Çoğu kişinin, İslam’ı bu karikatürlere bakarak değerlendireceğini sanmıyorum Ingmar Karlsson

Tartışmalı karikatürler ilk olarak 30 Eylül'de Jyllands-Posten'da yayımlanmıştı. Karikatürlerin birinde; Muhammed Peygamber başında bomba şeklinde bir sarıkla resmedilmişti.

Diğerlerinde de İslam’la terörizm arasında bağlantı olduğunu ima eden unsurlar vardı.

İsveç'in İstanbul Başkonsolosu Ingmar Karlsson Avrupa'da İslam konusunda araştırmalarıyla tanınmış bir diplomat.

Karlsson'un bu konuda "İslam ve Avrupa: Çatışma mı, bir arada yaşama mı?" adlı bir de kitabı bulunuyor.

BBC Türkçe Servisi'nden Emre Temel son gelişmeler ışığında Ingmar Karlsson'la konuştu.

Emre Temel: Avrupa gazetelerinde yayımlanan karikatürleri nasıl değerlendirdiniz?

Ingmar Karlsson: Bu karikatürlerin tiksindirici olduğunu söylemek zorundayım. Çoğu kişinin, İslam’ı bu karikatürlere bakarak değerlendireceğini sanmıyorum.

Bence çok sayıda kişi İslam hakkında daha olgun görüşlere sahip. İslam Avrupa'da o kadar uzun süredir var ki, insanların bu din hakkında çok daha gelişmiş fikirleri var.

İşte bu yüzden sadece Müslümanlar değil, genel olarak Avrupalılar'ın öfkeli tepkisi kısmen bununla açıklanabilir.

Emre Temel: "Avrupa, Hıristiyan Birliği değildir" başlıklı bir makalenizde, İslam'ın bir Avrupa dini olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştiniz. Peki acaba Danimarka'dan başlayarak Muhammed Peygamber'in karikatürlerinin yayımlanması Avrupa Birliği çerçevesinde nasıl değerlendirilmeli?

Ingmar Karlsson: Bence Danimarka, özel bir örnek. Zira bu ülkede hükümet İslam’a şüpheyle bakan hatta ırkçı bir partiye bağımlı durumda. Bu da sorunu daha da zorlaştırıyor.

Danimarka'da karşılıklı tepkilerin daha da keskinleşeceğini düşünüyorum. Ama İsveç farklı. Bildiğim kadarıyla (*)İsveç'te hiçbir gazete bu karikatürleri yayımlamadı.

İnsanlar elbette İsveç'te de ifade özgürlüğünü savunuyorlar. Ama gazetelerin de bir sorumluluğu olmalı; bu kadar tahrik edici şeyleri yayımlamaktan ve zorla sorun yaratmaktan kaçınmalı.

	Karikatürlerin yayımlanması İslam dünyasında büyük tepki gördü

Emre Temel: Karikatürlerin yayımlanmasına gerekçe olarak "ifade özgürlüğü" gösterildi. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Ingmar Karlsson: Aptalların bile bir şekilde görüşlerini ifade etme hakları vardır. Bizim sistemimizde sansür yok. Olması da yanlış olurdu. Ama bazen de çizme aşılabiliyor.

Eğer bu karikatürlerde Yahudiler konu alınsaydı, eminim ki bazı kişiler bu konuyu mahkemeye taşırdı. Irkçı nefret yaratma unsuru taşıdığını öne sürerlerdi.

Emre Temel: Bugün Avrupa'da birkaç farklı Müslüman kimliğin oluştuğunu söylemiştiniz. Karikatür tartışmasının bu sürece etkileri nasıl olacak?

Ingmar Karlsson: Bence İslam, farklı Avrupa ülkelerinde farklı şekilde gelişecek. Zira Avrupa ülkeleri farklı yerlerden göç alıyor ve bu da her ülkede değişik olayların gözlemlenmesine yol açıyor.

İngiltere'de Hindistan-Pakistan, Fransa'da Kuzey Afrika kökenli bir İslam var. Danimarka da, İsveç'ten farklı. Onların Müslüman toplumu daha ziyade Kuzey Afrika kökenli. Bizdeki Müslümanlarsa daha çok Orta Doğu'dan.

Bir de Türkler var tabii. Uzun süre önce ülkemize geldiler ve toplumla bütünleştiler. İşte bu tür farklı koşullar her ülkede Müslümanların konumlarını farklılaştırıyor.

Şimdi Danimarka'da yayınlanan karikatürler İslam'ın bu ülkede açık görüşlü ve hoşgörülü şekilde gelişmesini güçleştirecek.

Bence son gelişmeler, Danimarka'da Müslümanların toplumla bütünleşme sürecini de olumsuz etkileyecek.