ABD AB'nin Airbus'a verdiği teşviklerden şikayetçi

Dünyanın önde gelen uçak şirketleri Airbus ve Boeing'e yönelik teşvikler, ABD ve Avrupa Birliği'ni karşı karşıya getirdi.

Seçim kampanası sırasında Boeing işçilerine hitap eden ABD Başkanı George Bush, Avrupa Birliği'nin Airbus şirketine yardımını, Dünya Ticaret Örgütü'ne şikayet etme tehdidinde bulundu.

George Bush, ülkesinin Dünya Ticaret Örgütü'ndeki temsilcisi Bob Zoellick'den, bu konuyu Eylül ayında Avrupalı meslektaşlarıyla yapacağı görüşmede gündeme getirmesini istediğini belirtti.

Avrupa Birliği ise bu durum karşısında, Washington'un Boeing şirketine yardımını göndeme getirdi.

Gerek ABD, gerekse de AB yetkilileri, bu koşullar altında, havayolu şirketlerine aktarılan teşviklerle ilgili kuralların gözden geçirilmesi gerektiğini söylüyor.

Teşviklerle ilgili tartışmayı artıran gelişme ise uçak şirketleri arasında rekabetin artması.

Avrupa şirketi Airbus geçen yıl piyasaya 305 uçak sürmüştü.

Bu Boing'in piyasaya sürdüğü uçaklardan 24 fazla.

Son üç yıl içinde Boing şirketi yaklaşık 40 bin kişinin işine son verdi.

Şirket 11 Eylül saldırıları sonrası uğradığı zararları telafi etmeye daha yeni başladı.

12 yıl önce imzalanan anlaşma hala tartışma konusu

Uçak şirketlerine teşvik verilmesine yönelik kuralları düzenleyen anlaşma, ABD ve AB arasında 1992'de imzalanmıştı.

Avrupalılar bu anlaşmayı 1997'de gözden geçirmeyi istemiş, ancak ABD önerilen değişikliklere karşı çıkmıştı.

Mevcut anlaşma uyarınca, Avrupalı hükümetler, Airbus'un araştırma ve geliştirme masraflarının üçte birini, borç şeklinde karşılayabiliyor.

Airbus bu borcu faiziyle birlikte 17 yılda geri ödemek zorunda.

Amerikalı yetkililer ise uçakların şirkete kar getirmemesi halinde, Airbus'un bu borcu ödeme yükümlülüğünün olmadığını söylüyor.

Yine aynı anlaşma uyarınca, Amerikan hükümeti, NASA ya da diğer askeri programlar aracılığıyla, Boeing'e dolaylı olarak yardım yapabiliyor.

Ancak bu miktar, tüm Amerikan havacılık sanayisinin sermayesinin yüzde üçünü aşamıyor.