Myles Neligan BBC ekonomi muhabiri

Seçimlerden siyasî istikrarı sağlayabilecek bir sonucun çıkması, ülkenin bölgesel bir ekonomik süper güç olmasına da zemin hazırlayacak.

İran'ın gücü, zengin enerji kaynaklarından geliyor. Dünyanın bilinen petrol rezervlerinin yüzde yedisi İran'da bulunuyor. İran doğal gaz üretiminde Rusya'dan sonra ikinci sırada.

Dünyanın petrol rezervlerinin yüzde yedisi İran'da

Komşuları Irak ve Afganistan'da üç yıldır yaşanan krizlerden uzak kalması, İran'da ekonomik büyümeyi hızlandırdı. İran ekonomisi son iki senede, her yıl yüzde yedi büyüme kaydetti. 2004 ve 2005 için de yüzde altı buçukluk büyüme hedefleniyor.

Kamu borçlarının düşük seviyede seyretmesi, ticaret fazlası ve artan kamu harcamaları tabloyu daha da güçlendiriyor.

Ancak bu cesaret verici göstergelere karşın, uzmanlar, İran'ın ekonomik geleceği konusunda ihtiyatı elden bırakmıyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, İran'a yatırım yapılmasını "spekülasyona açık" olarak niteliyor. Yani, İran'ı Ukrayna ve Endonezya'yla aynı kefeye koyuyor.

Bu uyarının altında, ekonomik çeşitlilik yaratılması çabalarına karşın İran ekonomisinin ağırlıklı olarak petrole dayanması yatıyor olabilir. İran ekonomisi, petrol fiyatlarının şimdikinden daha düşük olduğu 1990'ların sonunda büyük bir durgunluk yaşamıştı.

İkinci bir zorluk ise ekonomide, yetersiz kamu sektörünün ağırlığının fazla olması ve özel sektörün küçük ölçekli ticaret ve hizmet sektörüyle yetinmek zorunda kalması.

Dış ticarette ise, terörizme destek verdiği gerekçesiyle Amerika Birleşik Devletleri'nin bu ülkeye yaklaşık dokuz yıldır ekonomik yaptırımlar uygulamasının yol açtığı zorluklar söz konusu.

Bu sorunlar, İran'ın aşırı oranda genç nüfusa sahip olmasıyla farklı bir boyut kazanıyor. 68 milyonluk ülkede nüfusun üçte biri 14 yaşın altında. Bu da istihdam alanında baskı yaratyor.

İran'da işsizlik oranı yüzde 16. Ancak gerçekte bu oranın daha da yüksel olduğu tahmin ediliyor.

İran'ın ekonomik dengeyi koruyabilmesi için her yıl 800 bin kişiye iş imkanı sağlaması gerekiyor. Fakat, İran ekonomisinin geleceğindeki en büyük belirsizlik siyasî istikrarsızlıktan kaynaklanıyor. Fitch'e göre yüksek siyasî risk, ekonomi için tehdit oluşturuyor.