Mütevazı hedeflerle yola çıkan Dünya Servisi bugün 33 dilde yayın yapıyor

33 ayrı dilde yayın yapan Dünya Servisi 19 Aralık 1932'de yayınlarına ilk başladığında ise çok daha mütevazı hedefler belirlemişti.

İngiliz İmparatorluğu'nun uzak köşelerine haber iletmek amacıyla yayınlanan ilk program iki saatlikti ve Londra'dan Avustralya ve Yeni Zelanda'ya yayın yapılmıştı.

BBC'nin kurucusu ve genel müdürü Sir John Reith, o zamanki adıyla 'Empire Service'i, Türkçe çevirisiyle 'İmparatorluk Servisi'ni hizmete soktuğunda, dinleyicileri fazla büyük bir beklenti içinde olmamaları için uyarmıştı.

BBC Dünya Servisi İkinci Dünya Savaşı sonrasında İngiltere'nin dünyaya sunduğu büyük bir armağan. Kofi Annan, BM eski Genel Sekreteri

Fakat 'İmparatorluk Servisi' yayına başladığı ilk haftada, dönemin Kralı V. George'un Noel Konuşması'nı imparatorluğun uzak noktalarına taşıyarak aslında haberleşme açısından ne kadar büyük bir potansiyele sahip olduğunu gösterdi.

İngilizce başlayan dış yayınlar, ardından gelen yıllarda başka dillerin de eklenmesiyle büyüdü ve dünya çapında çok geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.

Kısa dalga frekansları yayınların çok uzak köşelere dek ulaşmasına imkan tanıyordu.

İmparatorluk Servisi'nden Dünya Servisi'ne

Kuruluşun misyonu ve adı zaman içinde gözden geçirildi. 1940 yılında Dış Yayınlar adını alan kuruluş, yayınlarını hala sürdürdüğü Londra'nın merkezindeki Bush House'a taşındı.

İlk yabancı dil yayınları 1938'de Arapça ve Latin Amerika için İspanyolca olarak başladı. İkinci Dünya Savaşı başlarında aralarında Türkçe'nin de olduğu (1939) yedi dilde yayın yapılıyordu.

Dolayısıyla İkinci Dünya Savaşı patlak verdiğinde BBC'nin yabancı dil yayınları, tarafların radyo frekansları üzerinden propaganda savaşı yürüttüğü bir ortamda kilit bir konumdaydı.

Savaş yıllarında İngiltere ve müttefiklerinin kazanımlarının yanı sıra kayıplarını da duyurmasıyla BBC Dünya Servisi'nin güvenilir bir kaynak olarak ünlenmesinin temelleri atılmış oldu.

Savaştan sonra girilen soğuk savaş döneminde ise BBC özellikle basının sınırlamalara tabi tutulduğu, kapalı rejimlerle yönetilen ülkelerde yaşayanlar için önemli bir haber kaynağı oldu.

BBC DÜNYA SERVİSİ DİLLERİ Karayipler, Portekizce (Latin Amerika ve Afrika için iki ayrı dil servisi), İspanyolca (Latin Amerika için), Arnavutça, Makedonca, Rumence, Rusça, Sırpça, Türkçe, Ukraynaca, Arapça, Fransızca (Afrika için), Hausa, Kinyarwanda, Kirundi, Somali, Swahili, Paştun dili, Farsça, Azerice, Özbekçe, Bengalce, Hintçe, Nepal dili, Sinhala, Tamilce, Urduca, Burma dili, Çince, Endonezya dili, Vietnam dili 2007 sonu itibariyle

2000 yılındaki milenyum etkinlikleri sırasında dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan BBC Dünya Servisi'nin "İkinci Dünya Savaşı sonrasında İngiltere'nin dünyaya sunduğu büyük bir armağan" olduğunu söyledi.

İngilizce ile birlikte, yayın yapılan dillerin sayısı bir dönem 45’ kadar yükseldi.

