Gıda krizi: Çavuşoğlu 'tahıl koridoru planı' için olumlu konuştu, Lavrov 'Ukrayna limanlarını mayınlardan temizlesin' dedi

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ankara'da yaptıkları görüşme sonrası ortak basın toplantısı düzenledi. Çavuşoğlu, "Tahıl koridoru için Birleşmiş Milletler (BM), Rusya, Ukrayna ve Türkiye arasında bir mekanizmadan bahsediyoruz. Türkiye olarak bu planı uygulanabilir görüyoruz" dedi. Tahıl ürünlerinin çıkarılması konusunda da görüştüklerini belirten Lavrov ise "Batılılar bunu bir facia olarak göstermeye çalışıyor, halbuki Ukrayna'nın tahıl ürünlerinin piyasa payı sadece yüzde 1'dir. Bunun gıda krizine yol açacağını söyleyemeyiz" diye konuştu.

Dün akşam Ankara'ya giden Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov bugün Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'yla görüştü.

Ukrayna ve Rusya'dan dünyaya yapılacak tahıl ve gübre ihracatına değindiklerini söyleyen Çavuşoğlu, Birleşmiş Milletler'in (BM) güvenli koridorlar açma yönündeki teklifine işaret etti, "Gemilerin denetlenmesi dahil BM, Rusya, Ukrayna ve Türkiye arasında işbirliğini içeren bir mekanizmadan bahsediyoruz" dedi.

"Türkiye olarak bu planı uygulanabilir görüyoruz" diye konuşan Çavuşoğlu, "Gemilerin güvenli seyri için tedbirler görüşülmeli. Dünyanın her iki ülkenin ürünlerine ihtiyacı varsa bunun önünü hep birlikte açmalıyız" ifadelerini kullandı.

Lavrov: Ukrayna mayınsızlaştırma faaliyetine hazırsa, biz de hazırız

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ise Ukrayna'nın tahıl ürünlerinin çıkışı konusunu bir facia olarak göstermeye çalıştığını, Ukrayna'dan dünyaya ihraç edilen tahılın payının sadece yüzde 1 olduğunu ve bunun gıda krizine yol açmayacağını söyledi.

Lavrov, "Ukraynalılar mayınsızlaştırma faaliyetine hazır olduklarını beyan ediyor. Mayınsızlaştırma faaliyetine hazırsa Ukrayna, biz de görüşmeye hazırız. Bizim tarafta herhangi bir engel yok. Ukrayna limanlarını mayınlardan temizlerse biz de gemilerin çıkışı için adımlar atarız" dedi.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Çavuşoğlu-Lavrov görüşmesi öncesi, Türkiye-Rusya-Ukrayna ve BM arasında yapılan görüşmelerde ilerleme sağlandığını; Ankara'nın taraflar arasındaki koordinasyonu sağlamaya devam ettiğini söylemişti:

"Nasıl yapılacak, mayınlar nasıl temizlenecek, kim yapacak, koridor nasıl oluşturulacak, kim refakat edecek gibi teknik planlamalara yönelik konular üzerindeki çalışmalar devam ediyor. Şu anda Türkiye olarak biz koordine ediyoruz."

BM de devrede

Dünyanın en önemli tahıl üreticilerinden olan Ukrayna, Rusya'nın ülkeyi işgale başladığı 24 Şubat'tan bu yana dünya piyasalarına gerekli satışı yapamıyor. Odessa Limanı'nda bekleyen yaklaşık 84 gemide 22 milyon tondan fazla tahıl ürünü bulunduğu tahmin ediliyor.

Bu gemilerin denize açılabilmeleri için ise Odessa Limanı'nı Rus savaş gemilerine kapatan mayınların temizlenmesi ve Karadeniz üzerinden açılacak güvenli bir koridorla dünya pazarına ulaştırılması gerekiyor. Bu zorlu sürecin gerçekleşmesi ve Rusya ile Ukrayna'nın öne sürdüğü koşulların karşılanması için Türkiye ve BM de devrede.

Daha önce Rus basınında çıkan ancak teyit edilmeyen haberlerde, limanın mayınlardan temizlenmesinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin devreye gireceği; gemilerin Karadeniz'de seyir güvenliğinin ise Rusya tarafından sağlanacağını iddia edilmişti.

