Bağdat'ta Başbakan Nuri el Maliki ve diğer Iraklı yetkililerle görüşen İranlı bakan, ülkesinin herhangi bir saldırıya misilleme yapacağı uyarısında bulundu.

Muttaki "Bir çarpışma riskini asgari görüyorum. Ama Amerikalılar İran'da herhangi bir yere saldırırsa, İran'da oraya misillemede bulunacaktır" dedi.

ABD Başkanı Bush, İran'ın nükleer programı konusunda müzakereler sonuç getirmezse askeri seçeneğin ihtimal dışı olmadığını belirtmişti.

Muttaki'nin ziyareti Irak'ta yeni hükümetin kuruluşu üzerinden bir hafta geçmemişken gerçekleşiyor.

İranlı bakan Mahmud Ahmedinecad'ın cumhurbaşkanı olması sonrası Irak'ı ziyaret eden ilk üst düzey İranlı yetkili.

Şii ittifaktan Nuri el Maliki'nin başkanlığında, Şiilerin ağırlığa sahip olduğu yeni hükümetle ilişkiler, kendi nüfusunun büyük bölümü de Şii kökenli olan İran açısından büyük önem taşıyor.

Muttaki yeni Irak hükümetine başarı dileklerini iletti ve bölgede istikrara kavuşmak için işbirliği içinde çalışmak istediklerini kaydetti.

Muttaki'nin Bağdat temaslarında iki ülke arasında üst düzeyde bir ortak işbirliği komisyonu kurulması ve Tahran'da Irak'ın komşularını bir araya getirecek bakanlar düzeyinde yeni bir toplantının yapılması kararlaştırıldı.

ABD ile görüşme önerisi askıda

Temaslarına Iraklı muhatabı Hoşyar Zebari ile görüşerek başlayan Muttaki, düzenlenen basın toplantısında Irak'ın güvenliği konusunda Amerikalı yetkililerle görüşme önerisinin henüz karara bağlanmadığını belirtti.

İranlı bakan, Iraklı Şii siyasetçilerden gelen bu öneriye olumlu yaklaşmalarının Washington yönetimince propaganda amacıyla kullanıldığını, bu nedenle kararı askıya aldıklarını söyledi.

Irak'a sınır ötesinden sızan isyancılara karşı çözüm aramaya yönelik temaslar, 25 yılı aşkın süredir diplomatik teması olmayan tarafları bir araya getirecek ilk fırsat olarak görülüyordu.

Ancak İran tarafı, Washington'un görüşmeler için masaya başka konular da sürdüğünü belirtti.

Zebari ise İran'ın nükleer programı ile ilgili sorulara, "İran'ın ve diğer ülkelerin barışçı amaçla nükleer teknolojiye sahip olma hakkı vardır" diyerek yanıt verdi.

Görüşmelerde iki taraf için de güvenlik konusu öne çıkıyor.

İran'ın, Irak topraklarında faaliyet gösteren silahlı muhalefet gruplarını, Bağdat'ın ise, Tahran'ın Irak sınırları içindeki Kürtlere yönelik operasyonlarını gündeme getireceği tahmin ediliyor.

Bir başka beklenti de Tahran'ın, Irak'taki batılı güçlerin, İran içindeki etnik grupları ayaklanmaya kışkırttığı iddiasını gündeme getirmesi.

1980'lerde Saddam Hüseyin döneminde sekiz yıl süreyle birbirleriyle savaşan iki ülkenin ilişkileri, Irak'ın işgalini takip eden süreçte gelişme gösterdi.

İran, Amerika Birleşik Devletleri'nin Irak'taki varlığına şiddetle karşı çıkıyor. Irak'ın bütün sorunlarının buradan kaynaklandığını savunan Tahran yönetimi, Amerikan askerlerinin çekilmesini istiyor.

Ancak İran bir yandan da, Irak'ın bölünmesinden ve bunun bölgede istikrarsızlığa neden olmasından korkuyor.

Önde gelen Şii siyasi oluşumların, Saddam Hüseyin döneminde İran'a sığındıkları biliniyor. Buna mezhep ve tarih bağları da eklenince, Tahran'ın komşusundaki Şii gruplar üzerindeki etkisi ortaya çıkıyor.

Amerika Birleşik Devletleri, İran'ı bu bağları kullanarak Irak içinde istikrarsızlık çıkarmaya çalışmak ile suçluyor.