Jonathan Marcus BBC diplomasi muhabiri

	İran'ın nükleer faaliyetleri üç yıldır tartışma konusu

Globescan araştırma şirketi ve Amerika'daki Maryland Üniversitesi tarafından 25 ülkede gerçekleştirilen kamuoyu yoklamasına katılanların yüzde 60'ı Tahran'ın nükleer silah peşinde olduğunu düşünüyor.

Bununla birlikte İran'ı durdurmak için askeri seçeneğe başvurulmasını isteyenlerin oranı sadece yüzde 11. Ankete katılanların yüzde 39'u diplomatik yollarla çözüm bulunmasından yana.

Anket, kamuoyunun İran'ın nükleer faaliyetleri konusunda ne düşündüğü konusunda çarpıcı sonuçlar ortaya koyuyor.

Anketin yapıldığı 25 ülkede halkın çoğunluğu, nükleer programının tamamen elektrik enerjisi üretme amaçlı olduğunu söyleyen Tahran'ın tezlerini inandırıcı bulmuyor.

Ortalama olarak ankete katılanların yaklaşık yüzde 60'ına göre İran nükleer silah üretmeye çalışıyor.

19 ülkede bu görüşte olanlar çoğunlukta. Bunlar arasında Müslüman ülkeler de bulunuyor.

Örneğin Irak'takilerin yüzde 60'ı, Mısır'dakilerin yüzde 54'ü ve Endonezya'dakilerin yüzde 47'si İran'ın nükleer bomba üretme peşinde olduğunu düşünüyor.

Tüm ülkelerde böyle bir gelişmenin kaygı verici olacağı söyleniyor.

Dokuz ülkede ise İran'ın nükleer silah geliştirmesinin "Çok kaygı verici" bir gelişme olacağı görüşü dile getiriliyor.

Bu ülkeler arasında İsrail, İngiltere, Avustralya Kanada, Brezilya, Almanya ve Polonya da var. Ancak anket sonuçlarına göre bu kaygı, İran'a karşı sert önlemlere başvurulması talebini de beraberinde getirmiyor.

Önlemler konusunda görüşler farklı

Nükleer programını durdurmaması halinde İran'a karşı askeri seçeneğe başvurulmasını isteyen çok az bir kesim var.

Bu görüştekilerin oranı yüzde 11. İran'a karşı ekonomik yaptırım uygulanması gerektiğini söyleyenlerin oranı da çok yüksek değil.

En fazla taraftar bulan görüş diplomatik çabalara ağırlık verilmesi.

Üç Müslüman ülke Türkiye, Mısır ve Irak'ta ankete katılanların çoğunluğu İran'ın nükleer silah peşinde olduğu görüşünde.

Maryland Üniveristesi'nden Steven Kull, üç ülkede de İran'ın nükleer faaliyetlerinin kaygıyla izlendiğini belirtiyor.

"Mısır ve Türkiye İran'a yaptırımlara başvurulmasını istemiyor" diyen Steven Kull'a göre, Irak'ta ise farklı eğilimler söz konusu.

Irak'ta görüşü alınanların yüzde 34'ü Tahran'a karşı askeri seçeneklerin gündeme gelmesini isterken, yüzde 29'u ekonomik yaptırımlardan yana.