Anayasa değişikliği teklifinin ilk tur görüşmeleri sona erdi

Parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçişi öngören ancak içeriğinde "Başkan" yerine "Cumhurbaşkanı" ifadesi kullanılan anayasa değişikliği teklifinde ilk tur görüşmeleri sona erdi. Değişiklik teklifinin 18. ve son maddesi de TBMM Genel Kurulu'nda 344 oyla kabul edildi.

Meclis Genel Kurulu'ndaki görüşmelere iki gün ara verilecek.

Anadolu Ajansı (AA), ikinci turda en az 330 oya ulaşılması halinde, AKP'nin anayasa değişikliğine ilişkin referandumunun en erken 26 Mart, en geç 16 Nisan'da yapılmasını planladığını duyurdu.

AA'nın haberine göre AKP, TBMM Genel Kurulu'nda ikinci tur oylamanın 18 Ocak Çarşamba günü başlatılmasını, günde 6 maddenin kabul edilmesini, teklifin tümünün de en geç 21 Ocak Cumartesi günü kabul edilerek kanunlaşmasını hedefliyor.

Anayasa değişikliğine ilişkin kanunun, TBMM Genel Kurulu'nda ikinci turda en az 330 oy alması halinde, 23-24 Ocak günlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayına sunulması planlanıyor.

Bu durumda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kanunu onaylamak için kendisine tanınan 15 günlük yasal süreyi kullanmasına göre, referandum tarihi kesin olarak belirlenecek ve referandum, anayasa değişikliğine ilişkin kanunun Resmi Gazete'de yayımını takip eden 60. günden sonraki ilk pazar günü yapılacak.

Daha önce teklifin 17. maddesi de 342 kabul, 135 ret oyuyla Genel Kurul'dan geçmişti.

Bu maddede "TBMM'nin bir sonraki seçimi ve cumhurbaşkanı seçimi, 3 Kasım 2019 tarihinde yapılacak. Seçimin yapılacağı güne kadar milletvekillerinin ve cumhurbaşkanının görevi devam edecek. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27. Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve cumhurbaşkanı seçimiyle beraber yapılacak" düzenlemesi yer alıyor.

İkinci tur Çarşamba başlayacak

TBMM Genel Kurulu'nda, 18 maddelik Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin birinci tur görüşmeleri 9 Ocak Pazartesi günü başlamıştı.

Birinci tur görüşmelerinin tamamlanmasının ardından halinde, TBMM İçtüzüğünün 93. maddesi gereğince 48 saat sonra yani Çarşamba günü ikinci tur görüşmelere başlanacak.

İkinci tur belirleyici olacak

İkinci tur, Anayasa değişikliği teklifinin TBMM'de kabul edilmesi için belirleyici olacak. Çünkü ilk turda maddeler 330 oyun altında bir kabulle geçmiş olsa bile ikinci tur oylamada bu sayının üstüne çıkılması maddenin kabul edileceği anlamına geliyor.

TBMM Genel Kurulu'nda, ikinci turda, teklifin tümü ve maddeleri görüşmeye açılmayacak.

Vekiller, maddeler ve teklif üzerine konuşma da yapmayacak, sadece maddeler üzerinde verilen değişiklik önergeleri görüşülecek.

Birinci turda üzerinde değişiklik önergesi bulunmayan bir madde hakkında ikinci turda önerge verilemiyor.

İkinci turda da teklifin kabul edilmesi için Meclis üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun, yani en az 330 milletvekilinin "Evet" oyu vermesi şartı aranıyor. Bu oylamalar gizli yapılacak.

İkikinci turda, 330'un altında oy alan madde tekliften düşecek.

Teklifin tamamının oylamasında da kabul oylarının 330'un altında kalması halinde anayasa değişiklik teklifi tamamıyla düşecek.

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi halinde teklif, Cumhurbaşkanınca da onaylanıp Resmi Gazete'de yayımlandıkdan 60 gün sonraki ilk pazar günü referanduma sunulacak.

Teklifin referandumda kabul edilmiş sayılması için, kullanılan geçerli oyların yarısından bir fazlasının "Evet" olması gerekiyor.

Reddedilirse bir yıl içinde bir daha verilemiyor

TBMM tarafından reddedilen kanun tasarı veya teklifler, redddilmesinin üzerinden 1 yıl geçmedikçe aynı yasama dönemi içinde tekrar TBMM'ye getirilemiyor.

Cumhurbaşkanı, anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları, bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebiliyor. Cumhurbaşkanın bu kanunları 15 gün içerisinde incelemesi gerekiyor.