Türk yetkililer de savaşan taraflarla uzlaşmanın sağlanması durumunda tahıl ihracatının kontrol ve koordine edilmesi için İstanbul'da bir temas noktasının oluşturulmasının gündemde olduğunu belirtmişlerdi.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin 7 Haziran'da açıkladığı; Rus savaş gemilerinin Ukrayna kıyılarından 100 kilometre uzağa çekildikleri açıklaması da Çavuşoğlu-Lavrov görüşmesi öncesi önemli bir gelişme olarak değerlendirilmişti.

Çavuşoğlu: Müzakerelere dönmek için zemin oluştuğunu görüyoruz

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Lavrov ile yaptıkları görüşmede sadece Ukrayna savaşını değil, ikili ilişkileri ve uluslararası konuları da ele aldıklarını söyledi.

Son dönemde Rusya ve Ukrayna'nın savaşı sonlandırmak için yaptığı görüşmelerin durma noktasına geldiğine dikkat çeken Çavuşoğlu, "Son günlerde yapılan temaslardan müzakerelere dönmek için zemin oluştuğunu görüyoruz. Biz de kolaylaştırıcı ülke olarak üzerimize düşeni yapmaya hazırız" dedi.

İki ülkenin ortak gündemi olan Suriye ve Libya'daki gelişmeleri de ele aldıklarını belirten Çavuşoğlu, "Farklı görüşlerimiz olsa da yakından çalıştığımız bir ülkedir Rusya Federasyonu" dedi.

Çavuşoğlu, "Suriye'nin kuzeyinde artan PKK/YPG tehdidine karşı tedbir almamız gerekiyor. Suriye'nin sınır bütünlüğü ve toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini vurguladık" diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Mayıs'ta AKP Meclis Grup Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, "Güney sınırlarımız boyunca 30 kilometre derinliğinde güvenli bölgeler oluşturmak için başlattığımız çalışmaların eksik kalan kısımlarıyla ilgili yeni adımları da atmaya başlıyoruz" demişti.

Lavrov: Türkiye'nin sınır güvenliği hassasiyetini önemsiyoruz

Çavuşoğlu, Şam rejiminin Suriye'de iç savaşın sona ermesi için siyasi çözüme yanaşmadığını vurgularken, Lavrov "Türkiye'nin sınır güvenliği hassasiyetini önemsiyoruz. Astana formatı çerçevesinde Türkiye ile birlikte çalışmaktayız" dedi.

Türkiye'nin Suriye'de operasyon hedefleri arasında yer alan Tel Rıfat bölgesinde Rus askeri varlığı bulunuyor. Ankara'ya göre Rusya'nın temel amacı aynı 2019'da olduğu gibi YPG'nin çekildiği yerlere Suriye ordusunun girip kontrolü ele alması.

Çavuşoğlu, Lavrov'la düzenlediği basın toplantısında Libya'daki son gelişmelerle ilgili olarak ise "Libya'da istikrarın tam olarak tesis edilmesi için herkesin katkı sağlaması gerekiyor. Ülkenin demokratik ve şeffaf bir seçime hazırlanması gerekiyor" dedi. Çavuşoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İkili ilişkilerimizde ticaretin önündeki engelleri konuştuk. Tüm zorluklara rağmen çalışmalarımız artıyor. Akkuyu Nükleer Santrali gibi önemli adımlar atıyoruz. Görüşmelere devam edeceğiz. Bir an önce Ukrayna'da kalıcı barışın tesis edilmesi en büyük isteğimiz" dedi.

Lavrov ise "Enerji alanındaki projelerimize önem atfediyoruz" diye konuştu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 6-7 Haziran tarihlerinde Sırbistan'a yapacağı ziyareti Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Karadağ'ın hava sahalarını kapatması nedeniyle iptal etmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, Lavrov'un Türkiye'deki temaslarını dikkatle izleyeceklerini, gıda krizinin çözülmesi ve Karadeniz'de gemilerin geçiş güvenliği konusunda Türkiye ve BM ile yakın temasta olduklarını söylemişti:

Price, "(Bu ziyaretten) önemli bir ilerleme beklemeli miyiz bilmiyorum. Tabii ki yakından izleyeceğiz. Ziyaretin ardından Türk müttefiklerimizle konuşacağız. Küresel marketlere Ukrayna'nın gıda ve gübre ihracatını artıracak şekilde, Ukrayna ile yakın ve dikkatli bir şekilde koordine edilen her türlü diplomatik çabayı destekliyoruz. Ukrayna hakkında hiçbir şey Ukraynasız olmamalı" demişti.