Seçimlerde reformcuların adayı Mustafa Moin

Seçimlerde yarışacak sekiz aday arasında, eski cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani de bulunuyor.

BBC'nin Tahran muhabirine göre, halk Rafsancani'nin ülkedeki muhafazakar düzene karşı duracak siyasi kabiliyete sahip az sayıdaki kişiden biri olduğunu düşünüyor.

Sertlik yanlısı dört adaydan biri, eski polis şefi Muhammed Bekir Kalibaf.

Reformcuların başlıca adayı ise, seçimlere katılması ilk etapta yasaklanmış olan Mustafa Moin.

Seçimlerde aday olan isimlerin çoğu, İran'ın genç nüfusunun ve orta sınıfın oylarını kazanmak amacıyla, müzik ve video görüntüleri eşliğinde bolca seyahat ederek, canlı kampanyalar gerçekleştirmişlerdi.

Cumhurbaşkanının yetkileri

Teoride, cumhurbaşkanı İran'daki siyasi yapı içerisinde, 1989 yılından bu yana ülkenin dini lideri olan Ayetullah Ali Hamaney'den sonra sonra gelen ikinci en yetkili kişi.

Ancak pratikte, cumhurbaşkanının yetkileri ve sorumluluklarını yerine getirme kabiliyeti, sertlik yanlısı din adamlarının etkisindeki seçimle göreve gelmeyen bazı kurumlar tarafından sınırlandırılıyor.

Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi, sıradan bir vatandaştan sadece biraz daha fazla yetkisi olduğunu söylerek bu duruma serzenişini dile getirmiş, yetkilerini arttırma yönünde yasal reformların geçirilmesi için bir dizi başarısızlıkla sonuçlanan girişimde bulunmuştu.

Cumhurbaşkanı, ülkenin ekonomik politikasından ve siyasi işlerin günlük ilerleyişinden sorumlu.

Ayrıca, milli savunma ve güvenlik politikalarını yönlendiren Yüksek Milli Güvenlik Konseyi'ne başkanlık ediyor.

Seçim notları

Seçimlerde kadınlar adaylıklarını koyamıyor

İranlılar, 1979 İslam Devrimi'nden bu yana dokuzuncu kez cumhurbaşkanlığı seçimine gidiyor.

Seçimlerde 1,014 kişi adaylığını koymuş, bu adaylar arasından sekiz kişi nihai seçimlere katılmaya hak kazanmıştı.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yarışacak olan kişilerin hepsi erkeklerden oluşuyor.

Seçim kampanyası 27 Mayıs'ta başlamıştı ve bu gece yarısı sona eriyor.

Adaylar arasında iki Şii ve sertlik yanlısı Devrim Muhafızları'ndan da dört kişi bulunuyor. Beş aday muhafazakar, üç aday ise reformcu olarak nitelendiriliyor.

Seçimlerde 15 yaşın üstündeki tüm İranlılar oy kullanabilecek. Bu, 67 milyonluk İran nüfusunun yaklaşık 48 milyonunun sandık başına gitme hakkı olduğu anlamına geliyor.

Cumhurbaşkanlığı görevi dört yıl sürüyor. Cumhurbaşkanları, dört yıllık görev sürelerinin dolmasının ardından, ikinci kez seçimlerde aday olabiliyor. Ancak ikinci görev sürelerinden sonra en az bir dönem mevkiden uzak kalmak zorundalar. Bu nedenle mevcut Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi, bu seçimlerde adaylığını koyamıyor.

Seçim sonucunda herhangi bir aday kullanılan oyların yüzde 50'sini aşamamışsa, en yüksek oy oranına sahip iki adayın yarıştığı ikinci tur seçimlere gidiliyor. İkinci tur seçimler, ilk tur seçim sonuçlarının açıklanmasından sonraki ilk Cuma günü yapılıyor.

Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi, 1997 yılında oyların yüzde 69'unu alarak göreve gelmiş, 2001 yılındaki seçimlerde de oy oranını yüzde 77'ye çıkararak ikinci döneme hak kazanmıştı.