Roy'a göre, tepkilerin nedenleri ülkelere göre değişiyor

Batı'ya yönelik bu tepkilerin, radikal İslamcıları güçlendirip güçlendirmeyeceği sorusu da tartışılan konular arasında.

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan önde gelen siyasal İslam araştırmacılarından Olivier Roy, peygamberin karikatürleri nedeniyle rencide olan gençlerin aşırılığa kayabileceklerine pek ihtimal vermiyor.

Fransız akademisyen Roy'a göre her ülkede ortaya çıkan tepkinin karikatür krizinden bağımsız, farklı kökenleri var.

Dolayısıyla küresel, topyekün bir yükseliş beklemek de yerinde değil.

Konunun iki farklı çerçevede ele alınması gerektiğini kaydeden Fransız akademisyen, sözlerine şöyle devam ediyor:

"Birincisi Avrupa'daki çifte standart, düşünce özgürlüğü ve hakaret tartışması, ki bu 15 yıl önceki Salman Rüşdi olayından beri süren bir tartışma. Öte yanda ise Orta Doğu'da patlayan şiddet var. Bu da farklı rejimler ve güçler tarafından manipüle edilen, alet edilen bir konu.

"Ayrıca çoğu zaman İslam ile bir bağlantıları da bulunmuyor. Şuraya gelmek istiyorum: Suriye ve Lübnan'daki olaylara baktığınızda, bunun Şam yönetiminin bir karşı saldırısı olduğunu görüyorsunuz. Lübnan'daki askeri varlığı nedeniyle Avrupa'dan gördüğü baskıya bir yanıt bu.

"Tepkilerin en şiddetli olduğu ülkelere bir bakın. Hepsi de son dönemde Avrupa'nın etkili olduğu ülkeler. Örneğin nükleer programı nedeniyle Avrupa Birliği'nin baskısı altında olan İran. Ya da Amerikan askerlerinin yerini NATO askerlerinin aldığı Afganistan. Ama örneğin Irak'ta hiç ses çıkmıyor, çünkü onların sorunu Amerika ile."

Peki o zaman Avrupa'daki Müslümanların protestolarına ne demeli? Acaba onlarda da, Orta Doğu'dakine benzer kaygılar söz konusu mu?

Olivier Roy'un bu soruya yanıtı ise şöyle:

"Dikkat ederseniz tüm protestolar, deyim yerindeyse 'ülkesel' bir seviyede cereyan ediyor. Avrupalı Müslümanların protestosu Muhammed Peygamber'in resmedilmesinden çok, içinde yaşadıkları toplumların iki yüzlü olduğu suçlamasına dayanıyor.

"Kendilerini bu tür aşağılanmalardan koruyacak yasaların çıkmasını istiyorlar. Dolayısıyla, özellikle onların bu duyguları biraz tatmin edilebilirse, bu gençler dünya çapında bir İslamcı militan harekete katılmazlar bence."