacağı etkileri düşünün.

"Bu bizi Washington'da çok popüler kılmazdı. Ama birçok Amerikalı itirafımızı memnuniyetle karşılardı. Bu tutumumuz, dünyanın diğer bölgelerinde itibarımızı artırırdı. Batılı bir liderin sonunda hatasını kabul ettiği de görülürdü."

Bush'un mirası

Independent'ın başyazısında da Amerikan Başkanı George Bush'un ardında bırakacağı mirasla ilgili bir yorum yapılmış.

Yazıda görevde son aylarını geçiren ve özellikle Kongre'de çoğunluğa sahip olmayan başkanları tanımlamakta kullanılan 'topal ördek' statüsüne karşın, Bush'un hala anlamlı başarılar yakalayabileceği belirtiliyor.

Ancak Bush'un BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasının çok da umut vaad etmediği kaydediliyor.

Gazeteye göre "Şu ana kadar Bush'un dış politika mirası sorunlu. En çok da Orta Doğu konusunda. Bölgenin en uzun süren problemi İsrail-Filistin sorununda gerçek bir ilerlemeden başkası, bu mirası cilalamaya yetmez.

"Aynı durum küresel ısınma için de geçerli. Dünyayı en çok kirleten ülkelerden Hindistan ve Çin'in, ABD harekete geçmeden karbon salımı konusunda bağlayıcı hedefler benimsemeyeceği çok açık. Ama işaretler cesaret verici değil.

"Bush'un gönüllü hedeflerden öte bir adım atmaya niyeti yok. Ancak yine de küresel ısınma, topal ördeklerin de uçabileceğini kanıtlayabilmesi için en iyi şansı."

Küresel ısınma projesi

İngiliz gazetelerinde iki bilimadamanın küresel ısınmanın etkilerini önlemeye yönelik ilginç projesine yer veriliyor.

Times'ın haberine göre okyanuslara dev plastik borular yerleştirilmesini öneren projenin ayrıntıları şöyle.

200 metre uzunluğunda, 10 metre çapındaki yüzbinlerce dev plastik boru okyanuslara yerleştirilecek.

Bu boruların dibe batırılmasıyla, mikroorganizmalar açısından zengin dip suyu yüzeye çıkartılacak.

Bu mikroorganizmaların yukarı çıkmasıyla da deniz yüzeyinde oluşacak küçük bitkiler karbondioksiti emip, bulut oluşmasını sağlayan dimetil sülfat gazı üretecek.

Oluşacak bulutlar da dünyanın üzerini kaplayarak ısınmayı önleyecek.

Habere göre, bazı bilimadamları öneriyi tartışılmaya değer buluyor, bazıları da "Tam bir zaman kaybı" olarak tanımlıyor.

Çin'deki çevre felaketi

İngiliz gazetelerinin dış haberler sayfalarında yer alan bir başka çevre haberi de, Çin'in Yangtze nehri üzerinde inşa ettiği Üç Vadi Barajı hidroelektrik santralı projesiyle ilgili.

Financial Times'ın haberinde, Çinli üst düzey yetkililerin projenin bir çevre felaketine dönüşme tehdidi taşıdığını kabul ettiği yazıyor.

Gazete yetkililerin 15 yıldır yapımı devam eden dev projenin ihmal edilemeyecek çevre ve güvenlik tehlikesi yarattığını söylediklerini aktarıyor.

Tekel'in özelleştirmesi

Times gazetesi, Japon şirketi Japan Tobacco'nun Türkiye'de Tekel'i satın almak için 1 milyar 500 milyon dolar önereceğini yazıyor.

Bu teklifin Asya ve Avrupalı şirketlerin Tekel'i satın alma mücadelesinde bir açık arttırma savaşı başlatabileceği kaydediliyor.

Japan Tobacco kaynaklarına dayandırılan bilgiye göre, şirket teklifi 1,5 aya kadar resmen duyuracak.

Haberde gözlemcilerin Japon şirketinin Tekel'i satın almak için özellikle British American Tobacco'yla mücadele edeceğini düşündüğü belirtiliyor.

Times ayrıca, Japan Tobacco'nun 2003'te Tekel için 1 milyar 150 milyon dolar önerdiğini, ancak teklifin geri çevirildiğini de hatırlatıyor.