Ayça Abakan İstanbul

Konferans, İstanbul’da geçen Mayıs ayında yapılması planlanmışken yoğun tartışmalar ve suçlamalar yüzünden ertelenmiş, 23 Eylül’de başlaması ise bir gün öncesinde 4.İl İdare mahkemesi kararıyla durdurulmuştu.

	Uğur: Düşünce, araştırma ve bilgi özgürlüğü adına yapıyoruz

Boğaziçi, Sabancı ve Bilgi Üniversitelerince düzenlenen ve son mahkeme kararında adı geçmeyen Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampüsüne kaydırılan konferansta 50’ye yakın bilim ve düşünce insanı, gazeteci, yazar sözaldı.

Cumartesi sabahı, çok yoğun güvenlik önlemleri altında ve kampüs dışında biriken göstericilerin sloganları arasında, “Demokrasi açısından Ermeni sorunu” ve “Resmi Söylem Ne Diyor?” başlıklı sunumlarla başlayan konferansta, “Tehcir Öncesinde Osmanlı devletinde Ermeni Varlığı” gibi bir tebliğden, “Türkiye’deki egemen politik kültürün psikanalitik değerlendirmesi bağlamında Türk-Ermeni meselesi” başlıklı bir tebliğe dek, çok geniş bir yelpaze içinde araştırma ve yazılar sunuldu.

İstanbul’da yayımlanan AGOS gazetesinin genel yayın müdürü Hrant Dink, duygusal bir konuşma yaparak, böyle bir konferansın yapılabilmesinin çok önemli olduğunu belirtti ve Türkiye demokratikleşmedikçe Ermenilerin iyileşmeyeceğini söyledi.

Gazeteci Etyen Mahcupyan da “Biz burada, Türklerin bu konuyu ne kadar konuşup konuşamadığını konuşuyoruz. Ermeniler konuşuyor. Esas Ermenilerin Türklere yardım etmesi gerekiyor, daha fazla konuşabilsinler diye.” dedi.

Konferansın son oturumunda sözalan Avrupa Parlamentosu’nun Almanyalı milletvekillerinden Cem Özdemir “Konferansın yapılması, dışarıdan Türkiye'ye bakışı olumlu etkileyecektir. Konferans yapılamasaydı, tepkiler çok çok olağanüstü olacaktı. Avrupa'da Türkiye'nin AB'ye girmesini istemeyenlerin eline koz verilmiş olacaktı.” şeklinde konuştu.

Konferans ardından Bilgi, Sabancı ve Boğaziçi Üniversitesi rektörleri ortak bir basın toplantısı düzenlediler. Sabancı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr Tosun Terzioğlu, "konferans akademisyenlerin fikirlerini anlatabilmeleri açısından üniversite özerkliği açısından önemliydi" dedi.

Terzioğlu oturumların gayet canlı geçtiğini, çok değişik fikirlerin ortaya çıkıp tartışıldığını söyledi; bazı oturumlarda zaman zaman arzu edilmeyen sözlü sataşmalar yaşandığını ama bunları da bir yere kadar doğal karşılamak gerektiğini belirtti.

Gerek katılımcılar, gerekse izleyiciler, toplam 24 saati aşan oturumlarla tamamlanan konferansta Türkiye’de Ermeni sorununun tartışılması tabusunun yıkıldığını belirtirken, bundan sonra, konuşmalarda farklı değerlendirmelerin ve yorumlamaların yapıldığı “soykırım” kavramının siyasal ve hukuki anlamlarının da kapsamlı bir toplantıyla tartışılmasını önerdiler.

Yoğun güvenlik

Üç gün yapılması planlanan, ancak mahkeme kararıyla durdurulan ve bu nedenle başlaması bir gün geciken toplantıların ilk günü protesto gösterilerine sahne olmuş, katılımcılardan bazılarının üzerine yumurta ve domates atılmıştı.

İkinci gün toplantılarında da Bilgi Üniversitesi'nin tabelası üzerine yumurta ve domatesler fırlatıldı.

Konferans nedeniyle Bilgi Üniversitesi'nin Dolapdere kampüsünde yoğun güvenlik önlemleri alındı.

Avrupa'dan eleştiri

Avrupa Komisyonu, Boğaziçi Üniversitesi'nde başlaması planlanırken mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı yüzünden Bilgi Üniversitesi'ne aktarılan Osmanlı Ermenileri konferansının engellenmesini eleştirdi.

Komisyonun açıklamasında, konferansı durduran mahkemenin kararı ve konferanstan bir gün önceye rastlayan zamanlaması 'kışkırtma' diye nitelendi.

Ayrıca Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın bu kararı kınamasının 'not edildiği' belirtilerek, "Reformların etkin ve bütüncül uygulanması önemlidir" ifadesi kullanıldı.