Airbus A380, on yılı aşkın süredir devam eden bir proje

Bu tören, on yılı aşkın süren bir tasarım ve mühendislik başarısının da işareti olacak.

Yolcular için bu, hava yolculuğunda yeni bir dönemin başladığının işareti. En azından Airbus şirketi için.

A380 Airbus için ise, sivil havacılıkta sahip olduğu lider konumun pekiştirilmesi anlamına gelecek.

2006 yılında hizmete girmesi beklenen A380, en büyük yolcu uçağı sıfatını taşıyan Boeing 747 jumbo uçaklarının yerine geçecek.

Törende Airbus şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı Noel Forgeard'ın yanısıra bu projeye destek veren Almanya, Fransa ve İngiltere'den de üst düzey yetkililer bulunacak.

Airbus'ın beşte bir hissesi, İngiliz BAE Systems'a ait. Kalan yüzde 80 hisse ise Avrupa Havacılık Savunma ve Uzay Şirketi EADS'ın elinde. Airbus A380, şirketin en büyük ve önemli projesi.

Proje, EADS içinde de hararetli tartışmalara neden oldu. Airbus'ın Yönetim Kurulu Başkanı Noel Forgeard gelecek yıl EADS'ın Başkanlığını devralacak. Ancak bu devir teslim öncesi yaşanan iç kavgalar nedeniyle EADS'ın Alman ve Fransız eşbaşkanları görevlerinden ayrıldı.

129 A380 daha şimdiden satıldı

Düzenlenecek resmî açılış törenine, Airbus A380 uçaklarını sipariş eden havayolu şirketlerinin yöneticileri de katılacak. Şimdiye kadar, 129 Airbus A380 satıldı.

düzenlenecek tören, Avrupa'nın üç büyük ülkesinin liderleri için de siyasî bir önem taşıyor.

İngiltere Başbakanı Tony Blair, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ve Almanya Başbakanı Gerhard Schröder de törende olacaklar.

Törene katılacak bir diğer önemli isim ise Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso.

Diğer pekçok törenin aksine, siyasetçilerin bu törene katılması sadece gövde gösterisinden ibaret değil. Hükümetlerin desteği olmadan, Airbus şirketinin bu projenin altından kalkması mümkün olmayacaktı.

Airbus'ın A380 uçağını geliştirmesi için son yıllarda milyarlarca Euro "projeyi hayata geçirme" katkısı verildi. Bu kredilerin geri ödemesinde de şirkete büyük kolaylık sağlandı.

Avrupa hükümetlerinin Airbus'a verdiği bu destek, şirketin ezeli rakibi Boeing'in ülkesi, Amerika Birleşik Devletleri'ni öfkelendirdi.

Amerika Birleşik Devletleri, geçen haftaya kadar, Airbus'a verdiği ve 'yasadışı' olduğunu iddia ettiği destek nedeniyle Avrupa Birliği'ni Dünya Ticaret Örgütü'ne şikayet etme tehdidinde bulunuyordu.

Bu iddialara karşılık Avrupa Birliği de, Washington yönetiminin Boeing şirketine benzer katkılar sağladığını savundu.

Sonunda taraflar bu konuyu karşılıklı görüşmelerle çözme kararı aldı ve tehditlerden vazgeçildi. Aksi takdirde, Dünya Ticaret Örgütü, son yılların en büyük ve en masraflı anlaşmazlıklarından birisiyle uğraşmak zorunda kalacaktı.

'Uçak iki mavi balina boyunda'

Airbus A380'in yapımı sırasında, her adım sıkı sıkıya izlendi ve kamuoyuna aktarıldı. Bu en yeni yolcu uçağı konusunda söylenebilecek fazla yeni birşey de kalmadı.

Ancak bu uçağın büyük, hem de çok büyük olduğunu yinelemek gerekiyor.

Dünya basını, aylardır, uçağın kanat genişliğinin bir futbol sahasının boyuna eşit olduğunu anlatıp durdu. Şimdi herkesin bu konuda bir fikri var.

Daha karmaşık olan ise, uçağın boyu hakkındaki söylentiler.

Eldeki bilgilere göre Airbus A380, iki mavi balina boyunda. Mavi balina pek fazla kişi tarafından görülmüş bir canlı değil, ama yine de iyi kötü bir kıstas sağlıyor.

Ama belki de uçağın yolcu kapasitesi, Airbus A380'in ne kadar büyük olduğunu daha rahat anlamamıza yardım edecek. Dev uçak tam 800 yolcu kapasitesine sahip.

Airbus şirketi, gelecekte yolcu taşımacılığının, A380'e uygun, büyük havaalanları arasında yapılacağını savunuyor. Ancak bu öngörü doğru çıksa bile Airbus A380'in, 12 milyar doları bulan yatırımı karşılayacağının garantisi yok.

Benzer kaygılar, bu dev uçaktan sipariş eden havayolu şirketlerinin de karşısında.

Bunun sonucunda, rahat, lüks bir hizmet sağlamak üzere tasarlanan A380'in, masraflarını karşılamak için tıka basa doldurularak 'banliyö' seferleri yapmak zorunda kalmasında endişe duyuluyor.

BOEING 747 ve AIRBUS A380 YOLCU KAPASİTESİ BOEING 747: 416 (En fazla 524) AIRBUS A380: 555 (En fazla 840) UÇUŞ MESAFESİ BOEING 747: 13,450km AIRBUS A380: 15,000km Geri dön