90'lı yıllarda BBC Dünya Servisi, kısa dalganın yanısıra FM bandı üzerinden de radyo yayınları yapmaya başladı. Bazı ülkelerde tamamen BBC’ye ait FM vericileri kuruldu, birçok ülkede de yerel ortaklarla anlaşmalara girilerek programlar bu ortakların radyoları tarafından FM bandında yayınlandı. Bu yıllarda BBC’nin internet hizmetleri de başladı.

2005 yılında BBC Dünya Servisi yönetimi kurumun tarihindeki en büyük değişiklik kararlarını açıkladı.

Yerel radyo ve televizyonların, internet haber kaynaklarının sayısının artması, digital teknolojinin yeni imkanlar sunması karşısında BBC Dünya Servisi uluslar arası medya alanında öncülüğünü korumak amacıyla yabancı dillerde TV yayınları başlatma kararı aldı. Bu girişimin maliyetini kısmen karşılayabilmek için de sekizi Doğu Avrupa'dan olmak üzere 10 dilde radyo yayınlarından vazgeçildi.

1988 yılında Dünya Servisi adını alan kuruluş, üç çeyrek yüzyıllık yayın hayatında pek çok unutulmaz olayı dünyaya duyurdu.

Hindenburg zeplininin alevler içinde kalması, ABD'de Orson Wells'in oyununun yarattığı uzaylı istilası paniği, İngiltere Kralı 8. Edward'ın tahttan feragat ettiğini ilanı, Charles de Gaulle'ün 1940'ta Londra'dan Fransızlara seslenişi, Rus tankları Budapeşte'ye girerken Macar Hür Radyosu'nun imdat haykırışı, insanın Ay'a ayak basışı, BBC mikrofonlarından iletilen haberler arasındaydı.

Özel programlar

BBC Dünya Servisi, 75'inci kuruluş yıldönümü dolayısıyla bir dizi özel programa yer veriyor.

Kuruluş yıldönümünde mümkün olduğu kadar çok bölgeden farklı dinleyici kitlelerinin katıldığı ifade ve basın özgürlüğü konulu tartışmalar yapılması hedeflendi.

Katılımcılar arasında Avustralya'dan Birmanya'ya yurttaş gazeteciliği yapan kişiler, İran, Mısır ve Çin'de internet bloğu yazarları bulunuyor.

	Haber alma imkanlarının sınırlı olduğu ortamlarda BBC'nin varlığı hayati olabiliyor

Ekonomik desteğini İngiltere Dışişleri Bakanlığı'ndan alan, ancak haberciliğinde tam anlamıyla bağımsız olan BBC Dünya Servisi bugün İngilizce yayınlarının yanısıra Fransızca'dan Tamil diline, Rusça'dan Portekizceye, Arapça'dan Özbek diline 32 ayrı dilde de yayın yapıyor.

Kısa dalga ve FM frekanslarından, bazı bölgelerde ise uydudan veya dijital olarak yayın yapan BBC Dünya Servisi'ni dünyada her hafta 180 milyonu aşkın insan dinliyor.

Ayrıca internet üzerinden haber, ses dosyaları ve görüntü hizmetleri de bulunuyor.

BBC Dünya Servisi gelişen dijital teknolojinin imkanlarından da yararlanarak dinleyicilerine ve kullanıcılarına farklı platformlarda, istendiği anda erişilebilen içerik sunmaya yöneliyor.

Kamu kaynaklarıyla ilk kez yabancı dillerde (Arapça ve Farsça) televizyon yayınlarına başlamaya hazırlanan Dünya Servisi'nin önümüzdeki yıllarda BBC Haber birimiyle birleşmesi ve BBC'nin Londra'daki ana merkezi durumundaki Broadcasting House'a taşınması düşünülüyor.

BBC Dünya Servisi'nin tarihçesini, 75 yıldan bu yana geçirdiği değişimleri, geleceğe ilişkin planlarını, dünya medyasına katkılarını, temel aldığı ilkelerle ilgili tartışmaları, önümüzdeki hafta boyunca BBC Türkçe'de yayınlayacağımız özel dizi programlarda dinleyebilirsiniz.

İlk programımızda BBC Dünya Servisi'nin 75 yıllık tarihinden başlıca kilometre taşlarını aktarıyoruz.

Habercilikte 75 yıl