Ajan Plame'in eşi büyükelçi Wilson Irak savaşına karşı çıkmıştı

Plame'in adının basına sızdırılması Amerikan yönetiminin Irak savaşına gidiş gerekçeleri konusunda süregiden tartışmanın önemli bir parçasını oluşturuyor.

Konuyla ilgili olarak 2003 yılında başlıyan tartışmaların sonu hala gelmedi.

Büyük Jüri neyi soruşturuyor?

Büyük Jüri ABD'nin merkezi haber alma örgütü CIA'nin, ajanı Valerie Plame'in adının 2003 yılında basına sızdırılması konusunda şahıs ya da şahıslara karşı dava açmasına yetecek kanıt bulunup bulunmadığı konusunda karar vermeye çalışıyor.

Bir CIA ajanının kimliğinin açıklanması Amerikan yasalarına göre suç teşkil ediyor ve konuyla ilgilenen savcı Patrick Fitzgerald bu bilgiyi kimin sızdırdığını iki yıldır araştırıyordu.

Bütün bu süre içinde Beyaz Saray'da Başkan Bush'a yakın en az bir üst düzey görevlinin, CIA ajanı Plame'in adının gazete yazarı Robert Novak'a sızdırılmasında parmağı olduğu konusunda yaygın söylentiler vardı.

Başkan Bush, yönetimi içinde suç işlediği ortaya çıkan kim olursa olsun, görevinden uzaklaştıracağını vaadetti.

Valerie Plame'in adı niçin sızdırıldı?

CIA ajanı Valerie Plame'in eşi olan diplomat Joseph Wilson, 2002 yılında, Irak'ın o zamanki Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in uranyum almaya çalıştığı iddialarını araştırmak üzere Nijer'e gitmişti.

Büyükelçi Wilson, Nijer'deki soruşturmasını tamamlayıp dündüğünde, bu iddiaları inanılır bulmadığını söyleyerek, ABD yönetiminin, "Irak, nükleer silah yapmaya çalışıyor" tezinin dayanaklarını zayıflattı.

Buna rağmen, Başkan Bush, 2003 yılı Ocak ayındaki Ulusa Sesleniş konuşmasında bu iddiaları tekrarladı.

Aynı yılın 6 Temmuz'unda, büyükelçi Wilson New York Times gazetesinde yayımlanan makalesinde, "Irak'ın nükleer silah programına dair bazı istihbaratın, Irak tehdidini abartmak için kasten çarpıtıldığını" yazdı.

Bu makalenin yayımlanmasından bir hafta kadar sonra gazeteci Robert Novak, Beyaz Saray'dan üst düzey bir yetkiliden aldığı bilgiye göre, "büyükelçi Wilson'un dile getirdiği görüşlerde kitle imha silahları üzerinde çalışan bir CIA ajanı olan eşinden ilham alıyor olabileceğini" yazdı.

O gün bu gündür, Valerie Plame'in CIA ajanı olduğunun, Amerikan yönetimini eleştiren eşi büyükelçi Joseph Wilson'u cezalandırmak için kasten sızdırıldığı suçlaması gündemde.

Beyaz Saray niçin Joseph Wilson'u cezalandırmak istesin?

Joseph Wilson Bush yönetimi işbaşına gelmeden önce Başkan Bill Clinton'un Ulusal Güvenlik Konseyi üyesi olarak görev yapmıştı ve bu nedenle başından beri Bush yönetimi tarafından siyasi muarız olarak görülmüştü.

Gazeteci Robert Novak, büyükelçi Wilson'un Başkan Bush'un Irak politikalarına muhalefet etmenin dışında, 2000 ve 2004 Başkanlık seçimlerinde Demokrat adaylar Al Gore ve John Kerry'nin kampanyalarını desteklediğini yazdı.

Valerie Plame'in CIA içinde ne tür bir görev yaptığı tam olarak bilinmiyor. Fakat, CIA'nin dava açma girişiminde bulunmasına bakılarak, Plame'in gizli bir görevde olduğu sonucuna varılabilir.

Plame'in kimliğinin sızdırılmasının sorumlusu kim?

Bu soru hala yanıt bekliyor. Medya'da Başkan Bush'un siyasi danışması Karl Rove'un bu işin arkasında olabileceği yolunda yaygın söylentiler yer aldı ama her defasında kuvvetle yalanlandı.

Beyaz Saray, Başkan Yardımcısı Dick Cheney'in danışmanı Lewis Libby'nin bu işe karıştığı iddialarını da yalanladı.

Savcı Patrich Fitzgerald bilgiyi kimin sızdırdığını bulabilmek için, bu bilgiye ulaşan gazetecileri, kaynaklarını açıklamaya zorladı.

Haziran ayında haberle dolaylı olarak ilgili iki gazeteciye, kendilerine bilgi veren yetkilinin adını açıklamaları talebi tebliğ edildi.

Bu iki gazeteci de -Matthew Cooper ve Judith Miller- aslında Valerie Plame'in adını hiç bir haberlerinde kullanmamışlar, fakat aynı konuyla ilgilendikleri için savcının dikkatini çekmişlerdi.

	Miller kaynağını açıklamayı kabul edince serbest bırakıldı

New York Times gazetesinin Pulitzer ödüllü muhabiri Judith Miller, konuyla ilgili araştırma yapmış ama hiç bir zaman yayımlamamıştı. Ama yine de bilgisinin Beyaz Saray'daki kaynağını açıklamayı reddettiği için 85 gün cezaevinde yattı.

Miller, Eylül ayında kaynağının izniyle onun ismini açıklamayı kabul ettiğinden
salıverildi. İfadesinde, Wilson'un eşinin CIA ajanı olduğu bilgisini Dick Cheney'in danışmanı Lewis Libby'den duyduğunu ama Plame'in isminin zikredilmediğini söyledi.

Libby'nin avukatı, müvekkilinin, Robert Novak tarafından haberi yayımlanana kadar Valerie Plame'in adını bilmediğini söylüyor.

Şimdi ne olacak?

Soruşturma kasdi bir haber sızdırma olduğuna karar verirse, ilgili kişiler hakkında ceza davası açılabilir.

Ama ceza davası açılmaması ihtimali de var. O zaman bu olay Bush yönetimi açısından utanç verici bir olay olarak kalır.

Haberi kaleme aldığı halde büyük jüri karşısında ifade verip vermediği bilinmeyen gazeteci Novak, olaydaki rolünü jüri kararını verdikten sonra açıklayacağını söylemişti.